Το Χρηματιστήριο στη δίνη του διεθνούς κραχ

Μαύρη Δευτέρα έζησε χθες το Χρηματιστήριο
O Γενικός Δείκτης πραγματοποίησε τη μεγαλύτερη βουτιά των τελευταίων εξίμισι ετών και υποχώρησε 6,17% στις 4.304,25 μονάδες, ενώ τα αμερικανικά, ευρωπαϊκά και ασιατικά χρηματιστήρια υποχώρησαν έως 7%. Το Χρηματιστήριο της Αθήνας έζησε πανικό που συγκρίνεται μόνο με εκείνον που είχε εξαπλωθεί μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, με αποτέλεσμα κατά τη διάρκεια της χθεσινής συνεδρίασης να γίνουν καπνός 10 δισ. ευρώ! Περισσότερες από 60 μετοχές έκλεισαν με ζημιές από 10% έως και 20%. Το κραχ στην Ευρώπη οδήγησε σε απώλειες σοκ: 5,48% το Λονδίνο, 6,83% το Παρίσι και 7,16% η Φρανκφούρτη, ενώ στην Ασία το Τόκιο βυθίστηκε 3,86% και το Χονγκ Κονγκ 5,49%. Η πέτρα του σκανδάλου, η Γουόλ Στριτ που από τις αρχές του έτους υποχωρεί 10%, χθες παρέμεινε κλειστή λόγω αργίας.

Πωλούν οι ξένοι
Ρόλο κλειδί στο κραχ που σημειώθηκε χθες στο Χ.Α. είχαν τα ξένα χαρτοφυλάκια, τα οποία πωλούν επειδή εκτιμούν ότι θα υπάρξει ύφεση στην αμερικανική οικονομία και θα μπει φρένο στην ανάπτυξη της Ευρώπης. Το ήδη αρνητικό κλίμα επιδεινώθηκε από φόβους ότι μεγάλες ζημιές από επενδύσεις σε αμερικανικά στεγαστικά υψηλού κινδύνου ενδέχεται να καταγράψουν και ευρωπαϊκές τράπεζες, αλλά και από την πρόσφατη υποβάθμιση της αξιοπιστίας ασφαλιστικών εταιρειών που ασφαλίζουν ομόλογα.

Μείον 40% οι μικροί
Από το ξεπούλημα λόγω πανικού (και) στο Χρηματιστήριο Αθηνών τα σπασμένα πληρώνουν οι μικροεπενδυτές, επειδή τις μεγαλύτερες απώλειες από τις αρχές Ιανουαρίου σημειώνουν οι μετοχές της μικρής και μεσαίας κεφαλαιοποίησης (έως 40%). Είναι ενδεικτικό ότι από τις 31 Δεκεμβρίου 2007 η κεφαλαιοποίηση του Χ.Α. έχει μειωθεί πάνω από 30 δισ. ευρώ, ενώ στο διάστημα αυτό ο γενικός δείκτης υποχωρεί 17% χωρίς μάλιστα να φαίνεται διέξοδο από την κρίση.

Σε δηλώσεις του στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Χ.Α. κ. Σπύρος Καπράλος επεσήμανε ότι οι αγορές θα βρεθούν αντιμέτωπες με μεγάλη αστάθεια ολόκληρο το 2008 και έκανε ξεκάθαρα λόγο για «εισαγόμενη» πτώση, ενώ κορυφαίοι τραπεζίτες, οικονομολόγοι και χρηματιστηριακοί αναλυτές κάνουν λόγο για κρίση που θα διαρκέσει τουλάχιστον έξι μήνες.

Τις προβλέψεις αυτές οι παράγοντες της αγοράς τις βασίζουν στον κίνδυνο ύφεσης στην αμερικανική οικονομία που απειλεί να βάλει φρένο και στην ευρωπαϊκή οικονομία, όπου ήδη στελέχη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αναθεωρούν προς τα κάτω τις προβλέψεις για ανάπτυξη.

Αστάθεια το 2008 αλλά και ευκαιρίες για αγορές
Ο πρόεδρος του Χ.Α. κ. Σπύρος Καπράλος προβλέπει αναταράξεις ολόκληρη τη χρονιά φέτος στη «Σοφοκλέους», αν και διατηρεί την αισιοδοξία του θεωρώντας ότι στα τρέχοντα επίπεδα τιμών δημιουργούνται αγοραστικές ευ

ΑΠΩΛΕΙΕΣ 30 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ

Από τις 31 Δεκεμβρίου 2007 η κεφαλαιοποίηση του Χ.Α. έχει μειωθεί πάνω από 30 δισ. ευρώ

καιρίες για μετοχές εταιρειών με καλά θεμελιώδη μεγέθη. Ο κ. Καπράλος συνδέει άμεσα την πορεία του ελληνικού χρηματιστηρίου με την πορεία των διεθνών αγορών και αποδίδει τη βουτιά στην κρίση των subprime και τους φόβους για ύφεση στην οικονομία. Επισημαίνει ωστόσο ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα με τις ξένες, επειδή δεν έχουν επενδύσει σε προϊόντα με μεγάλο ρίσκο όπως τα στεγαστικά δάνεια μειωμένης εξασφάλισης. Υπενθυμίζεται ότι πάνω από το 50% της κεφαλαιοποίησης του ελληνικού χρηματιστηρίου και το 60% των μετοχών μεγάλης κεφαλαιοποίησης βρίσκεται στα χέρια διεθνών επενδυτικών οίκων.

Κατάρρευση της ανάπτυξης στην ευρωζώνη
Ο Ολλανδός κεντρικός τραπεζίτης και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ Νout Wellink διατύπωσε την πρόβλεψη ότι η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη φέτος θα υποχωρήσει στο 1,5% έναντι 2,7% το τρίτο τρίμηνο του 2007 (σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Εurostat) και έναντι αρχικών προβλέψεων 2%. Όπως είπε, τα προβλήματα με τις επενδύσεις των ξένων τραπεζών σε αμερικανικά στεγαστικά δάνεια μειωμένης εξασφάλισης (subprimes) και οι πραγματικές επιπτώσεις από την κρίση αυτή στον χρηματοοικονομικό κλάδο θα συνεχίσει να ταλαιπωρεί τις αγορές τουλάχιστον μέχρι τον Φεβρουάριο, οπότε θα ανακοινωθούν τα οικονομικά τους αποτελέσματα. Οι ριψοκίνδυνες επενδύσεις των ξένων τραπεζών σε subprimes έχουν προκαλέσει απώλειες δεκάδων δισ. ευρώ και πολλοί διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί και επενδυτικοί οίκοι αναγκάζονται να πωλούν μετοχές για να αποκτήσουν ρευστότητα. Μάλιστα, σύμφωνα με χρηματιστηριακούς κύκλους, οι επενδυτικοί οίκοι αυτό το διάστημα αυξάνουν τα διαθέσιμά τους σε μετρητά από 20% των συνολικών κεφαλαίων τους σε 50%.


Τοποθετήσεις που εξουδετερώνουν την κρίση στο Χρηματιστήριο

ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΕΣ καταθέσεις και επενδύσεις σε ομόλογα είναι οι δύο κινήσεις άμυνας που μπορούν να κάνουν οι επενδυτές προκειμένου να αντιμετωπίσουν τα «ακραία καιρικά φαινόμενα» που επικρατούν στο ελληνικό αλλά και τα ξένα χρηματιστήρια.

Όπως αναφέρουν τραπεζικά αλλά και χρηματιστηριακά στελέχη:

● Οι εγγυημένες αποδόσεις των προθεσμιακών καταθέσεων- που φτάνουν ακόμα και το 5,5% σε ετήσια βάση- αλλά και τα υψηλά κουπόνια των τραπεζικών και εταιρικών ομολόγων, τα οποία ξεκινούν από το 5% και φτάνουν το 9% είναι τα δύο «αντίδοτα» στην κρίση των αγορών.

Συγκεκριμένα:

● Ασφαλείς αποδόσεις και μάλιστα υψηλότερες του πληθωρισμού προσφέρουν σε αυτήν τη συγκυρία οι προθεσμιακές καταθέσεις διάρκειας από 3 έως 12 μηνών.

Με κεφάλαιο που ξεκινά από τα 5.000 ευρώ, οι επενδυτές μπορούν να αξιοποιήσουν τις προσφορές των τραπεζών που, προκειμένου να εξασφαλίσουν την απαραίτητη γι΄ αυτές ρευστότητα, πληρώνουν επιτόκια από 4% έως και 5,5%. Αντίστοιχα, τα επιτόκια του ταμιευτηρίου έχουν ανέβει ακόμα και στο 3,70% έναντι περίπου 1% πριν από λίγους μήνες.

● Αποδόσεις που ξεκινούν από περίπου 5% για εκδόσεις μεγάλων ελληνικών τραπεζών και μπορούν να φτάσουν ακόμα και το 9% για μικρότερες επιχειρήσεις- με υψηλότερο όμως ρίσκο έκδοσης- αξιώνουν όσοι τοποθετήσουν τα χρήματά τους σε ομόλογα. Επιπλέον- και σε αντίθεση με τις μετοχές- όσοι επιλέξουν την πρακτική αυτή εξασφαλίζουν ότι στη λήξη τους θα πάρουν την ονομαστική τους αξία.


Στον δρόμο με τα αδιέξοδα

ΔΕΝ ΞΕΚΙΝΗΣΕ από το πουθενά η κρίση των επισφαλών στεγαστικών δανείων, που προκάλεσε τις χρηματιστηριακές αναταράξεις και τη χθεσινή βουτιά στις αγορές. Τα αίτιά της ειναι βαθιά και ανάγονται στο καταναλωτικό πρότυπο των Αμερικανών πολιτών.

Οπως πολύ εύστοχα ανέλυε σε χθεσινό άρθρο του στην «Ιnternational Ηerald Τribune» ο Ρ. Κοέν, στη ρίζα του προβλήματος βρίσκεται το γεγονός ότι οι Αμερικανοί ζουν με δανεικά, ενώ έχουν πάψει προ πολλού να αποταμιεύουν. Συγκεκριμένα, η αποταμίευση αντιπροσωπεύει μόλις το 1,4% του εθνικού τους εισοδήματος, ενώ τα χρέη των νοικοκυριών έχουν φτάσει το 133% του διαθέσιμου προσωπικού τους εισοδήματος. Και αυτό, βεβαίως, όχι χωρίς ευθύνη του τραπεζικού συστήματος, που παρότρυνε τους καταναλωτές να δανείζονται και αποθάρρυνε την «παλιομοδίτικη» αποταμίευση. Έτσι, η μεσαία τάξη έχει φτάσει να δανείζεται με ενέχυρο το σπίτι της για να αγοράσει κάλτσες για τα παιδιά της.

Η μεσαία τάξη στις ΗΠΑ έχει φτάσει να δανείζεται με ενέχυρο το σπίτι της για να αγοράσει κάλτσες για τα παιδιά της

Διδάγματα
Μια τέτοια κατάσταση, δεν μπορεί να είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμη. Τα χρέη κάποτε εξοφλούνται και όταν δεν υπάρχει κάτι στην άκρη για τις δύσκολες μέρες, όπως έλεγαν και οι «παλιομοδίτες» παππούδες μας, εμείς χάνουμε το σπίτι μας, οι τράπεζες τα κέρδη τους και το χρηματοπιστωτικό σύστημα τη σταθερότητά του. Ενδεχομένως, η οικονομία συνολικά βυθίζεται σε ύφεση.

Τα ελληνικά νοικοκυριά έχουν πολλά να διδαχθούν από αυτή την κρίση. Λίγο- πολύ στον ίδιο δρόμο βαδίζουν, απλώς δεν έχουν φτάσει στο τέρμα του. Ειναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία τέσσερα χρόνια οι καταθέσεις αυξήθηκαν μόλις κατά 50%, ενώ ο δανεισμός διπλασιάστηκε. Για πολλά νοικοκυριά, η υπερχρέωση και η αδυναμία εξόφλησης του δανείου τους είναι γεγονός, για πολλά άλλα αυτό αποτελεί ορατό κίνδυνο.

Κρατικές παροχές
Η Πολιτεία έχει τον δικό της ρόλο να παίξει εδώ. Η συνταγή (του Ρούζβελτ) που προτείνει ο κ. Κοέν, θα μπορούσε κάλλιστα να ισχύει και για την Ελλάδα. Προβλέπει την παροχή όλων των απαραίτητων κοινωνικών αγαθών, όπως η παιδεία και η υγεία, από το κράτος έτσι ώστε να ελαφρυνθεί ο προϋπολογισμός του μέσου νοικοκυριού, να διευκολυνθεί στην εξόφληση των υποχρεώσεών του και σταδιακά στην επιστροφή στην αποταμίευση. Δεν ξέρουμε, όμως, ποια γνώμη θα έχει αυτή η κυβέρνηση που ονειρεύεται όλο και μικρότερο κράτος.


Καθησυχάζει ο Αλμούνια, ανησυχεί ο Ντομινίκ Στρος-Καν

ΚΑΘΗΣΥΧΑΣΤΙΚΟΣ για την ευρωπαϊκή οικονομία εμφανίστηκε χθες ο Ευρωπαίος επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων Χοακίν Αλμούνια αναφορικά με τις επιπτώσεις που θα έχει η κρίση που πλήττει την αμερικανική οικονομία.

Αν και ο κ. Αλμούνια παραδέχτηκε ότι η βουτιά στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια δείχνει ότι οι αγορές «εξετάζουν την πιθανότητα να υπάρξει πιο σημαντική επιβράδυνση και πιθανώς ύφεση στις ΗΠΑ», ανέφερε ότι το φρένο την ανάπτυξη των ΗΠΑ δεν θα εκτροχιάσει την ευρωπαϊκή οικονομία. Την εκτίμησή του αυτή τη στηρίζει στην πίστη του ότι η Ευρώπη δεν είναι πλέον τόσο ευάλωτη στις εξελίξεις στις ΗΠΑ όσο ήταν στο παρελθόν.

Σοβαρή απειλή
Ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Ντομινίκ ΣτροςΚαν πάντως είναι λιγότερο αισιόδοξος και θεωρεί ότι η κρίση στις ΗΠΑ αποτελεί σοβαρή απειλή για τις αγορές και την πραγματική οικονομία. Πιστεύει επίσης ότι τα πρόσφατα μέτρα Μπους δεν ήταν αρκετά να κατευνάσουν τις ανησυχίες. Συγκεκριμένα ο ισχυρός άνδρας του ΔΝΤ όταν ρωτήθηκε για το σχέδιο των 140 δισεκατομμυρίων δολαρίων με στόχο την ανάκαμψη της αμερικανικής οικονομίας που πρότεινε ο Αμερικανός πρόεδρος για να ξεπεραστεί η κρίση, απάντησε ότι «όπως φαίνεται τα χρηματιστήρια δεν εκτίμησαν το πακέτο ανάπτυξης που προτάθηκε από τον πρόεδρο Μπους».


Δίμηνο αναταράξεων

▅ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΕΡΓΟΣ,
επικεφαλής Τμήματος Ανάλυσης της Κύκλος ΑΧΕΠΕΥ
Η ΠΤΩΣΗ του Χρηματιστηρίου οφείλεται κυρίως σε ρευστοποιήσεις από ξένα επενδυτικά κεφάλαια λόγω της κρίσης στην αμερικανική αγορά ενυπόθηκων στεγαστικών υψηλού κινδύνου, πιστεύει ο επικεφαλής Τμήματος Ανάλυσης της Κύκλος ΑΧΕΠΕΥ κ. Κωνσταντίνος Βέργος.

Θεωρεί ότι «κλειδί» για την πορεία των αγορών θα είναι τα οικονομικά αποτελέσματα των ξένων τραπεζών και προβλέπει τουλάχιστον άλλους δύο μήνες αναταράξεων. Όπως εξηγεί, αυτό το διάστημα πολλοί διεθνείς επενδυτικοί οίκοι αυξάνουν το ποσοστό της ρευστότητας που διατηρούν στο σύνολο των κεφαλαίων που διαχειρίζονται. Ενώ μέχρι σήμερα επιδίωκαν να έχουν ρευστότητα 20%, τώρα πωλούν μετοχές με στόχο να αυξήσουν τη ρευστότητά τους στο 50%.

▅ ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ,
επικεφαλής αναλυτής της Πήγασος ΑΧΕΠΕΥ
ΑΥΤΟ το διάστημα μεγάλοι ξένοι χρηματοπιστωτικοί οίκοι αναπροσαρμόζουν τη στρατηγική τους- πουλάνε δηλαδή μετοχές- στις αναδυόμενες αγορές και στο Χ.Α. ενόψει της ανακοίνωσης αποτελεσμάτων για το τέταρτο τρίμηνο του 2007, σύμφωνα με τον επικεφαλής αναλυτή της Πήγασος ΑΧΕΠΕΥ κ. Μάνο Χατζηδάκη. Όπως προσθέτει, οι χθεσινές μαζικές πωλήσεις είχαν χαρακτήρα πανικού, ενώ λάμπουν διά της απουσίας τους από την αγορά οι εγχώριοι επενδυτές, οι οποίοι παρακολουθούν από απόσταση τις εξελίξεις. Οι Έλληνες επενδυτές και κυρίως οι μικροεπενδυτές αναμένεται ότι θα τηρήσουν στάση αναμονής τουλάχιστον μέχρι να ομαλοποιηθεί το κλίμα στο Χρηματιστήριο Αθηνών, το οποίο δέχθηκε ισχυρό πλήγμα από τις πωλήσεις των ξένων.