Ο άνθρωπος πίσω από το «Μινόρε της αυγής»

«Εάν δεν υπήρχε ο Μίνως Μάτσας, δεν θα υπήρχε λαϊκό τραγούδι», είχε πει ο ρεμπέτης Τάκης Μπίνης σε μια συνέντευξή του στον Παναγιώτη Κουνάδη. Κάτι που δικαιολογεί και τον όγκο της έκδοσης «Ο αινιγματικός κος Μίνως- Από τη φιλαρμονική της Πρέβεζας στην κορυφή της ελληνικής δισκογραφίας» (Εκδόσεις Κατάρτι) για τον ιδρυτή της «Οdeon- Ρarlophone» από την οποία προέκυψε αρχικά η «Μίνως Μάτσας και Υιός» και αργότερα η «ΜinosΕΜΙ».

Ο Μίνως Μάτσας δεν έστησε μόνον την «Οdeon- Ρarlophone», αλλά είχε γράψει στίχους για 700-800 λαϊκά, ρεμπέτικα και ελαφρά τραγούδια και μάλιστα με εννέα διαφορετικά ψευδώνυμα (Τσάμας, Γ. Φωτίδας, Αθ. Παγκαλάκης, Μ. Σαλαχώρας, Μ. Μαργαρίτης, Π Οικονόμου, κ.ά.), 350 εκ των οποίων περιλαμβάνονται στις σελίδες του βιβλίου. Όπως δε αναφέρει στον πρόλογό του ο Στάμος Ζούλας, «δεκάδες τραγούδια αποκαλύπτονται ότι ήταν δικά του, με κορωνίδα το “Μινόρε της αυγής” που για μισό και πλέον αιώνα αγνοούσαμε». Πάντως για πρώτη φορά σε βιβλίο, όπως είπε στα «ΝΕΑ» ο Παναγιώτης Κουνάδης, «δίνεται, εκτός από τους στίχους, η ταυτότητα του κάθε τραγουδιού και όλα τα στοιχεία για επανεκτελέσεις και επανατυπώσεις».

Την υπογραφή του Μίνωα Μάτσας φέρουν ο «Αντώνης ο βαρκάρης ο σερέτης», «Κορίτσι άπονο», «Ο καπετάνιος πέθανε», «Όποιος ορφάνεψε μικρός», «Κανείς δεν βρέθηκε γιατρός», «Τι να τα κάνω τα λεφτά», κ.ά. Για έναν άνθρωπο που δεν του άρεσε η επίδειξη μιλά ο Λευτέρης Παπαδόπουλος στο σημείωμά του. «Ενώ είχε γράψει σπουδαίους στίχους για λαϊκά τραγούδια, ουδέποτε μου είχε πει κάτι σχετικό. Θυμάμαι όμως, όποτε διάβαζε στίχους μου που θα ηχογραφούσαμε στην εταιρεία του με τον Λοΐζο, κατά κανόνα να κάνει μια γκριμάτσα επιδοκιμασίας, αλλά και να μου λέει: “Αν αλλάξεις την τάδε λέξη και βάλεις μια άλλη, πιο λαϊκή, το τραγούδι σου θα είναι καλύτερο”…».

Ενδιαφέρον έχει η μαρτυρία του Μάκη Μάτσα για τη συνάντηση του πατέρα του με τον Μάρκο Βαμβακάρη: «Φορούσε τραγιάσκα κι ένα μακρύ παλτό και του λέει: “Αφεντικό, έχω κάτι τραγουδάκια να σου παίξω” και κάνει έτσι και βγάζει το μπαγλαμαδάκι από την τσέπη του παλτού, ενώ αφήνει δίπλα του ένα μεγαλύτερο όργανο, το σχεδόν άγνωστο τότε στη δισκογραφία μπουζούκι…». Για τον Βασίλη Τσιτσάνη είχε μιλήσει στον Μίνωα Μάτσα ο Δημήτρης Περδικόπουλος. «Ότι ένας νεαρός που παίζει καταπληκτικό όργανο έχει κατέβει από τα Τρίκαλα για να σπουδάσει Νομικά, αλλά το μυαλό του το έχει στο μπουζούκι και στη μουσική». Έτσι ήρθε για ακρόαση…

ΙΝFΟ

«Ο αινιγματικός κος Μίνως» παρουσιάζεται τη Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου (20.00) στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138). Αποσπάσματα θα διαβάσουν οι Μαρινέλλα και Γρηγόρης Βαλτινός, θα μιλήσουν οι Παναγιώτης Κουνάδης και Θανάσης Νιάρχος και θα τραγουδήσουν οι Χάρις Αλεξίου, Γιώργος Νταλάρας, Γιάννης Πάριος.