[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Πυρηνική ενέργεια και μεταλλαγμένα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΛΛΑΖΕΙ ραγδαία αλλά οι νοηματικές μας κατασκευές, αντιλήψεις, σκέψη αλλάζουν με εξαιρετική βραδύτητα… Ιδεοληψίες, πολιτικές αγκυλώσεις ή σκοπιμότητες εμποδίζουν την αναθεώρηση και προσαρμογή του διανοητικού μας ορίζοντα. Δύο παραδείγματα είναι εξόχως χαρακτηριστικά. Πρώτον, η μεγαλύτερη απειλή για τον πλανήτη είναι αναμφίβολα η κλιματική αλλαγή, τις συνέπειες της oποίας βιώνουμε ήδη. Η βασική αιτία για την αλλαγή αυτή είναι οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα που προκαλούνται από την υπερκατανάλωση υδρογονανθράκων (πετρελαίου κ.λπ.) για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Αναζητούνται επομένως πολιτικές και στρατηγικές για εναλλακτικές μορφές ενέργειας. Οι ανανεώσιμες πηγές αποτελούν σημαντική αλλά (όπως εκτιμάται) περιορισμένη επιλογή. Πρόσφατες μελέτες της Ε.Ε. και άλλων οργανισμών δείχνουν ότι η πυρηνική ενέργεια, η παραγωγή δηλαδή ηλεκτρισμού από πυρηνικούς αντιδραστήρες, μπορεί να αποτελέσει ίσως την πιο σοβαρή επιλογή για την αποτροπή των κλιματικών αλλαγών, για τη σωτηρία δηλαδή του πλανήτη. Οι κίνδυνοι από την πυρηνική ενέργεια εκτιμάται ότι είναι σχετικά περιορισμένοι μπροστά στην κολοσσιαία απειλή που αντιμετωπίζουμε. Ήδη σήμερα λειτουργούν 439 αντιδραστήρες σε 30 χώρες. Ωστόσο ιδεοληψίες του παρελθόντος εμποδίζουν την ευρύτερη χρήση πυρηνικής ενέργειας, τουλάχιστον σε ορισμένες «ασφαλείς χώρες», κάτω βεβαίως από τις αυστηρότερες τεχνολογικές και άλλες προδιαγραφές. Δεύτερον, η πείνα στον αναπτυσσόμενο κόσμο προσλαμβάνει εφιαλτικές διαστάσεις με χιλιάδες θύματα (ανάμεσά τους και μικρά παιδιά) καθημερινά. Μελέτες δείχνουν ότι το πρόβλημα της εξασφάλισης των τροφίμων σε συνθήκες κλιματικής αλλαγής (ξηρασίας) θα γίνεται ολοένα και οξύτερο.

Μια σοβαρή λύση για το πρόβλημα θεωρείται η γενετικώς τροποποιημένη (GΜ) αγροτική παραγωγή- παραγωγή προσαρμοσμένη για συνθήκες ξηρασίας, αλμυρού νερού, κ.λπ. Κι όμως η άποψη- που δεν έχει επιβεβαιωθεί επιστημονικά- ότι τα μεταλλαγμένα προϊόντα αποτελούν κίνδυνο για την υγεία έχει εμποδίσει τη χρήση τους με κόστος χιλιάδες ανθρώπινες ζωές.

Πρόκειται, όπως έχει γραφεί, για το πραγματικό τροφικό σκάνδαλο (βλέπε D. Τaverne, «Τhe real GΜ food scandal», Ρrospect, Νοέμβριος 2007). Μήπως πρέπει να αναθεωρήσουμε κάποιες αντιλήψεις μας και να δούμε τι πραγματικά μπορεί να προστατεύσει το περιβάλλον και να σώσει ανθρώπινες ζωές;

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.