[ Δρόμοι ]

Ο Χο Τσι Μινχ…
… που σε λίγο συμπληρώνονται 40 χρόνια από τον θάνατό του δεν ήταν παρά ένας φτωχός εργάτης στο Παρίσι, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος Γούντροου Ουίλσον έφτασε στην πόλη το 1919 με στόχο να κάνει τον κόσμο «ασφαλέστερο για τη δημοκρατία». Εμπνευσμένος από το όραμα του Ουίλσον, ο Χο επιδίωξε να συναντηθεί μαζί του, ελπίζοντας πως θα τον έπειθε να ασκήσει την επιρροή του στους Γάλλους ώστε να αποκατασταθεί η βιετναμική κυριαρχία στη Γαλλική Ινδοκίνα. Στο σχετικό αίτημά του συμπεριέλαβε και ένα εδάφιο από την αμερικανική Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας. Μάλιστα, όπως γράφει ο Ερέζ Μανέλα στο βιβλίο του «Η στιγμή του Ουίλσον», νοίκιασε και ένα κοστούμι. Φυσικά δεν μπόρεσε ούτε καν να πλησιάσει τον Ουίλσον. Οι μοναδικοί που άκουσαν τον Χο με συμπάθεια ήταν οι Γάλλοι κομμουνιστές.

Οι εμπνευσμένες…
… ομιλίες του Ουίλσον στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διάσκεψης του Παρισιού που επισφράγισε το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, του έδωσαν, όπως θα γράψει αργότερα ο Τζον Μέιναρντ Κέινς, «ένα κύρος και μια ηθική επιρροή σε όλον τον κόσμο που δεν είχε προηγούμενο στην ιστορία». Ενθαρρυμένοι από τα λόγια του, εθνικιστές ηγέτες από την Αίγυπτο και την Ινδία, μαζί με το ιρλανδικό Σιν Φέιν, άρχισαν να αμφισβητούν σοβαρά τη βρετανική κυριαρχία, ενώ η Κίνα και η Κορέα διατύπωναν πιο επιθετικά τα αιτήματά τους για πολιτική και οικονομική αυτονομία. Οι αντίπαλοι της αποικιοκρατίας είχαν γοητευτεί από τη γρήγορη άνοδο των ΗΠΑ, μιας νέας πολιτικής και οικονομικής δύναμης που, αντίθετα με άλλες δυτικές χώρες, είχε μια ισχυρή αντιιμπεριαλιστική παράδοση. Η αμερικανική παρουσία ήταν ανεπαίσθητη στην Ασία και την Αφρική, όπου οι τοπικοί πληθυσμοί δεν χρειάζονταν να διαβάσουν Λένιν για να ταυτίσουν την Ευρώπη με τον ιμπεριαλισμό.

Η «μεγάλη στιγμή»…
… του Ουίλσον ήταν όμως παραπλανητική. Δεν ήταν παρά ένα σόου, στο πλαίσιο των προσπαθειών του για την ίδρυση της Κοινωνίας των Εθνών. Ο Χο Τσι Μινχ δεν θα είχε μπει στον κόπο να νοικιάσει εκείνο το κοστούμι, αν γνώριζε πως ο Ουίλσον ήταν το ίδιο φιλοπόλεμος όπως και ο αντίπαλός του Θεόδωρος Ρούζβελτ και πως πίστευε κι αυτός ότι η αποστολή της Αμερικής ήταν να σώσει τον κόσμο. Αν παρουσιαζόταν φιλειρηνικός, ήταν επειδή πίστευε πως ο «πολιτισμός των λευκών» και η κυριαρχία του στον κόσμο εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα τη χώρας του να παραμείνει άθικτη. Και φυσικά δεν είχε κανένα ενδιαφέρον να πείσει τη Βρετανία και τη Γαλλία να εγκαταλείψουν τις αποικίες τους.

Ο νεαρός…
… Βιετναμέζος εργάτης στο Παρίσι του 1919 δεν μπορούσε τότε να τα ξέρει όλα αυτά. Ούτε βέβαια μπορούσε να ξέρει πως είκοσι πέντε χρόνια αργότερα θα ξεκινούσε έναν πόλεμο για την ανεξαρτησία της πατρίδας του που θα κατέληγε στη μία και μοναδική μέχρι τώρα στρατιωτική ήττα της χώρας του Γούντροου Ουίλσον.