Χρήμα  / Επιχειρήσεις

Οι «παγωμένοι» του Νταβός

Κάθε χρόνο οι πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο, ιδρυτές και διευθυντικά στελέχη εταιρειών κολοσσών, γνωστοί επενδυτές, αλλά και ηγέτες μερικών από τα ισχυρότερα κράτη στον κόσμο συγκεντρώνονται στο Νταβός της Ελβετίας για να ανταλλάξουν απόψεις και- το κυριότερο- να πραγματοποιήσουν επαφές ανωτάτου επιπέδου με στόχο να πετύχουν νέες συμφωνίες.

Υψόμετρο και κρίση
Φέτος όμως, στις χιονισμένες κορυφές του πασίγνωστου ελβετικού θερέτρου, το κρύο είναι πιο τσουχτερό απ΄ ό,τι τις προηγούμενες χρονιές. Κι αυτό δεν οφείλεται μόνο στο γεγονός ότι οι πλαγιές του Νταβός βρίσκονται σε ύψος 1.500 μέτρων πάνω από τη θάλασσα, αλλά κυρίως στο ότι για πρώτη φορά έπειτα από δέκα χρόνια η παγκόσμια οικονομία απειλείται από την ύφεση στις ΗΠΑ, τα χρηματιστήρια πραγματοποιούν βουτιά και οι μεγάλες τράπεζες καταγράφουν τεράστιες ζημιές από τις επενδύσεις τους σε στεγαστικά δάνεια μεγάλου κινδύνου, με αποτέλεσμα οικονομολόγοι, τραπεζίτες και πολιτικοί να είναι περιμένουν «παγωμένοι» τις εξελίξεις.

Μεγάλα κεφάλια
Μέχρι αύριο Κυριακή που θα ολοκληρωθεί το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, από το Νταβός αναμένεται ότι θα παρελάσουν 27 αρχηγοί κυβερνήσεων, 113 υπουργοί, εκατοντάδες διευθύνοντες σύμβουλοι μεγάλων εταιρειών, τραπεζίτες και διαχειριστές κεφαλαίων που είναι πολλαπλάσια από το ΑΕΠ της Ελλάδας. Συνολικά, από το ελβετικό θέρετρο θα περάσουν τουλάχιστον 2.500 άνθρωποι που θεωρούνται από τα μεγαλύτερα κεφάλια της οικονομικής, επιχειρηματικής και πολιτικής ζωής του πλανήτη. Πού αλλού άλλωστε μπορεί κανείς να δει τον Βρετανό πρωθυπουργό Γκόρντον Μπράουν να μιλά με τη συνιδρύτρια της Google Σεργκέι Μπριν; Ή τον Ινδό μεγιστάνα της χαλυβουργικής Λακσίμι Μίταλ να κάθεται παρέα με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν; Ή τον διευθύνοντα σύμβουλο της Νισάν Κάρλος Γκον να τρώει μαζί με τον γενικό διευθυντή της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας Ελ Μπαραντέι;

Στο προεδρείο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ βρίσκονται πασίγνωστα ονόματα: ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός και νυν σύμβουλος της JΡ Μorgan Τόνι Μπλερ. Ο διευθύνων σύμβουλος της ινδικής τράπεζας ΙCΙCΙ Κ. Κamath. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών και νυν πρόεδρος της Κissinger Αssociates Χένρι Κίσινγκερ. Η πρόεδρος της Πέπσικο Ίντρα Νούβι. Ο πρόεδρος της πετρελαϊκής Chevron Ντέιβιντ Ο΄Ράιλι. Και ο διευθύνων σύμβουλος της China Μobile Communications Corporation Γουάνγκ Γιανγκτζου.

Φρούριο
Και ενώ όλοι αναμένουν με ενδιαφέρον τις ομιλίες του ιδρυτή της Μάικροσοφτ Μπιλ Γκέιτς, του τραγουδιστή των U2 Μπόνο και της υπουργού εξωτερικών των ΗΠΑ Κοντολίζα Ράις, δεν είναι τυχαίο που η περιοχή έχει μετατραπεί σε ένα από τα καλύτερα φυλασσόμενα φρούρια στον κόσμο. Εάν έχετε αναρωτηθεί ποιες ακριβώς είναι οι αρμοδιότητες του ελβετικού στρατού, μια επίσκεψη αυτές τις μέρες στο Νταβός θα σας λύσει όλες τις απορίες. Στην περίμετρο της πόλης βρίσκονται περισσότεροι από 5.000

στρατιώτες που φυλάνε τους επικεφαλής του διεθνούς οικονομικού συστήματος από τους εχθρούς τους.


Γάμους μεταξύ τραπεζών προβλέπουν οι κορυφαίοι των πολυεθνικών

Τον κίνδυνο να βυθιστούν οι ΗΠΑ σε ύφεση, βάζοντας φρένο στην ανάπτυξη και της παγκόσμιας οικονομίας, επεσήμαναν κορυφαία στελέχη πολυεθνικών εταιρειών που συμμετέχουν στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ενώ τραπεζίτες από το Νταβός πιστεύουν ότι λόγω της κρίσης δεν αποκλείεται να υπάρξουν «γάμοι» μεταξύ χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων για να ενισχύσουν τη θέση τους. Την ίδια στιγμή, κορυφαίοι οικονομολόγοι – όπως ο νομπελίστας καθηγητής του Πανεπιστημίου της Κολούμπια Joseph Stiglitz- κατηγορούν ευθέως την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Μπους για τη δεινή κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει σήμερα η οικονομία.

Ελπίδες – φόβοι
Ο διευθύνων σύμβουλος της CocaCola, Νeville Ιsdell, φοβάται ότι πλέον οι πιθανότητες να σημειωθεί ύφεση στις ΗΠΑ είναι μεγαλύτερες από 50%, υπογραμμίζοντας όμως ότι αυτό δεν σημαίνει πως και η παγκόσμια οικονομία θα βυθιστεί σε ύφεση. Ο Ιsdell εναποθέτει τις ελπίδες του στις αναπτυσσόμενες οικονομίες που θα εξισορροπήσουν έως έναν βαθμό τα προβλήματα στις ΗΠΑ.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Ρrudential, Μark Τucker, που είναι η δεύτερη μεγαλύτερη ασφαλιστική εταιρεία στη χώρα, κάνει ανοικτά λόγο για εξαγορές και συγχωνεύσεις στον χρηματοπιστωτικό κλάδο λόγω της κρίσης στα αμερικανικά ενυπόθηκα στεγαστικά μειωμένης εξασφάλισης (subprime). Φταίει ο Μπους
Ο Joseph Stiglitz θεωρεί ότι υπεύθυνες για την κρίση είναι οι μεγάλες φοροαπαλλαγές που αποφάσισε η κυβέρνηση Μπους το 2001, αλλά και το γεγονός ότι οι Αμερικανοί πήραν δάνεια τα οποία δεν μπορούσαν να αποπληρώσουν. Οι δύο αυτοί παράγοντες σε συνδυασμό με το ακριβό πετρέλαιο και τον πόλεμο στο Ιράκ, είπε ο Stiglitz στο Νταβός, μείωσαν στο μηδέν τον ρυθμό αποταμίευσης των Αμερικανών. «Η αμερικανική οικονομία λειτουργούσε με δανεικά χρήματα και δανεικό χρόνο» είπε χαρακτηριστικά.

Διαφορετικές θεωρήσεις
Οι επικεφαλής επενδυτικών οίκων και ιδιωτικών επενδυτικών εταιρειών (private equity) εμφανίστηκαν ανήσυχοι και ζήτησαν μεγαλύτερη αποφασιστικότητα στην αντιμετώπιση της κρίσης- ασκώντας με αυτόν τον τρόπο κριτική στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (FΕD) για τους χειρισμούς της.

Η FΕD την περασμένη εβδομάδα προχώρησε σε απροσδόκητη μείωση επιτοκίων (από 4,25% σε 3,5%) για να βοηθήσει τις αγορές, κίνηση που από ορισμένους αναλυτές θεωρείται βεβιασμένη και από άλλους καθυστερημένη!


Μάχη αλυσίδων για θέσεις στα νέα εμπορικά κέντρα

Μάχη για να αποκτήσουν θέσεις στα νέα εμπορικά κέντρα δίνουν οι αλυσίδες ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών, μεταφέροντας έτσι το πεδίο του ανταγωνισμού από τις παραδοσιακές πιάτσες και τις λεωφόρους στους νέους εμπορικούς ναούς. Σχεδόν όλες οι μεγάλες αλυσίδες του χώρου βρίσκονται αυτήν την εποχή σε διαπραγματεύσεις για την απόκτηση στέγης στα υπό κατασκευή κέντρα, ενώ κάποιες φέρονται να έχουν ήδη κλείσει συμφωνίες. Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο εμπορικό κέντρο της Ρasal στον Ταύρο θα φιλοξενήσει κατάστημα της εταιρείας ηλεκτρικών ειδών Κωτσόβολος, αλλά και της αλυσίδας ηλεκτρονικών και πολυμέσων Πλαίσιο. Κωτσόβολο θα αποκτήσει, σύμφωνα με πληροφορίες, και το νέο εμπορικό κέντρο, που κατασκευάζει η Carrefour στα Σπάτα, ενώ στο κέντρο του Χαραγκιώνη στο Γαλάτσι αποκτά στέγη το Ρublic.

Πάει για το 2009
Μάλιστα, η διοίκηση του εμπορικού κέντρου του Χαραγκιώνη στο Γαλάτσι συνομιλούσε αρχικά με τον όμιλο Μαρινόπουλου για να ανοίξει εκεί κατάστημα της εταιρείας ηλεκτρονικών και πολυμέσων Fnac. Όμως, σύμφωνα με πληροφορίες, οι συνομιλίες οδηγήθηκαν σε ναυάγιο, αφού διαπιστώθηκαν προβλήματα από τους Γάλλους συνεταίρους του Μαρινόπουλου. Πρόκειται για πολεοδομικά προβλήματα, τα οποία έχουν οδηγήσει την εταιρεία Χαραγκιώνη σε επανασχεδιασμό του χώρου των καταστημάτων στο εμπορικό κέντρο που βρίσκεται στις ολυμπιακές εγκαταστάσεις στο Γαλάτσι. Εξέλιξη που θα οδηγήσει μάλιστα σε καθυστέρηση της έναρξης λειτουργίας του εμπορικού κέντρου, η οποία τοποθετείται πλέον στις αρχές του 2009. Μετά το ναυάγιο στις συνομιλίες με τον όμιλο Μαρινόπουλου, ο όμιλος Χαραγκιώνη έστρεψε την προσοχή του προς τον όμιλο Γερμανού, με αποτέλεσμα την επέκταση του Ρublic στο εμπορικό κέντρο του Γαλατσίου.

Της μόδας τα «mega»
Οι νέες τοποθετήσεις ενισχύουν την τάση επέκτασης των αλυσίδων του κλάδου σε εμπορικά κέντρα, ενώ παράλληλα δημιουργούνται ολοένα και μεγαλύτερα καταστήματα. Τα επονομαζόμενα «mega» καταστήματα με αυτά τα είδη αυξάνονται συνεχώς. Γίνονται, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, «της μόδας», η οποία εξαπλώνεται σε ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις με δραστηριότητα σε διάφορους κλάδους. Η τάση που ενισχύθηκε από την είσοδο στην αγορά νέων παικτών, όπως είναι η γερμανική Μedia Μarkt και η σουηδική ΙΚΕΑ, έχει μεταφερθεί και στα Βαλκάνια, καθώς οι ελληνικές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να ανοίγουν megastores και στις βαλκανικές πόλεις.

Ειδικά ενδιαφέροντα
Η λειτουργία shop- in- shops, η οποία είναι διαδεδομένη πλέον στα πολυκαταστήματακυρίως της ένδυσης- έχει αρχίσει να γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλής στα καταστήματα ηλεκτρικών συσκευών, ηλεκτρονικών και πολυμέσων και αφορά κυρίως προϊόντα υψηλής τεχνολογίας. Επίσης, τα επονομαζόμενα «gadget corners», οι γωνιές δηλαδή με εξαρτήματα και ειδικά προϊόντα, αλλά και τα «game corners», οι γωνιές με ηλεκτρονικά παιχνίδια, αναπτύσσονται ολοένα και περισσότερο εντός των καταστημάτων του είδους. Επιπλέον, οι αλυσίδες και κυρίως όσες διαθέτουν πολυμέσα προσπαθούν να μετατρέψουν την επίσκεψη των πελατών σε αγοραστική εμπειρία. «Οι πελάτες θέλουν χώρο για να δοκιμάσουν με άνεση, να τεστάρουν όσο το δυνατόν καλύτερα τα προϊόντα», λέει στέλεχος εταιρείας του κλάδου. Μετριούνται με στρέμματα
Έτσι, τα εμπορικά κέντρα έχουν γίνει περιζήτητα στις διοικήσεις των αλυσίδων ηλεκτρικών ή ηλεκτρονικών, καθώς το μεγάλο τους μέγεθος, που κινείται πάνω από 10.000 τ.μ., επιτρέπει τη φιλοξενία καταστημάτων που απαιτούν μεγάλες επιφάνειες. Όλοι διεκδικούν μια καλύτερη θέση στην αγορά ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών, καθώς το μέγεθός της δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητο. Εκτιμάται ότι κινείται γύρω στο 1 δισ. ευρώ ετησίως και αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς. Συγκεκριμένα, η αγορά των επονομαζόμενων μαύρων συσκευών (τηλεοράσεις κ.λπ.) αυξάνεται με ρυθμό πάνω από 20%, ενώ οι λευκές συσκευές παραμένουν σταθερές.

tip

Όλες οι μεγάλες αλυσίδες του χώρου βρίσκονται αυτήν την εποχή σε διαπραγματεύσεις για την απόκτηση στέγης στα υπό κατασκευή κέντρα

Νέοι και ώριμοι
Επιπλέον, οι διοικήσεις των αλυσίδων ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών επιδιώκουν να τοποθετηθούν σε χώρους που συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό επισκεπτών, όπως δείχνει η εμπορική κίνηση που καταγράφεται στα μεγάλα εμπορικά κέντρα, τα οποία λειτουργούν εδώ και λίγα χρόνια στην Αττική. Άλλωστε, η διεύρυνση της πελατειακής τους βάσης προς μικρότερες αλλά και μεγαλύτερες ηλικίες (από 25 έως 44, σε ηλικίες 18 έως 54 σήμερα) αποτελεί βασικό στόχο των αλυσίδων. Η παρουσία τους στα εμπορικά κέντρα, τα οποία φαίνεται να αποτελούν πόλο έλξης και για μικρότερες ηλικίες, διευκολύνει την επίτευξη του στόχου αυτού.

Ελκύει η επιτυχία
Επίσης, η καταγραφή υψηλών τζίρων ανά τετραγωνικό μέτρο που έχουν πετύχει, σύμφωνα με πληροφορίες, τα καταστήματα ορισμένων αλυσίδων τα οποία λειτουργούν ήδη σε εμπορικά κέντρα, αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που ωθεί τις επιχειρήσεις αυτές να τοποθετηθούν σε εμπορικά κέντρα. Η διαπίστωση αυτή ισχύει και για τις εταιρείες ηλεκτρονικών και πολυμέσων. Ακόμη, οι επιχειρήσεις του κλάδου στοχεύουν στην περαιτέρω επέκτασή τους. Τα υψηλά ενοίκια και η δυσκολία ανεύρεσης κατάλληλων ακινήτων στις εμπορικές πιάτσες οδηγεί τις διοικήσεις τους στο άνοιγμα νέων καταστημάτων εντός των εμπορικών κέντρων.


Μετακίνηση της αγοράς στα εμπορικά κέντρα

Οι κατασκευαστές και διαχειριστές των εμπορικών κέντρων επιδιώκουν να προσελκύσουν αλυσίδες του είδους, ώστε να διευρύνουν την γκάμα των καταστημάτων που φιλοξενούνται στα κέντρα τους με απώτερο στόχο να αυξήσουν τον αριθμό των επισκεπτών. Πάντως, όπως επισημαίνει παράγοντας της αγοράς, η τοποθέτηση αλυσίδων ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών στα μεγάλα εμπορικά κέντρα ακολουθεί την ευρύτερη τάση που καταγράφεται αυτήν την εποχή στην ελληνική αγορά. «Το παιχνίδι, που βλέπουμε να παίζεται αυτήν τη στιγμή- παρατηρεί χαρακτηριστικά- είναι η μετακίνηση της αγοράς στα εμπορικά κέντρα. Περιμένουμε όμως να δούμε από τη νέα γενιά εμπορικών κέντρων που δημιουργείται, αν η μετακίνηση αυτή θα είναι πετυχημένη.

Στις ΗΠΑ, πάντως, έπειτα από μισό αιώνα άνθησης των εμπορικών κέντρων και δη αυτών που βρίσκονται σε προάστια, έχουν αρχίσει να παρατηρούνται σημάδια κόπωσης και στροφής των καταναλωτών προς τις παραδοσιακές εμπορικές πιάτσες στο κέντρο.