Χρήμα / Τράπεζες

Δανείζονται με 4%, δανείζουν με 14%!

Οι ελληνικές τράπεζες έχουν βρει το δικό τους Ελντοράντο στις χώρες των Βαλκανίων, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη από την ψαλίδα των επιτοκίων, η οποία σε ορισμένες χώρες ξεπερνά ακόμα και τις 10 μονάδες!

Την ίδια στιγμή, ο πυρετός του υπερδανεισμού των νοικοκυριών συνεχίζεται ακάθεκτος και στην Ελλάδα, γεγονός που- σε συνδυασμό με τα υψηλά περιθώρια κέρδους των τραπεζών, κυρίως στα καταναλωτικά δάνεια- συντηρεί την εγχώρια κερδοφορία. Ενδεικτικό είναι πως τα επιτόκια των καταναλωτικών δανείων στην Ελλάδα είναι κατά δύο μονάδες υψηλότερα σε σχέση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ η ψαλίδα ανάμεσα στα επιτόκια ταμιευτηρίου και σε αυτά των καταναλωτικών δανείων ξεπερνά τις επτά μονάδες!

Ο συνδυασμός των κερδών εντός και εκτός συνόρων έχει εκτινάξει τα έσοδα των τραπεζών, τα οποία ήδη- για το πρώτο εξάμηνο του έτους – ξεπερνούν τις εκτιμήσεις των αναλυτών, ενώ συνολικά για το 2007 αναμένεται να υπερβούν το ποσό ρεκόρ των 5 δισ. ευρώ. Το γεγονός αυτό καθιστά τις ελληνικές τράπεζες ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες, ειδικά στα μάτια των ξένων ομίλων, καθώς οι προοπτικές ανόδου των αγορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης – στις οποίες πλέον κατέχουν ηγετική παρουσία- είναι τέτοιες ώστε δικαιολο-

info

Δύο μονάδες υψηλότερα σε σχέση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης τα επιτόκια των καταναλωτικών δανείων στην Ελλάδα

γούν τις υψηλές αποτιμήσεις τους.

Παράλληλα, όπως προκύπτει και από τις πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου της Τράπεζας Πειραιώς κ. Μιχάλη Σάλλα σε θεσμικούς επενδυτές, μέσα στην επόμενη πενταετία τα δάνεια των τραπεζών προς τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις θα έχουν διπλασιαστεί, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την κερδοφορία τους.

Χρυσές δουλειές στην Τουρκία
Χαρακτηριστικό παράδειγμα των τεράστιων περιθωρίων κέρδους που έχουν οι τράπεζες στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης είναι η πολλά υποσχόμενη αγορά της Τουρκίας. Στο τέλος του 2006, το περιθώριο κέρδους των τραπεζών στα δάνεια που χορηγούν προς τα νοικοκυριά ανερχόταν στο 16,05%, όταν για την Ελλάδα ήταν 3,61% και για τον μέσο όρο της ευρωζώνης 2,76%. Αντίστοιχα, στα δάνεια προς επιχειρήσεις- τα οποία θεωρούνται πολύ πιο ασφαλή- το περιθώριο κέρδους των τραπεζών ήταν 4,58%, τριπλάσιο σε σχέση με την Ελλάδα όπου τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα κερδίζουν 1,43%. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι το παρεμβατικό επιτόκιο της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας είναι πάνω από 17,5%, όταν το αντίστοιχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι 4%.

Με βάση το συνολικό χαρτοφυλάκιο των ελληνικών τραπεζών- το οποίο στα πρώτα βήματα της ανάπτυξής τους απαρτίζεται ως επί το πλείστον από επιχειρηματικά δάνεια- το καθαρό περιθώριο κέρδους των ελληνικών τραπεζών στην Τουρκία ξεπερνά το 5%, έναντι λιγότερο από 3% στην Ελλάδα. Αντίστοιχα υψηλά- 5% και άνω- είναι τα περιθώρια κέρδους στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Σερβία και την Πολώνία, ενώ ειδικά στην Ουκρανία, που αποτελεί τη νέα «πολύφερνη νύφη» της Ανατολικής Ευρώπης, το καθαρό τραπεζικό περιθώριο κέρδους ξεπερνά το 10%.

Έτοιμες για το μεγάλο άλμα
Την ίδια στιγμή, καθώς οι ελληνικές τράπεζες πατούν γερά το πόδι τους στις γειτονικές χώρες, αυξάνουν και τα ποσά των δανείων και των καταθέσεων για τις θυγατρικές τους στο εξωτερικό. Για παράδειγμα, στο πρώτο εξάμηνο του 2006, τόσο η Εurobank όσο και η Τράπεζα Πειραιώς διπλασίασαν τις εκτός Ελλάδος χορηγήσεις τους σε σχέση με το προηγούμενο έτος- με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα περιθώρια κέρδους τους-, ενώ αντίστοιχες κινήσεις κάνουν η Εθνική (με έμφαση στην αγορά της Τουρκίας), η Αlpha, η Κύπρου αλλά και η Μarfin. Μάλιστα, όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, μέσα στην επόμενη τριετία τα κέρδη τους από το εξωτερικό θα ξεπεράσουν το 30%-50% του συνόλου, ανάλογα την τράπεζα, καθώς ετοιμάζονται να κάνουν το μεγάλο άλμα περνώντας από τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων στα νοικοκυριά, όπου τα περιθώρια κέρδους είναι ακόμα μεγαλύτερα.


Ψαλίδα και στην Ελλάδα

Η έκρηξη των κερδών από το εξωτερικό είναι μόνο η μία όψη του νομίσματος για τα υπερκέρδη που ανακοινώνουν, η μία μετά την άλλη, οι ελληνικές τράπεζες. Το «πάρτι» της κερδοφορίας συνεχίζεται και εντός συνόρων, καθώς οι αλλεπάλληλες αυξήσεις των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επιτρέπουν τη διεύρυνση της ψαλίδας ανάμεσα στα επιτόκια των χορηγήσεων και σε εκείνα των καταθέσεων. Απόδειξη αποτελούν τα επίσημα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, σύμφωνα με τα οποία- από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Μάιο του 2007 – το μέσο ονομαστικό επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων αυξήθηκε κατά 0,44 της μονάδας, φτάνοντας στο 8,74%, έναντι 8,30% στις αρχές του έτους.

Την ίδια περίοδο και παρά τις αυξήσεις που μεσολάβησαν από την ΕΚΤ, το μέσο επιτόκιο του ταμιευτηρίου αυξήθηκε κατά μόλις 0,03 της μονάδας (από 1,10% σε 1,13%), ενώ ακόμα και στις προθεσμιακές καταθέσεις οι τράπεζες ροκάνισαν τα οφέλη των πελατών τους, αυξάνοντας το μέσο επιτόκιο μόλις κατά 0,24 της μονάδας (από 3,50% σε 3,74%). Η διαφορά κατέληξε στα ταμεία τους.

Κερδισμένες βγήκαν οι τράπεζες και από την κούρσα του Χρηματιστηρίου, καθώς οι χρηματιστηριακές εταιρείες τους πραγματοποιούν πλέον πάνω από το 80% του τζίρου στη Σοφοκλέους. Έτσι, τα έσοδά τους από προμήθειες αναμένεται να αυξηθούν κατά περίπου 20% φέτος, συντελώντας σημαντικά στην αύξηση της κερδοφορίας τους.