Επιστρέφονται στην Αλβανία δύο περίφημα μαρμάρινα αγάλματα

Ύστερα από ένδεκα χρόνια φιλοξενίας στα ελληνικά μουσεία, επιστρέφουν στην Αλβανία δύο μαρμάρινα αγάλματα που είχαν κλαπεί το 1997 από το Αρχαιολογικό Μουσείο του Βουθρωτού και βρέθηκαν στα χέρια αρχαιοκαπήλων στο Κορωπί.

Ένα από αυτά μάλιστα, που ήταν καταχωρισμένο ως Διόνυσος, μελετήθηκε και άλλαξε ταυτότητα, αφού αναγνωρίστηκε ότι ήταν στην πραγματικότητα Απόλλωνας.

Σε ειδική τελετή που θα γίνει σήμερα στους χώρους του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως, οι υπουργοί Πολιτισμού Ελλάδας και Αλβανίας θα υπογράψουν τα σχετικά πρωτόκολλα παραλαβής και παράδοσης. Τρεις φορές διέρρηξαν και λεηλάτησαν το Αρχαιολογικό Μουσείο του Βουθρωτού, στη νοτιότερη άκρη της Αλβανίας – κοντά στους Αγίους Σαράντα, περιοχή η οποία ανήκε στην αρχαιότητα στην ευρύτερη περιφέρεια της Ηπείρου και θεωρείται ελληνική αποικία την οποία ίδρυσαν πιθανότατα Κορίνθιοι, απέναντι από την Κέρκυρα.

Πανέμορφος αρχαιολογικός χώρος, πνιγμένος στο πράσινο, απομονωμένος από κατοικημένες περιοχές, στην άκρη ενός «διβαριού», ο Βουθρωτός είναι από τους σπουδαιότερους αρχαιολογικούς χώρους της Αλβανίας και έχει κηρυχθεί από το 1992 Μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Για πρώτη φορά στο μικρό Αρχαιολογικό Μουσείο έγινε διάρρηξη το 1991 και εκλάπησαν τρεις γυναικείες κεφαλές της Ρωμαϊκής Εποχής. Το 1994 εκλάπη από την αποθήκη του Μουσείου μια κεφαλή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Το 1997, στη διάρκεια των ταραχών που παρέλυσαν την Αλβανία, από το Μουσείο Βουθρωτού έκλεψαν και λεηλάτησαν τα πάντα. Χάθηκαν ακόμα και τα ευρετήρια του Μουσείου, αλλά κανείς υπεύθυνος αρχαιολόγος δεν ήταν σε θέση να πλησιάσει καν το απομονωμένο κτίριο με τις ανοιχτές πόρτες. Τότε χάθηκαν πολλά, μέρος των οποίων βρέθηκε αργότερα και κατέληξε για λόγους ασφαλείας στο Μουσείο των Τιράνων.

Τα δύο μαρμάρινα αγάλματα που χρονολογούνται στον 2ο αι. μ.Χ.- το άγαλμα της Νίκης ή της Αρτέμιδος προερχόταν από τη γειτονική αρχαία πόλη Φοινίκη, χωρίς την ένθετη κεφαλή, και το άγαλμα του Απόλλωνα που φορεί χλαμύδα, πατά σε μια χελώνα (από την οποία κατασκευάσθηκε η πρώτη λύρα) κι έχει πίσω του έναν «ομφαλό»- κατασχέθηκαν από έναν Έλληνα και έναν Αλβανό που προσπάθησαν να τα πωλήσουν ως προερχόμενα από την ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου.

Με πρωτοβουλίες της ελληνικής πλευράς και σε συνεννόηση μεταξύ των υπουργείων Πολιτισμού των δύο χωρών (Ελλάδας και Αλβανίας), τα αγάλματα- όπως και άλλα γλυπτά και μια συλλογή νομισμάτων- φιλοξενήθηκαν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιώς μέχρι να τελειώσουν οι ταραχές, η επισκευή του Μουσείου του Βουθρωτού και οι χρονοβόρες διαδικασίες για την επιστροφή των ακούσιων… λαθρομεταναστών.