Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ Η τέχνη της οικονομικής πολιτικής

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ πριν από λίγο καιρό η «Εποχή της Αναταραχής. Περιπέτειες σ΄ έναν κόσμο νέο», του Αlan Greenspan, μέχρι πρότινος πανίσχυρου διοικητή της ισχυρότερης κεντρικής τράπεζας του κόσμου. Βλοσυρός τραπεζίτης, περιβόητος για τους αμύητους, απόμακρος άνθρωπος, στρυφνός και τώρα συγγραφέας γλαφυρός και αεράτος να διηγείται την ιστορία της οικονομικής πολιτικής των ΗΠΑ. Γραφή ελκυστική να ξαφνιάζει κριτικούς και αναγνώστες που γνώριζαν ή κάτι είχαν ακούσει για τα «έργα και τις ημέρες» εκείνου του άτεγκτου. Με τη σαγηνευτική γκριμάτσα και το χιούμορ του Γούντι Άλεν. Του νεκροθάφτη με τη σοβαρή έκφραση και τα μαύρα κοστούμια, όπως τον είχε περιγράψει ο πνευματικός καθοδηγητής του Ρωσοαμερικανός Αyn Rand.

Πλούσιο ανάγνωσμα, όχι μόνο για τους τραπεζίτες, τους οικονομολόγους ή τους οικονομικούς ιστορικούς, αλλά κυρίως για τον ενεργό, υπεύθυνο πολίτη του σύγχρονου κόσμου. Οι «Sunday Τimes» στην παρουσίαση του βιβλίου τού Greenspan θυμήθηκαν την περίφημη περίπτωση ενός ακροατή που ρώτησε τον Greenspan καθώς τελείωνε τη διάλεξή του «κύριε πρόεδρε, εάν κατάλαβα καλά αυτό που θέλετε να μας πείτε…», για να τον διακόψει ο Greenspan λέγοντας ότι «αν οι ακροατές κατάλαβαν καλά, τότε δεν έκανα καλά τη δουλειά μου»!

Διαβάζοντας το συναρπαστικό αυτό βιβλίο του «άχαρου» αλλά σημαντικού ανθρώπου, αναρωτιόμουν συχνά αν οι δικοί μας υπεύθυνοι της οικονομικής πολιτικής διέθεταν την πραγματική τέχνη, τη λεπτή εκείνη αίσθηση του ρεαλιστικού και του καίριου, του ταλέντου πειθούς και αποδοχής της πολιτικής τους. Έτσι όπως αυτός ο σπινθηροβόλος πρώην σαξοφωνίστας, τεχνίτης της οικονομίας, έδειξε ότι μπορεί να επιτύχει στην πιο περίπλοκη οικονομία του κόσμου.

Δεν σχεδίαζα να γράψω αυτά στο σημερινό σημείωμα. Θα σχολίαζα με απογοήτευση τα τελευταία δείγματα ανεπάρκειας της οικονομικής πολιτικής. Σοβαρά πλήγματα στην αξιοπιστία της. Περιπτώσεις που μαρτυρούν έλλειψη σοβαρότητας στον χώρο της. Εικόνες καθυστέρησης.

Αναφέρομαι στην επιπολαιότητα με την οποία χειρίστηκαν το πρόβλημα του ενιαίου φόρου στο πετρέλαιο, τις παλινωδίες στη φορολόγηση ακινήτων και βέβαια στη μεγάλη απόκλιση μεταξύ Βρυξελλών και Πλατείας Συντάγματος για την αναθεώρηση του ΑΕΠ. Τι ακριβώς συνέβη για να βεβαιωθεί τόσο μεγάλη διαφορά; Ποιος θα μας το πει; Πρόκειται για μεθοδολογικές διαφορές ή καθαρή τεχνική ανεπάρκεια; Ποιος θα μας τα εξηγήσει και ποιος θα πληρώσει για το λάθος που εκθέτει τα κέντρα οικονομικής πολιτικής; Τι θα συνέβαινε, ας πούμε, στη γαλλική στατιστική υπηρεσία εάν εκεί διέπρατταν κάποιο τέτοιο λάθος; Θλίβομαι καθώς διατηρώ την εκτίμησή μου για την ικανότητα του Αλογοσκούφη να διαμορφώνει σύγχρονα πλαίσια λειτουργίας της οικονομικής πολιτικής, η υλοποίηση της οποίας περνά μέσα από καθυστερημένους τεχνοκράτες. Με την ευθύνη του όμως.