Συνεχίζουν χωρίς αντίπαλο

Το Εργατικό Κόμμα της Βρετανίας είναι σήμερα το πιο επιτυχημένο κόμμα της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας. Ήρθε στην εξουσία το 1997 με τον Τόνι Μπλερ, παρέμεινε σε πείσμα πολέμων και τρομοκρατικών επιθέσεων, κυριάρχησε στον χώρο του Κέντρου και εξακολουθεί να προηγείται σημαντικά στις δημοσκοπήσεις, μολονότι ο σκυθρωπός Γκόρντον Μπράουν διαδέχθηκε στην ηγεσία του τον χαρισματικό Μπλερ.

Oυδείς αμφιβάλλει ότι αυτή η αναμφισβήτητη επιτυχία του Μπλερ οφείλεται σε επιλογές της ηγεσίας του- που ασφαλώς δεν ήταν όλες επιτυχημένες. Πεπεισμένος ότι το συμφέρον της Βρετανίας ήταν να συμπαραταχθεί με τις ΗΠΑ, ακόμη και εις βάρος της κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής, ο Τόνι Μπλερ ακολούθησε πειθήνια τον Τζορτζ Μπους στην εισβολή στο Αφγανιστάν και μετά στο Ιράκ. Η δημοτικότητά του μειώθηκε πολύ, όμως το 2005 κέρδισε μια τρίτη εκλογική αναμέτρηση, κάτι που ουδείς ηγέτης του Εργατικού Κόμματος είχε καταφέρει ώς τότε. Μάλιστα το σημερινό προβάδισμα των Εργατικών στις δημοσκοπήσεις (ώς και 11 ποσοστιαίες μονάδες, το περασμένο Σαββατοκύριακο) φαίνεται πως δελεάζει τον Μπράουν να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, ακόμη και στα τέλη Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου.

Τα «μυστικά» του Τόνι
● Ναι στην αγορά,όχι στις εθνικοποιήσεις. Όταν ο Τόνι Μπλερ έγινε αρχηγός των Εργατικών, το 1994, έδωσε μάχη για την κατάργηση από το καταστατικό του κόμματος της διάταξης περί εθνικοποίησης όλων των οικονομικών δραστηριοτήτων. Στη συνέχεια προχώρησε ακόμη περισσότερο, ευθυγραμμίζοντας το Νέο Εργατικό Κόμμα του με το ελεύθερο εμπόριο, την αγορά και τους καταναλωτές. ● Όχι στις ξεπερασμένες ετικέτες. Ως πρωθυπουργός, ο Μπλερ δεν ήταν σοσιαλιστής, ούτε φιλελεύθερος, ούτε συντηρητικός. Ήταν και τα τρία μαζί.

● Μεταρρυθμίσεις στο Δημόσιο. Προχώρησε σε περιορισμένες, αλλά πραγματικές μεταρρυθμίσεις, ενισχύοντας το δικαίωμα της επιλογής και τον ανταγωνισμό για να βελτιώσει τα σχολεία και τα νοσοκομεία.

●Συνταγματικές μεταρρυθμί- σεις- αποκέντρωση. Από νωρίς στην πρωθυπουργία του προχώρησε σε τολμηρές συνταγματικές μεταρρυθμίσεις για τη μεταβίβαση εξουσιών στη Σκωτία και την Ουαλία και για τη μερική μεταρρύθμιση της Βουλής των Λόρδων.

● Οικονομία. Φρόντισε ώστε το Νέο Εργατικό Κόμμα να μη συνδέεται στο μυαλό των ψηφοφόρων, όπως το παλιό Εργατικό Κόμμα, με την υψηλή φορολογία και τις υπερβολικές δημόσιες δαπάνες.

● Παιδεία. Φάνηκε διατεθειμένος να διακινδυνεύει για πράγματα που πιστεύει. Μόνος του υποστήριξε και πέρασε ένα νομοσχέδιο που επιτρέπει στα πανεπιστήμια να χρεώνουν διαφορετικά δίδακτρα στους φοιτητές τους. ● Κυριαρχία στο πολιτικό κέντρο. Ο Τόνι Μπλερ αποκατέστησε τον ανταγωνισμό στη βρετανική πολιτική καθιστώντας και πάλι το Εργατικό Κόμμα ικανό να πάρει την εξουσία. Αρνήθηκε να μετακινηθεί από το πολιτικό κέντρο και έτσι κυριάρχησε σ΄ αυτό. Οι κυβερνητικές δαπάνες αυξήθηκαν τελικά, όμως κανένα από τα κόμματα δεν λέει τώρα ότι θα τις μειώσει.

● Η διαδοχή. Ο Μπράουν διαδέχθηκε ομαλά τον Μπλερ στην ηγεσία του κόμματος και την πρωθυπουργία, παρά τις προσωπικές διαφορές των δύο ανδρών. Ο αρθρογράφος των «Τάιμς» Ντέιβιντ Ααρόνοβιτς επισημαίνει πως «ο κ. Μπράουν είναι ταυτόχρονα συνέχεια και αλλαγή: Δεν είναι Μπλερ, έχει όμως τεράστια κυβερνητική πείρα, είναι αξιόπιστος και αποτελεσματικός. Μέσα σε τρεις μήνες αντιμετώπισε κρίσεις τρομοκρατίας, πλημμυρών, τραπεζικές και αγροτικές. Και έδειξε πως είναι πιθανότατα ο πιο σοβαρός και ουσιαστικός πολιτικός που εργάζεται αυτήν τη στιγμή στη χώρα».


Τι καταλογίζουν στον Μπλερ οι επικριτές του

● Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ. Η Αριστερά των Εργατικών υποστηρίζει (χωρίς να έχει καταφέρει, μέχρι στιγμής, να πείσει τους ψηφοφόρους) πως το δόγμα περί χρήσης της οικονομίας της αγοράς δημιούργησε απαράδεκτα επίπεδα ανισοτήτων, αβεβαιότητα για τις συντάξεις, ενώ βάθυνε τις διαιρέσεις ανάμεσα στον Βορρά και τον Νότο.

● ΟΙ «ΠΑΡΕΕΣ» ΤΟΥ. «Έδεσε» τη Βρετανία στο πολεμικό άρμα των ΗΠΑ, χωρίς να αμφισβητεί στο παραμικρό την αμερικανική ηγεσία.

● Η ΕΞΟΔΟΣ. Όπως η Μάργκαρετ Θάτσερ, έτσι και ο Μπλερ καθυστέρησε, σε πολιτικούς όρους, να βρει την έξοδο από την εξουσία. Παρά τον πόλεμο στο Ιράκ, που μείωσε πολύ τη δημοτικότητά του, έφυγε από την ηγεσία των Εργατικών λιγότερο επειδή απέτυχε και περισσότερο επειδή ο ίδιος και οι πολίτες είχαν πια «χορτάσει» αλλήλους…


«Να επανενταχθούν στη σοσιαλδημοκρατική οικογένεια»

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ της «βίβλου» του «μπλερικού» Εργατικού Κόμματος, «Ο Τρίτος Δρόμος» (1998), ο λόρδος Άντονι Γκίντενς έκανε μια σημαντική παρέμβαση στη συζήτηση για το μέλλον των Εργατικών με το βιβλίο του «Οver to Υou, Μr Βrown:

Ηow Labour Can Win Αgain». Το σχέδιό του για τον «τρίτο δρόμο» περιελάμβανε την αποδοχή της αγοράς στον δημόσιο τομέα, της παγκοσμιοποίησης αλλά και της σκληρής αντιμετώπισης της εγκληματικότητας και του θέματος της ασφάλειας. Τώρα όμως ο πρώην πρύτανης του London School of Εconomics (LSΕ) λέει πως θα ήθελε «σ΄ αυτό το σημείο το Νέο Εργατικό Κόμμα να επανενταχθεί με σαφήνεια στη σοσιαλδημοκρατική οικογένεια κομμάτων». Συγκεκριμένα:

1 Για να κερδίσει μια τέταρτη κυβερνητική θητεία, το Εργατικό Κόμμα πρέπει να αλλάξει σχεδόν τόσο ριζικά, όσο το 1997. Πρέπει να επανενταχθεί στη σοσιαλδημοκρατική οικογένεια και να διδαχθεί από την πρωτοπορία των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων- αυτά των σκανδιναβικών χωρών που συμφιλίωσαν την επιχειρηματική επιτυχία με την κοινωνική δικαιοσύνη.

2 Πρέπει να υπογραμμίσει και πάλι την ανάγκη να μειωθεί η ανισότητα- με νέες πολιτικές, όχι με αύξηση φόρων.

3 Οι πολιτικές του Μπλερ στην υγεία και την παιδεία πρέπει να ριζοσπαστικοποιηθούν και να γενικευτούν και όχι να υπάρξει αναδίπλωση.Το Εθνικό Σύστημα Υγείας πρέπει να ανεξαρτητοποιηθεί πλήρως, ώστε η καθημερινή λειτουργία του να μην υπόκειται σε άμεσες πολιτικές παρεμβάσεις. 4 Το κράτος πρόνοιας πρέπει να προχωρήσει σε κοινωνικές επενδύσεις και να πάψει να είναι απλώς ένα δίχτυ ασφαλείας.

5 Χρειάζεται ένα νέο συμβόλαιο με τους πολίτες, ένα «Συμβόλαιο με το Μέλλον», το οποίο θα είναι η εγγύηση του Εργατικού Κόμματος ότι θα δημιουργήσει μια ευημερούσα κοινωνία ίσων ευκαιριών που θα μπορεί να συντηρηθεί μακροπρόθεσμα, με άλλα λόγια δεν θα «εκμεταλλεύεται» τα παιδιά της.