[ ΓΝΩΜΗ ] Όταν οι δράκοι δημιουργούν τους κλώνους τους

Δράκοι και παρθενογενέσεις είναι υλικό μύθων και θρησκειών. Όμως, στο Κάνσας συνδυάστηκαν πρόσφατα με τρόπο που θα πρέπει να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο πολλοί από εμάς βλέπουν τη φύση.

Οι φύλακες του ζωολογικού κήπου της Γουιτσιτά, στο Κάνσας, εξεπλάγησαν πέρυσι όταν βρήκαν ώριμα αυγά μέσα στον χώρο του δράκου Κομόντο. Οι Κομόντο είναι μεγάλες αρπακτικές σαύρες που ζουν στην Ινδονησία, αλλά και σε όλο και περισσότερους ζωολογικούς κήπους σ΄ όλο τον κόσμο. Όμως τα αυγά αυτά, δύο από τα οποία εκκολάφθηκαν πριν από λίγες εβδομάδες, ήταν ασυνήθιστα. Προήλθαν από ένα θηλυκό που δεν είχε αρσενικό του είδους κοντά του για περισσότερο από μια δεκαετία. Κρίνοντας από παρόμοια συμβάντα, φαίνεται πως στις σαύρες αυτές γίνεται μερικές φορές μια μορφή παρθενογένεσης. Τα έμβρυα είναι γενετικοί κλώνοι των μητέρων τους.

Μερικές σαύρες παράγουν περιστασιακά τους απογόνους τους μ΄ αυτόν τον τρόπο. Το ίδιο και αρκετά είδη ψαριών, περιλαμβανομένου ενός θηλυκού σφυροκέφαλου καρχαρία στον ζωολογικό κήπο Χένρι Ντούρλι στην Όμαχα της Νεμπράσκα, ο οποίος παρήγαγε πέρυσι απογόνους χωρίς να έχει επαφή με αρσενικό. Το παράδειγμα του καρχαρία είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό επειδή οι καρχαρίες είναι πολύ πρωτόγονα ψάρια, με τα οποία είχαμε μάλιστα ένα κοινό πρόγονο πριν από περισσότερα από 400 εκατομμύρια χρόνια. Η βιολογική κλωνοποίηση δεν είναι μια πρόσφατη επινόηση επιστημόνων: είναι μια αρχαία ικανότητα. Και οι καρχαρίες, τα ψάρια και οι σαύρες είναι πιθανόν μόνον η κορυφή του παγόβουνου. Ξέρουμε για την παρθενογένεση μόνον σ΄ αυτές τις σπάνιες περιπτώσεις, όταν ήμασταν αρκετά τυχεροί για να την αντιληφθούμε. Ουδείς ξέρει πόσο συνηθισμένη είναι, επειδή δεν υπήρξε σημαντική διερεύνηση του φαινομένου.

Η κλωνοποίηση είναι ένας από τους πολλούς μηχανισμούς που τα είδη χρησιμοποιούν για να επιβιώσουν σ΄ έναν επικίνδυνο κόσμο. Η ποικιλία των αναπαραγωγικών στρατηγικών που παρατηρείται σε ορισμένα ζώα υπερβαίνει τη φαντασία. Σε μερικά ερπετά το φύλο δεν καθορίζεται γενετικά, αλλά η ανάπτυξη αρσενικών ή θηλυκών εξαρτάται από τις διάφορες θερμοκρασίες κατά την επώαση. Άλλα πλάσματα μπορούν να αλλάζουν φύλο στη διάρκεια της ζωής τους, να γεννιούνται αρσενικά και να αναπτύσσονται ως θηλυκά.

Έτσι, καθώς συνεχίζουμε τις πολύ απαραίτητες συζητήσεις μας για ζητήματα δεοντολογίας, ας έχουμε στο μυαλό μας ότι η ηθική είναι μια έννοια που περιορίζεται στο είδος μας. Ο φυσικός κόσμος είναι μπερδεμένος και δεν εξυπηρετεί πάντα την πολύ ανθρώπινη ανάγκη μας για σαφώς προσδιορισμένες κατηγορίες.

Ο Νιλ Σάμπιν, αντιπρύτανης στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου και έφορος του Field Μuseum της πόλης, έχει γράψει το βιβλίο «Το εσωτερικό σας ψάρι: ένα ταξίδι στα 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια ιστορίας του ανθρώπινου σώματος»