Χρήμα

Παράθυρο για λιγότερους φόρους από μεταβιβάσεις μετοχών

Γλιτώστε φόρους και έξοδα από μεταβιβάσεις μετοχών. Αυτή τη δυνατότητα δίνει ο θεσμός των νέων «οικογενειακών» χρηματιστηριακών κωδικών, οι οποίοι καταργούν ουσιαστικά τους φόρους και τις προμήθειες που συνεπαγόταν μέχρι σήμερα η μεταβίβαση ή η κληρονομιά μετοχών από ένα μέλος μιας οικογένειας σε ένα άλλο- για παράδειγμα, από τους γονείς στα παιδιά ή από τους παππούδες στα εγγόνια. Στο εξής, τα μέλη μιας οικογένειας που έχει μετοχές στο Χρηματιστήριο Αθηνών μπορούν να ανοίγουν με χαμηλό κόστος Κοινές Επενδυτικές Μερίδες, όπως ονομάζονται επίσημα αυτοί οι «οικογενειακοί» κωδικοί, οι οποίοι λειτουργούν όπως ακριβώς και οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί με περισσότερους από έναν δικαιούχους: προσφέρουν το δικαίωμα σε όλους όσοι συμμετέχουν σε αυτούς να αγοράζουν και να πωλούν τις μετοχές που βρίσκονται στο κοινό χαρτοφυλάκιο. Επιπλέον, όλοι οι συμμετέχοντες- για παράδειγμα, ένα ανδρόγυνο με τα παιδιά του- καθορίζουν εκ των προτέρων ποιος ή ποιοι θα είναι οι δικαιούχοι των μετοχών σε περίπτωση κληρονομιάς.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όλα τα μέλη μιας οικογένειας που μέχρι σήμερα ήταν αναγκασμένα να έχουν χωριστές μερίδες προκειμένου να πραγματοποιούν πράξεις στο Χρηματιστήριο θα μπορούν στο εξής να έχουν έναν και μοναδικό κωδικό στο Κεντρικό Αποθετήριο Αξιών και να είναι συνιδιοκτήτες όλων των μετοχών που περιλαμβάνονται στο χαρτοφυλάκιό τους.

Πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ότι οι κοινές επενδυτικές μερίδες ενέχουν και κινδύνους και οι συμμετέχοντες πρέπει να είναι έμπιστα πρόσωπα, καθώς ανά πάσα στιγμή οποιοσδήποτε από τους μεριδιούχους έχει το δικαίωμα να προχωρήσει σε αγορές ή ρευστοποιήσεις μετοχών, χωρίς απαραίτητα να το γνωρίζουν οι υπόλοιποι. Ακριβώς όπως συμβαίνει όταν δύο ή περισσότεροι καταθέτες διατηρούν κοινό τραπεζικό λογαριασμό.

Τ ρία οφέλη
Το όφελος από τις κοινές επενδυτικές μερίδες είναι τριπλό, ενώ το κόστος που γλιτώνουν οι συνδικαιούχοι από γονικές παροχές και φόρους κληρονομιάς είναι σημαντικό.

● Πρώτον, όσοι συμμετέχουν στις κοινές επενδυτικές μερίδες αποφεύγουν όλες τις γραφειοκρατικές διαδικασίες που θα χρειάζονταν για να γίνει γονική παροχή, αποδοχή κληρονομιάς ή μεταβίβαση των μετοχών.

● Δεύτερον, οι συνδικαιούχοι (π.χ. τα παιδιά ή τα εγγόνια) γλιτώνουν τον φόρο κληρονομιάς. Επειδή πριν από την υιοθέτηση των κοινών επενδυτικών κωδικών κάθε επενδυτής έπρεπε υποχρεωτικά να έχει τις μετοχές του χαρτοφυλακίου του μόνο στο δικό του όνομα, σε περίπτωση κληρονομιάς οι δικαιούχοι (π.χ. τα παιδιά του) ήταν αναγκασμένοι να καταβάλουν τον αντίστοιχο φόρο προκειμένου οι μετοχές αυτές να περάσουν στην κυριότητά τους. Με τους κοινούς επενδυτικούς κωδικούς, οι συνδικαιούχοι δεν πληρώνουν καθόλου φόρο.

● Τρίτον, σε περίπτωση που ένας γονέας θέλει να δωρίσει τις μετοχές- για παράδειγμα, στα παιδιά του- δεν επιβαρύνεται με το κόστος που περιελάμβανε τη σχετική φορολόγηση, την προμήθεια της χρηματιστηριακής εταιρείας και την προμήθεια της Ελληνικά Χρηματιστήρια (ΕΧΑΕ) που ανερχόταν σε 0,1% επί της αξίας των μετοχών που μεταβιβάζονταν.


Ο φόρος σήμερα για χαρτοφυλάκιο 50.000 €

Πόσο κοστίζει ηκληρονομιά μετοχών για συγγενείς Α΄ βαθμού 0,6% = 300 € Πόσο κοστίζει η κληρονομιά μετοχών για συγγενείς Β΄ βαθμού 1,2% = 600 € Πόσο κοστίζει η μεταβίβαση μετοχών σε κοινή επενδυτική μερίδα 0,1% = 10 € (με ελάχιστο ποσό 10 ευρώ)
Πώς ανοίγουν οι «οικογενειακοί» κωδικοί…

Κάθε ένας από τους επενδυτές που επιθυμεί να συμμετάσχει σε μια κοινή επενδυτική μερίδα πρέπει να έχει ατομική μερίδα στο Σύστημα Άυλων Τίτλων (ΣΑΤ) και να είναι απαραίτητα φυσικό πρόσωπο. Δεν μπορεί δηλαδή να συμμετέχουν σε κοινές επενδυτικές μερίδες εταιρείες ή οργανισμοί. Επίσης δεν είναι απαραίτητο να πρόκειται για μέλη της ίδιας οικογένειας. Κοινές επενδυτικές μερίδες μπορούν να ανοίξουν οποιοιδήποτε ιδιώτες που θα συμφωνήσουν μεταξύ τους. Με το άνοιγμα της κοινής μερίδας εισάγεται ειδικός όρος σχετικά με την κληρονομική διαδοχή και όλοι οι συμμετέχοντες συμφωνούν εκ των προτέρων για το ποιοι είναι οι δικαιούχοι του κοινού χαρτοφυλακίου σε περίπτωση κληρονομιάς.


… Και τι κοστίζουν

Αφού δημιουργηθεί η κοινή «οικογενειακή» μερίδα, οι συνδικαιούχοι μπορούν να μεταβιβάσουν σε αυτή μετοχές που είχαν μέχρι σήμερα σε ατομικές μερίδες (κωδικούς). Το κόστος για τη μεταφορά ατομικών μερίδων σε κοινές επενδυτικές μερίδες ανέρχεται στο 0,01% της αξίας των μετοχών που μεταβιβάζονται. Ελάχιστο κόστος είναι τα 10 ευρώ και ανώτατο κόστος τα 100 ευρώ.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, αν ένας πατέρας έχει χαρτοφυλάκιο μέχρι 100.000 ευρώ- όπως συμβαίνει με την πλειονότητα των επενδυτών- και θέλει να το μεταφέρει σε κοινή επενδυτική μερίδα στην οποία συμμετέχουν και τα παιδιά του, αυτή η μεταφορά θα του κοστίσει 10 ευρώ.

Αν αντίστροφα κάποιος θέλει να μεταβιβάσει μετοχές από την κοινή επενδυτική μερίδα σε ατομική του μερίδα, το κόστος είναι δεκαπλάσιο και ορίζεται στο 0,1% της αξίας των μετοχών που μεταβιβάζονται. Σε κάθε περίπτωση, η αξία της μεταβίβασης καθορίζεται με βάση τον αριθμό των μετοχών επί της τιμής κλεισίματος της ημέρας πριν από τη μεταβίβαση. Σε κάθε κοινή επενδυτική μερίδα ορίζεται ένας «αρχηγός», για την περίπτωση που θα χρειαστεί να εκπροσωπήσει τους υπολοίπους σε μια γενική συνέλευση εταιρείας στην οποία είναι όλοι μέτοχοι. Ο ιεραρχικά πρώτος στη σειρά καταχώρισης στην Κοινή Επενδυτική Μερίδα προβαίνει στις απαραίτητες διαδικασίες (δεσμεύσεις και αποδεσμεύσεις μετοχών) για τη συμμετοχή σε γενική συνέλευση ή την άσκηση των δικαιωμάτων της μειοψηφίας.