Κάλπες, ψηφοδέλτια και ψηλά τακούνια

Οι φούστες (πάνω ή κάτω από το γόνατο), οι γόβες (οκτάποντες ή χαμηλές) και τα παντελόνια (στενά ή φαρδιά) παίζουν τον δικό τους ρόλο στη φετινή προεκλογική εκστρατεία στις ΗΠΑ. Η Χίλαρι Κλίντον που διεκδικεί την προεδρία αλλά και οι γυναίκες των άλλων υποψηφίων δίνουν τη δική τους μάχη σε ένα διόλου ευκαταφρόνητο μέτωπο: το ενδυματολογικό.

«Ειλικρινά, το θεωρώ προσβλητικό να ασχολούνται με το σώμα των γυναικών αντί για τις ιδέες τους», δήλωσε πρόσφατα η υποψήφια για το χρίσμα των Δημοκρατικών Χίλαρι Κλίντον, αφότου όλες οι εφημερίδες δημοσίευσαν φωτογραφία της όπου φαινόταν κουρασμένη και γεμάτη ρυτίδες. Λίγο αργότερα βρέθηκε σε τηλεοπτική εκπομπή όπου συζήτησε με τη δημοσιογράφο

ΙΣΧΥΣ ΚΑΙ ΜΟΔΑ

Οι Αμερικανοί θέλουν τις γυναίκες που βρίσκονται κοντά στην εξουσία καλοντυμένες αλλά όχι ιδιαίτερα προχωρημένες στο ντύσιμο

Μπάρμπρα Ουόλτερς για τα ρούχα που πρέπει να φορούν οι υποψήφιες.

Ούτε καν η γυναίκα που θέλει να ηγηθεί των ενόπλων δυνάμεων της πιο ισχυρής χώρας του κόσμου δεν μπορεί να αποφύγει τη συζήτηση για τις αποχρώσεις του κραγιόν, τα μεσάτα σακάκια και την κουπ των μαλλιών. Η προεκλογική γκαρντα- ρόμπα της, πάντως, αποτελείται από παντελόνια που δεν την κολακεύουν ιδιαίτερα, λουλουδάτα μπλέιζερ και χαμηλά παπούτσια, που την κάνουν να φαίνεται, σύμφωνα με τους επικριτές της, «βαρετή και ψυχρή». Ίσως γιατί η πρώην Πρώτη Κυρία θέλει να δείξει ότι τώρα εκείνη θα φορά τα παντελόνια…

Καθώς η Αμερική ρίχνει μια πιο προσεκτική ματιά στις γυναίκες των υποψηφίων για το προεδρικό χρίσμα, το Εθνικό Μουσείο Αμερικανικής Ιστορίας εγκαινίασε μια έκθεση με θέμα «Πρώτες Κυρίες». «Ο κόσμος έχει καταλάβει πως η μόδα δεν αποτελεί το κύριο ενδιαφέρον της Χίλαρι», σχολιάζει η επιμελήτρια της έκθεσης Βάλερι Στιλ. «Απλά δεν τη νοιάζει». Προβλέπει μάλιστα ότι εάν εκλεγεί θα κάνει περίπου ότι και η Μάργκαρετ Θάτσερ. «Σε όλες τις περιπτώσεις εκτός από τα επίσημα δείπνα θα φορά κοστούμια που εκπέμπουν δύναμη» και θα βρει «κάποιον σχεδιαστή που θα της προσδώσει ένα ξεχωριστό στυλ». Άλλωστε οι Αμερικανοί θέλουν τις γυναίκες που βρίσκονται κοντά στην εξουσία καλοντυμένες αλλά όχι ιδιαίτερα προχωρημένες στο ντύσιμο. «Εάν δεν είσαι η Τζάκι Κέννεντυ ή πρώην σταρ του σινεμά όπως η Νάνσι Ρίγκαν, κανείς δεν θα σου ζητήσει να φοράς συνεχώς ρούχα υψηλής ραπτικής».

Προοδευτικές
Πάντως, στην περίπτωση των υποψήφιων Πρώτων Κυριών, το μέσον πολλές φορές είναι το μήνυμα: όλες οι σύζυγοι των υποψηφίων για το χρίσμα στηρίζουν με τα ρούχα τους την πολιτική εικόνα που θέλουν να προβάλουν οι σύντροφοί τους. Στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών, η 43χρονη Μισέλ Ομπάμα, σύζυγος του μαύρου γερουσιαστή από το Ιλινόις, φορά συνήθως ρούχα της σχεδιάστριας Μαρίας Πίντο που προέρχεται από την πολιτεία αυτή και δεν διστάζει να είναι μοντέρνα εμφανιζόμενη συχνά με φούστες αρκετά πάνω από το γόνατο. Η 58χρονη Ελίζαμπεθ, σύζυγος του υποψηφίου Τζον Έντουαρντς, συμβαδίζει με το στυλ του άντρα της κάνοντας πιο συντηρητικές και ασφαλείς επιλογές: μονόχρωμα κοστούμια που πέφτουν χαλαρά στο σώμα της και δεν τονίζουν τις καμπύλες. Τέλος η Τζιλ Μπίντεν, σύζυγος του γερουσιαστή από το Ντέλαγουερ, παρ΄ ότι έχει περάσει τα 55, προτιμά τα γαλάζια μεταξωτικά σακάκια, τις φούστες και τις σουέτ μπότες που φτάνουν μέχρι το γόνατο. Το μήνυμά της: και οι έξυπνες γυναίκες μπο ρούν να απολαύσουν τη ζωή. Συντηρητικές
Από την πλευρά των Ρεπουμπλικανών τα πράγματα είναι σαφώς πιο συγκρατημένα, υπάρχουν όμως και οι εξαιρέσεις. Η 58χρονη Αν Ρόμνεϊ, σύζυγος του πρώην κυβερνήτη της Μασαχουσέτης, επιλέγει σκουρόχρωμα κοστούμια με ρίγες και σακάκια σε άσπρο ή μαύρο, τα οποία συνοδεύει με πέρλες. Η Τζάνετ Χάκαμπι, σύζυγος του πολιτικού που προηγείται αυτή τη στιγμή στις δημοσκοπήσεις, προτιμά τα σακάκια και τις χρωματιστές μπλούζες δίνοντας γενικά μια συντηρητική εικόνα. Η 58χρονη Μπάρμπαρα Ρίτσαρντσον εμμένει στα γκρίζα ή μαύρα ρούχα με διπλή σειρά από πέρλες. Η 53χρονη Σίντι Μακέιν προτιμά τα πλεκτά φορέματα με σκούρα καλσόν, παπούτσια Σανέλ και κάποιες φορές σκούρα τζιν, ένας συνδυασμός «Ατζελίνα Τζολί και γερουσιαστού», όπως έχουν γράψει. Η 53χρονη Τζούντιθ Τζουλιάνι, σύζυγος του πρώην δημάρχου της Νέας Υόρκης, φορά γνωστές μάρκες όπως Όσκαρ ντε λα Ρέντα, Γκούτσι και Ντόλτσε-Γκαμπάνα, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα: θέλω να γίνω η Νάνσι Ρίγκαν τού σήμερα. Πιο προχωρημένη απ΄ όλες η 41χρονη Τζέρι Τόμπσον, σύζυγος του ηθοποιού Φρεντ Τόμπσον, δεν διστάζει να προκαλεί με βαθιά ντεκολτέ και κοντές φούστες με ένα και μόνο μήνυμα: «Θα φοράω ό,τι θέλω. Σταματήστε να ασχολείστε με το ντύσιμό μου».
Οι εκλογές της Αϊόβα σε τέσσερις ερωτήσεις

1 Τι θα συμβεί σήμερα στην Αϊόβα;
Ομάδες πολιτών εγγεγραμμένων στο Δημοκρατικό ή το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα θα συγκεντρωθούν σε σχολεία, εκκλησίες και δημόσια κτίρια. Περίπου 200.000 πολίτες της Αϊόβα (0,055% του πληθυσμού των ΗΠΑ) θα μεταβούν στα 1.784 εκλογικά τμήματα, θα συζητήσουν επί περίπου μία ώρα και μετά θα ψηφίσουν. Με διαφορετικές διαδικασίες το κάθε κόμμα, θα αναδείξει εκλέκτορες που έχουν δεσμευθεί να ψηφίσουν συγκεκριμένους υποψηφίους στα συνέδρια των κομμάτων το καλοκαίρι οπότε θα δοθεί το χρίσμα για τη διεκδίκηση της προεδρίας.

2 Πώς ψηφίζουν;
Οι Ρεπουμπλικανοί γράφουν το όνομα του υποψηφίου που προτιμούν σ΄ ένα κομμάτι χαρτί- κάθε ψήφος μετρά. Οι Δημοκρατικοί έχουν ένα πολύ πιο περίπλοκο σύστημα, κάτι μεταξύ σχολικού χορού και ποδοσφαιρικού αγώνα: οι ψηφοφόροι συγκεντρώνονται ανά ομάδες ανάλογα με τον υποψήφιο που στηρίζουν και κάπως έτσι ομαδικά εκφράζουν και τις απόψεις τους. Όποιος υποψήφιος δεν συγκεντρώσει το 15% των ψήφων σε κάθε τμήμα χάνει τους ψηφοφόρους του, οι οποίοι θα πρέπει κατόπιν να αποφασίσουν ποια είναι η δεύτερη επιλογή τους.

3 Γιατί είναι σημαντικό το caucus της Αϊόβα;

Επειδή είναι το πρώτο. Θα ακολουθήσουν προκριματικές εκλογές σε όλες οι υπόλοιπες πολιτείες. Στην Αϊόβα δεν κερδίζει πάντα αυτός που θα πάρει τελικά το χρίσμα. Το 1980 ο πατέρας Τζορτζ Μπους νίκησε τον Ρίγκαν, έχασε όμως στο συνέδριο. Το 1988 ο Ρίτσαρντ Γκέπχαρντ κέρδισε αλλά ο Μάικλ Δουκάκις ήταν τελικά ο υποψήφιος των Δημοκρατικών. Το αποτέλεσμα στην Αϊόβα έχει σημασία επειδή δίνει ψυχολογικό προβάδισμα στον νικητή.

4 Γιατί δεν κάνουν προκριματικές εκλογές άλλες πολιτείες νωρίτερα;
Το προσπάθησαν φέτος, αλλά μετά η Αϊόβα και το Νιου Χαμσάιρ άλλαξαν τις ημερομηνίες για ακόμα πιο νωρίς, σχεδόν στην αργία της Πρωτοχρονιάς. Αυτό δημιούργησε προβλήματα, για παράδειγμα, σε πολλούς φοιτητές που υποστηρίζουν τον Μπάρακ Ομπάμα και βρίσκονται ακόμα στο πατρικό τους σε άλλες πολιτείες για τις γιορτές.


[ ΓΝΩΜΗ ] Πώς η Αμερική φαίνεται μπανανία

«Τα σκάνδαλα στην Ουάσιγκτον», λέει ένας φίλος μου, «δεν αφορούν ποτέ το τι είναι παράνομο. Αφορούν το τι είναι νόμιμο». Κάπως έτσι η ανάδειξη των εκλεκτόρων στην Αϊόβα μπορεί να χαρακτηριστεί σκάνδαλο. Μια απαρχαιωμένη διαδικασία, με γελοίους κανονισμούς και ελάχιστη συμμετοχή ανάγεται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης σε μέθοδο ανακήρυξης των «φαβορί» για το προεδρικό χρίσμα. Όλη η χώρα παρακολουθεί τους μισούς τού 45% των περίπου 85.000 Ρεπουμπλικανών εγγεγραμμένων να ψηφίζουν κάποιον επαρχιώτη άσχετο, που θεωρεί ότι ο Δαρβίνος έχει κάνει λάθος, και να ανακηρύσσεται «κύριος διεκδικητής».

Απ΄ όσο θυμάμαι, οι δημοσιογράφοι συμφωνούμε ότι θα πρέπει να δίνουμε μικρότερη προσοχή σε caucus (ψηφοφορία για την ανάδειξη εκλεκτόρων) όπως της Αϊόβα: δίνει απλά στους υποψηφίους μια πρώτη νίκη σε έναν αγώνα μεγάλης διάρκειας. Μόλις 124.000 Δημοκρατικοί πήραν μέρος στη διαδικασία αυτή το 2004, 1/4 των εγγεγραμμένων. Αν δηλαδή ο Μπάρακ Ομπάμα κερδίσει τη Χίλαρι Κλίντον για 2.000 ψήφους, θα τον ανακηρύξουμε «φονέα γιγάντων»; Μα αυτές δεν είναι εκλογές, ούτε καν προκριματικές.

Όπως γράφει ο συνάδελφός μου Νταν Μπαλτζ, στις προκριματικές οι ψηφοφόροι ήσυχα βάζουν το ψηφοδέλτιο στον φάκελο και φεύγουν. Στα caucus παραμένουν στο τμήμα επί πολλές ώρες και δεν υπάρχει μυστική ψήφος. Με την παρουσία φίλων, γειτόνων ή και αγνώστων, οι Δημοκρατικοί της Αϊόβα ψηφίζουν σηκώνοντας χέρια, διά βοής και μετακινούμενοι σε διαφορετικά σημεία της αίθουσας για να δείξουν ποιον υποψήφιο υποστηρίζουν.

Πριν από λίγο καιρό βρέθηκα στην Αϊόβα. Θα χαιρόμουν εάν οι σοβαροί και ζεστοί άνθρωποι αυτής της πολιτείας όντως έπαιζαν ουσιαστικό ρόλο στην πρώτη ημέρα της φετινής ψηφοφορίας. Όμως αυτοί που ελέγχουν τη διαδικασία είναι οι επαγγελματίες της πολιτικής, τα γεράκια των κομμάτων, εκείνοι που χειραγωγούν την κοινή γνώμη και οι δημοσκόποι. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δεν θα θεωρούσε φαβορί έναν κλόουν όπως ο Χάκαμπι εάν διεξάγονταν στην Αϊόβα σοβαρές προκριματικές εκλογές. Αυτή η διαδικασία ίσως είναι χρήσιμη προκειμένου να αναδειχτούν οι εκλέκτορες της πολιτείας αυτής, αν και αμφιβάλλω σοβαρά. Είναι ένας πολύ κακός τρόπος προκειμένου να επιλεγούν οι υποψήφιοι για την προεδρία και κάνει τις ΗΠΑ να μοιάζουν με μπανανία.

Ο Κρίστοφερ Χίτσενς είναι Βρετανός συγγραφέας και δημοσιογράφος