Ταξιδιώτες… του θερμοκηπίου

Αποτελεί το νέο είδος τουρισμού. Οι επισκέψεις σε μέρη του πλανήτη μας που απειλούνται με οικολογική καταστροφή πληθαίνουν, καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι που θέλουν να είναι μεταξύ των τελευταίων ανθρώπων που θα απολαύσουν τους πάγους της Αρκτικής, τα τροπικά δάση του Αμαζονίου και τους κοραλλιογενείς υφάλους της Αυστραλίας. Οι ταξιδιωτικοί πράκτορες επενδύουν σε αυτή τη νέα μορφή ταξιδιών: τον «τουρισμό του αφανισμού».

Ο Ντένις και η Στέισι Γουντς, ένα ζευγάρι από το Σιάτλ των ΗΠΑ, διάλεξαν τον προορισμό των διακοπών τους αναλογιζόμενοι ποιο μέρος είναι καταδικασμένο να καταστραφεί. Αυτό τον μήνα πήγαν για κάμπινγκ και καγιάκ στα νησιά Γκαλάπαγκος. Πέρσι, έμειναν σε μια απομακρυσμένη περιοχή του Αμαζονίου και πιο πριν ανέβηκαν στο όρος Κιλιμάντζαρο. «Θέλαμε να δούμε τα νησιά φέτος», λέει ο 35χρονος δικηγόρος, «επειδή σκεφτόμαστε ότι από εδώ και πέρα τα πράγματα θα χειροτερεύσουν».

Η επίσκεψη στον Αμαζόνιο ήταν «μια προσπάθεια να απολαύσουμε τη φύση πριν κοπούν ή καούν όλα τα τροπικά δάση του». Και στο Κιλιμάντζαρο πήγαν για να απολαύσουν την ανατολή από την ψηλότερη κορυφή της Αφρικής, πριν εξαφανιστούν οι παγετώνες του, όπως προβλέπουν οι επιστήμονες ότι θα συμβεί μέσα στην επόμενη δεκαετία. Επόμενος προορισμός τους: η Αρκτική πριν λειώσουν οι πάγοι. Η τάση που ακολουθεί το ζεύγος Γουντς αποτελεί ένα νέο κομμάτι τουρισμού, «τον τουρισμό του αφανισμού», όπως τον αποκαλεί ο Κεν Σαπίρο, διευθυντής του περιοδικού «ΤravelΑge West», το οποίο απευθύνεται σε ταξιδιωτικούς πράκτορες. «Δεν ενδιαφέρει πλέον να επισκεφθεί κάποιος ένα εξωτικό μέρος, αλλά να πάει σε μια τοποθεσία την οποία δεν θα μπορεί να απολαύσει η επόμενη γενιά».

Από τους τροπικούς έως τους παγετώνες, ο αφανισμός φαίνεται να δημιουργεί σημαντικές μπίζνες. Η εταιρεία Quark Εxpeditions, που ειδικεύεται στα αρκτικά ταξίδια, έχει ή

Οι οικολόγοι καταγγέλλουν ότι τα τουριστικά κύματα επιταχύνουν την καταστροφή των ήδη επιβαρημένων περιοχών

δη διπλασιάσει τους πελάτες οι οποίοι το 2008 θέλουν να επισκεφθούν τους δύο Πόλους. Δημοφιλή προορισμοί γίνονται πλέον οι παγετώνες της Παταγονίας, ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος στην Αυστραλία και οι ατόλες στις Μαλδίβες που κινδυνεύουν με καταστροφή. Αυτό που αναζητούν οι συγκεκριμένοι ταξιδιώτες ίσως είναι η σύγχρονη εκδοχή μιας παλαιάς παρόρμησης- μόνο που αυτή τη φορά αντί να είναι οι πρώτοι που ανέβηκαν σ΄ ένα βουνό ή αντίκρυσαν έναν παγετώνα θα είναι από τους τελευταίους στον πλανήτη.

Σχεδόν όλα αυτά τα ταξίδια χαρακτηρίζονται ως «οικολογικά»- αποτελούν άλλωστε μια περιήγηση στις καταστροφικές επιπτώσεις του φαινομένου του θερμοκηπίου. Οι οικολόγοι όμως καταγγέλλουν ότι όλα αυτά τα ταξίδια επιταχύνουν την καταστροφή τών ήδη περιβαλλοντικά επιβαρημένων προορισμών, καθώς αυξάνονται οι αεροπορικές πτήσεις, τα ταξίδια με πλοία και απαιτούνται όλο και περισσότερα ξενοδοχεία. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το ανθρώπινο εγώ αποτελεί ένα καταπληκτικό εργαλείο πωλήσεων για οποιοδήποτε προϊόν.

Η υποκρισία. «Ο οικοτουρισμός είναι ένας όρος που χρησιμοποιούν οι επιχειρηματίες και απευθύνεται σε ανθρώπους που θέλουν να κάνουν το σωστό», λέει ο Τζον Στέτσον, εκπρόσωπος μιας αμερικανικής οικολογικής οργάνωσης. Όπως παρατηρεί όμως, τα αεροπορικά ταξίδια για να δει κάποιος τα παγόβουνα που λειώνουν συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και έτσι τα παγόβουνα λειώνουν πιο γρήγορα.

Υπάρχουν όμως και πρακτορεία που προσπαθούν να βρουν λύση στο θέμα αυτό. Η εταιρεία Αbercrombie & Κent προσφέρει «αποστολές» σε μέρη που κινδυνεύουν όπως η Ανταρκτική- καθένας από τους 22 συμμετέχοντες πλήρωσε 6.190 δολάρια για το ταξίδι των 13 ημερών και 500 δολάρια που πήγαν σε οικολογική οργάνωση. Με κάποια από αυτά τα χρήματα αγοράστηκε μια βιντεοκάμερα υψηλής ευκρίνειας, την οποία οι τουρίστες θα παραδώσουν σε οικολογικό ερευνητικό κέντρο της Ανταρκτικής, όπου θα χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση της συμπεριφοράς του ζωοπλαγκτόν (κριλ). Κάθε τουρίστας παίρνει κονκάρδα που πιστοποιεί τη συμμετοχή του σε «αποστολή για τη σωτηρία του πλανήτη, προκειμένου να το καρφιτσώσει στο μπουφάν της εκδρομής», όπως αναφέρεται στο διαφημιστικό φυλλάδιο.


22.000 δολάρια για «κρουαζιέρα» στην Αρκτική

Τον Νοέμβριο το ταξιδιωτικό περιοδικό «Τravel & Leisure» κυκλοφόρησε με ένα τεύχος «υπεύθυνου τουρισμού», αναφέροντας «13 προορισμούς που δεν προκαλούν ενοχές». Έναντι 497 δολαρίων το άτομο πρότεινε ταξίδι στο τροπικό δάσος Ινκατέρα του Αμαζονίου, στο οποίο περιλαμβάνεται διαμονή τριών ημερών σε ξύλινες καλύβες, εκδρομή στην ιδιωτική προστατευόμενη περιοχή, ταξίδι με βάρκα σε φάρμα ιθαγενών και μασάζ 30 λεπτών στο σπα των ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων. Ένα πακέτο στο «πράσινο Σερενγκέτι» της Τανζανίας ξεκινά από τα 836 δολάρια τη νύχτα για ένα άτομο, συμπεριλαμβανομένων όλων των ποτών, «εκτός σαμπάνιας». Όσοι θεωρούν τον εαυτό τους ταξιδευτή του κόσμου αναζητούν μάταια κάτι πρωτότυπο. Τα ταξίδια στην Ινδία ήταν ήδη συνηθισμένα τη δεκαετία του 1990. Έως το 2000 όλοι είχαν χορέψει τανγκό στο Μπουένος Άιρες. Τα τελευταία χρόνια η Μογγολία έχει γίνει συνήθης προορισμός. Ο Έβερεν Μπράουν είναι ένας από τους 300 ανθρώπους που πλήρωσαν 22.000 δολάρια για να φτάσει φέτος στον Βόρειο Πόλο με παγοθραυστικό. Όταν έφθασε εκεί, παρακολούθησε μια τελετή με πολύχρωμες σημαίες και πήρε μέρος σ΄ ένα πικνίκ πάνω στους πάγους- μερικοί τολμηροί έκαναν και μια βουτιά στα παγωμένα νερά. «Έχουμε μια ρομαντική εικόνα του Βόρειου Πόλου», λέει. «Και υπάρχει η πραγματικότητα. Κάνει κρύο. Υπάρχει μόνο πάγος. Και δεν σε υποδέχεται ο Άγιος Βασίλης».