[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Αθήνα, πρωτεύουσα ασχήμιας

Πάνω από 30.000 Έλληνες πήγαν φέτος τα Χριστούγεννα στην… Πράγα. Φαντάζομαι ότι κανείς Τσέχος δεν θα διάλεξε αντίστοιχα την Πάτρα, το Ηράκλειο, τη Θεσσαλονίκη ή την Αθήνα. Γιατί αντίστοιχα οι ξένοι δεν διαλέγουν ελληνικές πόλεις για μια βδομάδα ή ένα Σαββατοκύριακο ή έστω ακόμα και μια μέρα, για ένα σταμάτημα;

Καταρχήν πρέπει ίσως επισημάνουμε ότι κατορθώσαμε το ακατόρθωτο, να φτιάξουμε μια τεράστια Αθήνα και δεκάδες μικρές «Αθήνες» διάσπαρτες σε όλη τη χώρα «κατ΄ εικόνα και ομοίωση» της πρωτεύουσας. Τη χαρακτηριστική εικόνα μιας συνοικίας στην Αθήνα τη συναντάμε πια παντού, είτε είμαστε στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης είτε στη Λάρισα είτε στο Αγρίνιο. Μίζερες πολυκατοικίες, κρύες μέσα και έξω τυποποιημένη «κακομοιριά» αναμεμειγμένη με «νεοπλουτίστικα στοιχεία», σκουπίδια, πεζοδρόμια σπασμένα, θόρυβος, καυσαέρια και ακαταστασία παντού. Σε αυτή την άναρχη πόλη της «Νεώτερης Ελλάδας» καταστράφηκε σχεδόν το καθετί, ο ιστός της, τα κτίρια, η πολεοδομική και χωροταξική δομή της, γενικά το χρώμα, ο χαρακτήρας της, αυτό που τη διαφοροποιούσε. Όλοι ομολογούμε πια ότι το περιβάλλον στις πόλεις μας δεν είναι, κατά την πιο κοινή έκφραση, «ανθρώπινο». Τα επακόλουθα από αυτό φαίνονται πολύ χαρακτηριστικά σε έναν κατεξοχήν ευαίσθητο τομέα, τον «τουρισμό». Πρέπει να καταλάβουμε ότι ο «τουρισμός», ο «τουρίστας» είναι ένα πολύ καλό βαρόμετρο για την «ανθρώπινη» διάσταση των πόλεών μας, για την ομορφιά τους, για την ελκυστικότητά τους. Ασχήμια και τουρισμός πόλεων (τουλάχιστον ο ποιοτικός) δεν ταιριάζουν, δεν συμβαδίζουν…

Το ότι οι «τουρίστες» δεν αγαπούν, δεν επισκέπτονται τις πόλεις μας πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν οφείλεται παρά σε τίποτα περισσότερο ή λιγότερο από το ότι απλά «δεν τους αρέσουν». Πολύ απλά δεν τους αρέσουν γιατί ταλαιπωρούνται για καθετί, γιατί δεν ανέχονται αυτά που για μας

ΜΙΖΕΡΕΣ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΕΣ,

κρύες μέσα και έξω τυποποιημένη «κακομοιριά» αναμεμειγμένη με «νεοπλουτίστικα στοιχεία», σκουπίδια, πεζοδρόμια σπασμένα, θόρυβος, καυσαέρια και ακαταστασία παντού

είναι μια «καθημερινότητα», όπως π.χ. να μην μπορείς να βρεις ταξί, τα σκουπίδια, τα σπασμένα πεζοδρόμια, η ακαταστασία στη συγκοινωνία, στα μουσεία, κ.λπ. Έτσι «χαμένος» μέσα στην πόλη ο τουρίστας ζητάει και αυτός αυτό που ενδόμυχα θα θέλαμε και εμείς να κάνουμε, να φύγει δηλαδή όσο το δυνατόν γρηγορότερα από αυτήν. «Τον πνίγει η πόλη μας». Τον «τουρισμό» πόλεων πριν ακόμα αναπτυχθεί τον πνίξαμε μόνοι μας. Όλοι οι τουρίστες «άρον άρον» έπειτα από μια παραμονή και περιπλάνηση «maximum» μιας ημέρας στις «πόλεις» μας, θέλουν να τις εγκαταλείψουν.

Έτσι η εικόνα της Αθήνας με τα καυσαέρια, το νέφος και τα προβλήματά της την είχαν πλέον σχεδόν καταδικάσει, γονατίσει τουριστικά. Κάθε χρόνο πήγαινε και χειρότερα. Για τις άλλες πόλεις μας ούτε λόγος να γίνεται, δεν υπήρχαν στον χάρτη. Και ξαφνικά ήρθε το «θαύμα» (που δεν ήταν θαύμα, αλλά αποτέλεσμα καλής τουριστικής προετοιμασίας και σκληρής εργασίας). Μέσα στον Αύγουστο έπειτα από μια τιτάνια προσπάθεια και προετοιμασία, δείξαμε παγκόσμια μια άλλη τουριστικά ελκυστική Αθήνα, μια πόλη που χαιρόσουν να τη βλέπεις, να ζεις και να βιώνεις μαζί με τους τουρίστες τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Έγινε λοιπόν η αρχή της ανατροπής της εικόνας που είχε δημιουργηθεί για την Αθήνα, που πιθανόν θα παρέσυρε αργότερα τη Θεσσαλονίκη και τις άλλες μας πόλεις μας; Έτσι φάνηκε, ότι δηλαδή μετά την καλή εικόνα των Ολυμπιακών η επόμενη μέρα για την Αθήνα ήταν πολύ ελπιδοφόρα. Συνέδρια, City breaks, αεροπορικές εταιρείες low carriers την ανακάλυπταν, τα ξενοδοχεία γέμιζαν. Όμως φαίνεται ότι το όνειρο αρχίζει να ξεφτίζει. Τα στοιχεία αυτό δείχνουν. Ο απόηχος των Ολυμπιακών σβήνει. Αντίθετα, η φήμη ότι η Αθήνα είναι από τις πιο ακριβές πόλεις της Ευρώπης, και όχι μόνο, ήδη έχει κάνει τον γύρο του κόσμου. Και η φήμη, η κουβέντα, το σχόλιο από στόμα σε στόμα είναι η πιο δυνατή διαφήμιση ή δυσφήμηση. Αυτή οδήγησε π.χ. την επιλογή των Ελλήνων να κάνουν τουρισμό στην Πράγα. Η αρνητική φήμη όμως, όπως και παλαιοτέρα με το νέφος, θα απομακρύνει τον υποψήφιο τουρίστα να σκεφτεί καν την Αθήνα σαν επιλογή του… Σκουπίδια, νέφος, ακρίβεια, και όχι μόνο, αν γίνουν η μόνιμη φήμη της Αθήνας… καήκαμε. Και για να εξηγούμαστε, αυτό είναι υπόθεση όλων μας, είναι στα χεριά μας να μη γίνει.

Ο Γιάννης Δ. Πατέλλης είναι εμπειρογνώμονας, τέως πρόεδρος του ΕΟΤ