[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Η διαφθορά θα συγκαλυφθεί;

Σε αρκετές περιπτώσεις τα σκάνδαλα αποτέλεσαν διεθνώς το κίνητρο για την ψήφιση σημαντικών νομοθετημάτων. Έτσι έγινε στην Αμερική με τον «Νόμο για την Ηθική στη Διακυβέρνηση», μετά το σκάνδαλο του Γουότεργκεϊτ, που εισήγαγε τον θεσμό του ειδικού εισαγγελέα, ο οποίος παρά τα μύρια ελαττώματά του αποτέλεσε μια προσπάθεια θεσμικής υπέρβασης της διαφθοράς που γεννάει η ανεξέλεγκτη κυβερνητική εξουσία σε ένα δυτικό καθεστώς. Αντί να γίνει μια τέτοια προσπάθεια και στο σκάνδαλο Ζαχόπουλου, η χώρα μας εκμαυλίζεται παρανοϊκά από το χυδαίο μεταπολιτικό κουτσομπολιό κάποιων τηλεοπτικών δελτίων και από τη βρώμικη διαμάχη στο εσωτερικό κάποιας εφημερίδας (η οποία δίδαξε και πάλι την «παιδευτική βαρβαρότητα», όπως έλεγε ο Νίτσε, με τη δημοσίευση ορισμένων απόκρυφων ερωτικών φωτογραφιών)! Αντί να σκεφτόμαστε λοιπόν πώς θα αποδυναμώσουμε θεσμικά το πανίσχυρο «πρωθυπουργικό σύστημα» που οδηγεί στον διορισμό των κολλητών στα διάφορα υπουργεία, εμείς παίρνουμε μια αυτοκαταστροφική πορεία, αφού δεν αναζητούμε τις υπερβάσεις για το μέλλον.

Έ τσι, ποια ήταν η υπέρβαση που έγινε στη χώρα μετά το σκάνδαλο με τις υποκλοπές; Καμία! Επίσης, ποια ήταν η υπέρβαση που έγινε στον τόπο μετά το παλιότερο σκάνδαλο με τα «φρουτάκια»; Καμία!

Όμως υπάρχουν και άλλοι δύο σοβαροί παράγοντες που, κατά τη γνώμη μου, δεν συμβάλλουν όσο πρέπει στην πλήρη αποκάλυψη της αλήθειας στη συγκεκριμένη υπόθεση, η οποία εστιάζεται στο εάν εκποιούνταν παράνομα η αρχαία μας περιουσία και στο εάν οι οικονομικοί πόροι του υπουργείου Πολιτισμού διοχετεύονταν επιλεκτικά στα σωματεία των κολλητών.

Ο πρώτος ανασταλτικός παράγοντας είναι δυστυχώς ο ίδιος ο σημερινός Πρωθυπουργός, ο οποίος προφανώς δεν κατανοεί ότι σε ένα κοινοβουλευτικό καθεστώς οι κομματικές διαφορές και οι εντάσεις γίνονται αντικείμενο σταθεροποιητικών διαδικασιών μέσα στη δημόσια σφαίρα (Χάμπερμας, «Η διάσπαση της Δύσης»).

Υπ΄ αυτή την έννοια είναι ο πρώτος μεταπολιτευτικός πρωθυπουργός που δεν κινείται ενεργά στο δημόσιο πεδίο

ΠΟΙΑ ΗΤΑΝ Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ

που έγινε στη χώρα μετά το σκάνδαλο για τις υποκλοπές; Καμία! Επίσης, ποια ήταν η υπέρβαση μετά το σκάνδαλο «για τα φρουτάκια»; Καμία!

και δεν αναλαμβάνει ποτέ την πολιτική ευθύνη για τα σκάνδαλα τα οποία εμφανίζονται επί της θητείας του. Υπό αυτές τις συνθήκες δεν νομίζω ότι μπορούμε να περιμένουμε τίποτε από τον Κ. Καραμανλή (έστω και αν πηγαινοέρχεται στα ανακριτικά γραφεία σχεδόν όλο το πρωθυπουργικό γραφείο)!

Ο δεύτερος παράγοντας για τον οποίο έχω αμφιβολίες αν θα συμβάλει- όσο πρέπει- στη υπέρβαση της σημερινής ανώμαλης κατάστασης είναι η ίδια η Δικαιοσύνη (και συγκεκριμένα κάποιοι εξειδικευμένοι δικαστές, γιατί οι γενικεύσεις σε αυτό το επίπεδο είναι όντως ισοπεδωτικές).

Υπ΄ αυτήν την έννοια θα διατυπώσω κάποιες νομικές παρατηρήσεις και ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του. Έτσι, είναι ποινικά αμφίβολο αν θα μπορούσε να νομιμοποιηθεί η κίνηση της ποινικής δίωξης κατά της φίλης του Ζαχόπουλου για κακουργηματική εκβίαση, γιατί κάτι τέτοιο προϋποθέτει το στοιχείο τής κατ΄ επάγγελμα οργάνωσης εκ μέρους του δράστη. Υπήρχε στη συγκεκριμένη περίπτωση;

Επιπλέον είναι ανεξήγητη η στάση του ανακριτή που περίμενε επί δύο βδομάδες τον υπεύθυνο Τύπου του Πρωθυπουργού, μήπως και αλλάξει ψυχική διάθεση και αποκαλύψει τον κομιστή του περίφημου DVD, όταν είναι γνωστό ότι το άρθρο 212 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας δεν κατοχυρώνει το δημοσιογραφικό απόρρητο.

Και αναρωτιέται κανείς τα ακόλουθα: Ποιος έχει επιτέλους το μονοπώλιο του κρατικού καταναγκασμού; Ο ανακριτής (και το κράτος) ή ένας απλός υπάλληλος- και φίλος- του Πρωθυπουργού;

Επιπλέον, η δικονομία ισχύει για όλους ή μόνο για τους φτωχούς; Και, τέλος, μήπως έγιναν όλα αυτά για να μείνουμε πεισματικά στην ερωτική διάσταση αυτής της υπόθεσης; Είναι εύλογα ερωτήματα. Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; Μόνο αν πιέσουμε, ως ανεξάρτητη κοινωνία των πολιτών, για τη θεσμική αποδυνάμωση του σημερινού πανίσχυρου πρωθυπουργικού συστήματος, δεν θα ξαναδούμε τους «κολλητούς» να διαχειρίζονται στο μέλλον τα εκατομμύρια των ευρώ.

Αλλιώς η διαφθορά θα ξαναεμφανιστεί, γιατί αυτό που έλεγε ο Ντοστογιέφσκι συμβολικά, «ο καθένας μας είναι ένοχος μπροστά σε όλους για τα πάντα, κι εγώ πιο ένοχος από τους άλλους», μάλλον δεν ισχύει για πολλούς από τους επαγγελματίες της πολιτικής!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ.