[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Η ευρωπαϊκή εμπειρία της Κεντρο – αριστεράς

ΠΩΣ ΕΝΑ κεντροαριστερό, σοσιαλδημοκρατικό κόμμα κερδίζει τις εκλογές; Η ευρωπαϊκή απάντηση στο ερώτημα δεν έρχεται από τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία ή την Ισπανία. Η απάντηση έρχεται από τη Βρετανία. Η επιστροφή του Εργατικού Κόμματος, υπό τον Τ. Μπλερ, στην εξουσία το 1997 και η παραμονή του μέχρι σήμερα προσφέρει χρήσιμα διδάγματα για την αναδιάρθρωση της Κεντροαριστεράς με προοπτική την εξουσία στη βάση ενός «πολιτικού σχεδίου». Γιατί, παρά τα όσα γράφονται και λέγονται, ο Τ. Μπλερ προώθησε την πλέον επιτυχή αναδιάρθρωση αριστερού κόμματος στην Ευρώπη, αφού παρέλαβε ένα «μη εκλέξιμο» κόμμα το 1994 και όχι απλώς το έφερε στην εξουσία έπειτα από πολύχρονη κυριαρχία των Συντηρητικών, αλλά το κατέστησε και το «φυσικό κόμμα εξουσίας» (παρά το ιστορικό λάθος του πολέμου στο Ιράκ). Αν και οι περιπτώσεις Ελλάδας και Βρετανίας είναι διαφορετικές, ωστόσο τα «μαθήματα- καλές πρακτικές» που μπορεί να αντληθούν είναι εξόχως χρήσιμα. Υπάρχουν τέσσερα κεντρικά στοιχεία που άλλαξαν τη φυσιογνωμία του Εργατικού Κόμματος και το έκαναν «εκλέξιμο»: Πρώτον, ιδεολογική προσαρμογή στη σύγχρονη πραγματικότητα με τη σύνθεση της αγοράς και της κοινωνίας («τρίτος δρόμος») και τον επαναπροσδιορισμό των ορίων δράσης του κράτους με την ανάδειξη τριών κύριων διαστάσεων της σοσιαλδημοκρατικής λογικής- της διασφάλισης ίσων ευκαιριών σε όλους, της επίτευξης υψηλότερου βαθμού ισότητας και της παροχής από το κράτος των βασικών υπηρεσιών (υγεία, παιδεία, μεταφορές, κοινωνική δικαιοσύνη). Δεύτερον, έμφαση στην οικονομία της γνώσης και σύστοιχη προσαρμογή του οικονομικού συστήματος στη λογική αυτή, με εγκατάλειψη των παραδοσιακών μορφών δύσκαμπτης οικονομικής δραστηριότητας και ρυθμίσεων (ευελιξία). Τρίτον, ανοιχτή κοινωνία στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης (που αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία και όχι ως απειλή) για τη δημοκρατική εμπλαισίωση της τελευταίας σε σοσιαλδημοκρατική βάση (αμφιβάλλει κανένας ότι το Λονδίνο είναι σήμερα η περισσότερο ανοιχτή, πολυπολιτισμική πόλη του κόσμου;). Τέταρτον, φιλοευρωπαϊκή πολιτική για την προώθηση ορισμένων στόχων πολιτικής εντός υπερεθνικού πλαισίου, αφού το εθνικό κράτος δεν επαρκεί. Βεβαίως, ο Τ. Μπλερ δεν πέτυχε όλους αυτούς τους στόχους. Πέτυχε όμως να φέρει και να κρατήσει το Εργατικό Κόμμα στην εξουσία (και μετά την αποχώρησή του…).

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.