Χρήμα / Φορολογία

Πας καμπαρέ; Απόδειξη!

Αλαλούμ με τη συλλογή των αποδείξεων για τις δαπάνες που εκπίπτουν από τον φόρο εισοδήματος. Η ερμηνευτική εγκύκλιος του υπουργείου Οικονομικών προς τις Εφορίες που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα αποτυπώνει τα εμπόδια που θα συναντήσουν οι φορολογούμενοι όταν θα αρχίσουν να συλλέγουν αποδείξεις, αφού αντί να αποσαφηνίζει, μπερδεύει ακόμη περισσότερα τα πράγματα.

Αν και καταγράφει αναλυτικά τις κατηγορίες δαπανών που θα εκπίπτουν από το εισόδημα, ωστόσο μένουν πολλά κενά σημεία, όπως για παράδειγμα τι θα ισχύσει με τις δαπάνες επισκευής και συντήρησης κατοικίας, ενώ προσθέτει γραφειοκρατία για όσους κατοικούν στις πολυκατοικίες αφού για τις κοινόχρηστες εργασίες θα πρέπει να γίνεται επιμερισμός της δαπάνης από τον διαχειριστή.

Στην εγκύκλιο ορίζεται επίσης ότι αποδείξεις που θα δηλώνονται εκπρόθεσμα δεν θα λαμβάνονται υπ΄ όψιν, ενώ πολλά ερωτήματα γεννά η σημείωση ότι πρόκειται να εκδοθεί και νέα απόφαση του υπουργείου Οικονομίας που θα καθορίζει τα «δικαιολογητικά που απαιτούνται για την αναγνώριση του δικαιώματος διενέργειας των εκπτώσεων». Άραγε, δηλαδή, θα απαιτηθούν και άλλα δικαιολογητικά εκτός από τις αποδείξεις;

Όλα αυτά πρέπει να προστεθούν στον περίπλοκο τρόπο εφαρμογής του μέτρου, ο οποίος απαιτεί υπογραφές και σφραγίδες εκ μέρους του πωλητή στο πίσω μέρος της απόδειξης, αλλά και την αναγραφή του ονοματεπώνυμου του αγοραστή, γεγονός που υποσκάπτει την αποτελεσματικότητα της ρύθμισης. Πολύ περισσότερο όταν πολλές αποδείξεις ταμειακής μηχανής είναι τόσο λεπτές, ώστε δεν είναι δυνατόν να μπει σφραγίδα στο πίσω μέρος τους.

Ακόμη ένα τεχνικό εμπόδιο είναι ότι μέσα σε λίγο καιρό από την έκδοση μιας απόδειξης το μελάνι της ταμειακής ξεθωριάζει, με αποτέλεσμα να καθίσταται άχρηστη και η απόδειξη. Δηλαδή σε πολλές περιπτώσεις η συλλογή των αποδείξεων θα σημαίνει χαμένο κόπο για τους φορολογουμένους.

Αλαλούμ με την επισκευή κατοικίας
Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύγχυσης είναι η παράγραφος για τις δαπάνες επισκευής και συντήρησης κατοικίας. Όπως αναφέρει η ερμηνευτική εγκύκλιος του υπουργείου Οικονομίας «στις δαπάνες επισκευής και συντήρησης δεν περιλαμβάνονται οι δαπάνες βελτίωσης, οι οποίες αντίθετα με τις πρώτες που αποβλέπουν στη διατήρηση της υφιστάμενης αξίας του ακινήτου, αποβλέπουν στην επαύξηση ή επέκταση ή συμπλήρωση του περιουσιακού στοιχείου, δηλαδή γενικά στην επαύξηση της αξίας του». Δηλαδή, αν κάποιος αποφασίσει να βάψει το σπίτι του εξ αρχής, η δαπάνη αυτή αποβλέπει άραγε στην «επισκευή του ή στην επαύξηση της αξίας του»; Επίσης, όπως αναφέρεται, στις δαπάνες επισκευής και συντήρησης δεν περιλαμβάνονται οι δαπάνες για την αγορά υλικών (π.χ. μπογιές σε περίπτωση ελαιοχρωματισμού). Επίσης δεν περιλαμβάνονται οι δαπάνες παροχής υπηρεσιών της αρχικής τοποθέτησης ηλεκτρολογικής και υδραυλικής εγκατάστασης, καθώς και κεντρικής θέρμανσης. Όσον αφορά τις δαπάνες επισκευής και συντήρησης των κοινόχρηστων χώρων μιας πολυκατοικίας, θα επιμερίζονται στους συνιδιοκτήτες ανάλογα με το ποσοστό συνιδιοκτησίας του καθενός. Ο επιμερισμός των δαπανών αυτών των κοινόχρηστων χώρων θα γίνεται από τον διαχειριστή της πολυκατοικίας, ο οποίος «στο τέλος κάθε ημερολογιακού έτους πρέπει να εκδίδει βεβαιώσεις με βάση τα πρωτότυπα δικαιολογητικά, όπως αυτά προβλέπονται από τον Κώδικα Βιβλίων Στοιχείων, τα οποία θα συγκεντρώνει κατά την καταβολή των δαπανών».

Τέλος, με την εγκύκλιο γίνεται ιεράρχηση στον τρόπο έκπτωσης των δαπανών με δικαιολογητικά που εκπίπτουν μέχρι 40% από το ακαθάριστο εισόδημα των οικοδομών: εκπίπτουν πρώτα οι δαπάνες που καταβάλλει ο ιδιοκτήτης του ακινήτου για ασφάλιστρα κατά του κινδύνου πυρκαγιάς, τυχόν δικαστικές δαπάνες για αμοιβή δικηγόρου σχετικά με διαφορές μεταξύ ιδιοκτητών και τελευταία οι δαπάνες που διενεργούνται για την επισκευή και τη συντήρηση του ακινήτου.


Οι μύθοι για τις αποδείξεις

Ο υπολογισμός των αποδείξεων στα φορολογικά κάθε οικογένειας δεν είναι άστοχο μέτρο, αλλά ο τρόπος με τον οποίον η κυβέρνηση εφαρμόζει το μέτρο είναι άδικος για τα μικρά εισοδήματα.

Στον τόπο μας υπάρχουν 3.300.000 νοικοκυριά κάτω από το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ τον χρόνο. Αυτά δεν θα έχουν κανένα απολύτως όφελος, είτε συγκεντρώσουν αποδείξεις είτε όχι.

Επομένως δεν υπάρχει σε αυτήν τη μεγάλη κατηγορία καταναλωτών απολύτως κανένα κίνητρο ώστε να ζητηθούν αποδείξεις π.χ. από τον ηλεκτρολόγο, γιατί το μόνο που θα καταφέρει είναι να επιβαρυνθεί με τον ΦΠΑ. Η κυβέρνηση επομένως χάνει έναν σύμμαχο (τον μεγαλύτερο, αριθμητικά) κατά της φοροδιαφυγής.

Η δεύτερη μεγάλη κατηγορία καταναλωτών (1.200.000) είναι όσοι δηλώνουν εισόδημα από 12.000-15.000 ευρώ τον χρόνο. Και αυτή η κατηγορία πρακτικά δεν έχει λόγο να ζητεί αποδείξεις, διότι το όφελος είναι κοντά στο μηδέν. Για παράδειγμα:

Φορολογούμενος με 15.000 ευρώ έχει 12.000 ευρώ αφορολόγητο και του απομένουν 3.000

ευρώ υποκείμενα σε φόρο. Με τις εκπτώσεις, όπως ισχύουν σήμερα (ασφάλιστρα, ιατρικά κ.λπ.) σχεδόν καλύπτει το όριό του. Η συγκέντρωση αποδείξεων 8.000 ευρώ για τέτοια εισοδήματα αποτελεί μύθο και άπιαστο όνειρο.

Είναι δυνατόν το 55% του εισοδήματός τους να το διαθέσουν σε υδραυλικούς, ταβέρνες και ηλεκτρολόγους;

Αφού επομένως η κυβέρνηση εξαιρεί σχεδόν 5.000.000 καταναλωτές από τη μάχη της συγκέντρωσης των αποδείξεων και άρα της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής, τελικά, το μόνο που μένει από το μέτρο είναι η ελάφρυνση των υψηλών εισοδημάτων και κυρίως όσων δηλώνουν πάνω από 70.000 ευρώ.

Ο πραγματικός στόχος της κυβέρνησης αυτός είναι. Όλα τα άλλα αποτελούν προκάλυμμα.

Το μέτρο των αποδείξεων έχει εφαρμοστεί στο παρελθόν και η επαναφορά του έχει συζητηθεί πολλές φορές. Η υιοθέτησή του θα έχει αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής μόνο αν αποκτήσουν ισχυρό κίνητρο τα 5.000.000 φορολογουμένων που τώρα είναι εκτός μάχης.

Το κίνητρο είναι η επιστροφή φόρου σε όσους είναι στο αφορολόγητο και λίγο πάνω από αυτό.

Δηλαδή όποιος δηλώνει εισόδημα π.χ. 10.000 ευρώ τον χρόνο και συγκεντρώνει αποδείξεις, να του επιστρέφεται από την Εφορία το ποσό που του αναλογεί.

Έτσι το μέτρο θα ήταν κοινωνικά δίκαιο, θα απευθυνόταν σε όσους έχουν πραγματικά ανάγκη αλλά ταυτόχρονα θα έστρεφε τη μεγάλη μάζα των καταναλωτών κατά της φοροδιαφυγής. Η κυβερνητική εκδοχή του μέτρου είναι λανθασμένη φορολογικά και έντονα ταξική κοινωνικά.