Φοβούνται κρίση διαρκείας στα διεθνή χρηματιστήρια

Στο μάτι του κυκλώνα, από τα κανόνια στα στεγαστικά δάνεια στις ΗΠΑ, βρίσκονται τα χρηματιστήρια, ενώ- σύμφωνα με τραπεζικούς παράγοντες και αναλυτές- το αρνητικό κλίμα στις αγορές αναμένεται να συνεχιστεί και αυτήν την εβδομάδα, γεμίζοντας αβεβαιότητα στους επενδυτές. Δεν είναι λίγοι οι αναλυτές που φοβούνται ότι η κρίση στην αγορά θα έχει διάρκεια.
Παράγοντες των χρηματιστηρίων προβλέπουν ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε νέες παρεμβάσεις, με ενέσεις ρευστότητας στις τράπεζες, προκειμένου να αποφευχθούν τα χειρότερα στις αγορές που θα προκαλούσαν ντόμινο επιπτώσεων και στην πραγματική οικονομία.

2,5 τρισ. δολάρια!
Κι ενώ πολλοί συγκρίνουν το μίνι κραχ της περασμένης εβδομάδας με το σοκ που είχαν δεχτεί οι αγορές μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επεχείρησε με ανακοίνωσή του να προσφέρει στήριξη στις κεφαλαιαγορές, υποστηρίζοντας ότι η τρέχουσα χρήση είναι «διαχειρίσιμη».

Ελπίδα πλέον των χρηματιστηρίων που χάνουν 2,5 τρισ. δολάρια σε κεφαλαιοποίηση μετά τη βουτιά έως 9% που σημείωσαν οι βασικοί δείκτες από τα υψηλά Ιουλίου, είναι η μείωση των επιτοκίων του δολαρίου, το πάγωμα του επιτοκίου του ευρώ, καθώς και οι νέες ενέσεις ρευστότητας που σχεδιάζουν να κάνουν- όπως όλα δείχνουν- στην τραπεζική αγορά η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ (FΕD).

Αναβολή από ΕΚΤ
Οικονομολόγοι, παράγοντες των χρηματιστηρίων- και κυρίως της Γουόλ Στριτ- αλλά και επενδυτές που ένιωσαν στο πετσί τους τις επιπτώσεις της βουτιάς συστήνουν τώρα «μέτωπο», καλώντας τη FΕD να μειώσει άμεσα τα επιτόκια από 5,25% σε 5% και την ΕΚΤ να αναβάλει την αύξηση από 4% σε 4,25% που έχει προαναγγείλει για τον Σεπτέμβριο. Και αυτό ενώ αρχίζει μια κρίσιμη εβδομάδα κατά την οποία όλοι περιμένουν να δουν εάν το πρόσφατο μίνι κραχ ήταν μια παροδική περιπέτεια ή εάν τα προβλήματα από τα κανόνια στην αμερικανική αγορά ακινήτων, που χτυπούν και την Ευρώπη, είναι βαθύτερα και θα έχουν ανυπολόγιστες συνέπειες για την οικονομία.

Έκτακτη μείωση επιτοκίων;
Ήδη αναλυτές προεξοφλούν ότι ο ισχυρός άνδρας της FΕD Μπεν Μπερνάνκι, που μόλις την προηγούμενη εβδομάδα αποφάσισε να διατηρήσει αμετάβλητο το κόστος του δανεισμού, τώρα θα προχωρήσει άμεσα, ίσως και τις αμέσως επόμενες ημέρες, σε έκτακτη μείωση των επιτοκίων, προκειμένου να τονώσει το κλίμα στην αγορά. Την τελευταία φορά που η FΕD είχε προχωρήσει σε έκτακτη μείωση των επιτοκίων ήταν στις 18 Σεπτεμβρίου 2001, αμέσως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις, γεγονός που δείχνει πόσο σοβαρή είναι σήμερα η κατάσταση. Βουτιά στα χρηματιστήρια
Είναι ενδεικτικό ότι την Παρασκευή τα Χρηματιστήρια στο Λονδίνο και το Παρίσι υπέστησαν μία από τις μεγαλύτερες ημερήσιες πτώσεις των τελευταίων ετών. Ο δείκτης FΤSΕ έκανε βουτιά 3,71% (!), ενώ ο δείκτης CΑC 40 βυθίστηκε κατά 3,13%. Στο Χρηματιστήριο Αθηνών, που χάνει 9,4% από τα υψηλά των 5.118 μονάδων στις 19 Ιουλίου, ο γενικός δείκτης έφθασε να υποχωρεί κατά 3,5% για να κλείσει τελικά με απώλειες 2,60%.

Πέτρα του σκανδάλου για τις αγορές είναι τα κανόνια εταιρειών που δραστηριοποιούνται στις χορηγήσεις στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου (subprime) στις ΗΠΑ, αλλά και οι ρευστοποιήσεις κεφαλαίων από hedge funds που επενδύουν σε χρεόγραφα τιτλοποίησης των δανείων αυτών.


Τι είναι τα στεγαστικά δάνεια subprime

ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ για στεγαστικά δάνεια υψηλού κινδύνου, επειδή χορηγούνται σε δανειολήπτες με χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα. Για να αντισταθμίσουν τον κίνδυνο, οι τράπεζες χρεώνουν υψηλότερα επιτόκια, κάνοντάς τους ουσιαστικά ακόμη πιο ευάλωτους σε αυξήσεις των επιτοκίων. Η αύξηση των επισφαλειών οδήγησε σε κανόνι πολλές τράπεζες που ειδικεύονται στις χορηγήσεις τέτοιων δανείων και δημιούργησε φόβους για τα μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (τράπεζες εισηγμένες στη Wall Street) που τις χρηματοδοτούσαν.

Γιατί οι δανειολήπτες αυτοί ξαφνικά αντιμετώπισαν πρόβλημα με την εξόφληση των δανείων τους;

Καθώς τα δάνεια αυτά που παρουσιάζουν ρίσκο δόθηκαν σε ανθρώπους που δεν μπορούσαν να αντέξουν την εξυπηρέτησή τους, αυτοί με τη σειρά τους πόνταραν σε συνεχείς αναχρηματοδοτήσεις που στηρίζονταν στην άνοδο των τιμών των ακινήτων τους. Επειδή, όμως, οι τιμές στις ΗΠΑ πάγωσαν ή σε κάποιες περιοχές έπεσαν, η δυνατότητα αυτή δεν ήταν πια εφικτή. Έτσι παρατηρήθηκε έκρηξη στις επισφάλειες.

Πώς επηρέασε αυτό τα Χρηματιστήρια;

Η πτώση δημιουργείται από την έλλειψη ρευστότητας. Το πάγωμα στις τιμές των ακινήτων στις ΗΠΑ και τα προβλήματα που δημιούργησε στις εταιρείες χορήγησης στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου επηρέασε άμεσα τη Γουόλ Στριτ. Αυτό συνέβη διότι πολλοί επενδυτές (θεσμικοί κυρίως) είχαν αγοράσει επενδυτικά προϊόντα (ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια κ.λπ.), τα οποία βασίζονταν σε αυτά τα δάνεια. Δηλαδή, βασίζονταν στην υπόθεση ότι οι εξόφληση των δανείων αυτών θα γίνονταν κανονικά.

Γιατί η χρηματιστηριακή κρίση επεκτάθηκε σαν πυρκαγιά;

Τα προβλήματα στα στεγαστικά υψηλού κινδύνου φόβισαν τους επενδυτές, οι οποίοι σταμάτησαν να αγοράζουν επενδυτικά προϊόντα (ομόλογα κ.λπ.) που είχαν εκδοθεί με εγγύηση τα δάνεια αυτά. Όταν, δηλαδή, η τράπεζα Α, η οποία έχει εκδώσει ομόλογα που βασίζονται στα στεγαστικά με ρίσκο, δεν μπορεί να τα πουλήσει στους επενδυτές, τότε αδυνατεί να βρει αρκετό ρευστό για να πληρώσει ποσά που χρωστάει στην τράπεζα Β, η οποία με τη σειρά της δεν μπορεί να καλύψει τις υποχρεώσεις της στην τράπεζα Γ και ούτω καθεξής. Επειδή το χρηματοπιστωτικό σύστημα λειτουργεί σύμφωνα με την αρχή των συγκοινωνούντων δοχείων, το πρόβλημα των λίγων σύντομα έγινε πρόβλημα όλων- περνώντας από τις ΗΠΑ στην Ευρώπη.