Στο φως η «διαφυγή» των Εβραίων από τους διωγμούς των Ρωμαίων

Ένας μεγάλος αρχαίος υπόγειος αποχετευτικός αγωγός που χρησιμοποιείτο για τη διαφυγή των Εβραίων από τις διώξεις των Ρωμαίων κατά την καταστροφή της Ιερουσαλήμ από τους Ρωμαίους πριν από 2.000 χρόνια, ανακαλύφθηκε τυχαία κάτω από τον κύριο δρόμο της Ιερουσαλήμ.

Το καλοχτισμένο υπόγειο φρεάτιο έχει βάθος ένα μέτρο- σε κάποια σημεία του το βάθος είναι τρία μέτρα. Καλύπτεται από βαριές πέτρινες πλάκες, που εξυπηρετούσαν ταυτοχρόνως πλακόστρωτα του υπερκείμενου δρόμου και ανακαλύφθηκε από Ισραηλίτες αρχαιολόγους πριν από δύο βδομάδες, αλλά ανακοινώθηκε μόλις χθες ύστερα από τις πρώτες διεξοδικές έρευνες. Υπολογίζεται ότι είχε μήκος περίπου ενός χιλιομέτρου και διέτρεχε τον κεντρικό δρόμο της πόλης κατά την εποχή του Δεύτερου Ναούμε κατεύθυνση από βορρά- την κολυμβήθρα του Σιλωάμ προς νότον, προς το σημείο όπου βρισκόταν ο δεύτερος μεγάλος ναός του Ηρώδη και σήμερα το τέμενος Αλ Άκσα με κατάληξη τον ποταμό Κίντρον.

Το υπόγειο καλοφτιαγμένο κανάλι έχει αποκαλυφθεί σε μήκος εκατό μέτρων και σε πολλά σημεία σώζονται τμήματα του αρχικού επιχρίσματος των τοίχων. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν θραύσματα αγγείων και νομίσματα από την εποχή της καταστροφής- λόγω εξέγερσης των Εβραίων – της Ιερουσαλήμ το 70 μ.Χ. (καταστράφηκε και ο Ναός του Σολομώντος).

Σημαντική είναι η μαρτυρία του ιστορικού Φλάβιου Ιώσηπου σχετικά με τον αγωγό, ότι πολλοί άνθρωποι έβρισκαν καταφύγιο στο όρυγμα και ζούσαν μέσα σ΄ αυτόν για να γλιτώσουν από τις διώξεις των Ρωμαίων.