Χρήμα / Αγορές

Στήνει δίκτυο τριών ηπείρων

Στη λατινική έκφραση «mare nostrum», που αποτελούσε κατά τη ρωμαϊκή εποχή ποιητική αναφορά στη Μεσόγειο Θάλασσα, ανατρέχει ο Αιγύπτιος μεγιστάνας Ναγκίμπ Σαουίρις, για να αποτυπώσει επιγραμματικά τον στόχο της ενδυνάμωσης της παρουσίας του στον τηλεπικοινωνιακό χάρτη της ευρύτερης περιοχής. Με την απόκτηση του πλήρους ελέγχου της Τellas, φιλοδοξεί να θέσει σε εφαρμογή το σχέδιό του να ενώσει «τηλεπικοινωνιακά» τρεις ηπείρους- την Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή- μέσω δικτύου οπτικών ινών.

Στην προίκα, άλλωστε, της Τellas περιλαμβάνεται η μίσθωση- από τη ΔΕΗ- της χρήσης δικτύου οπτικών ινών μέχρι το 2017, που καλύπτει μεγάλο μέρος της χώρας και την συνδέει υποβρυχίως με την Ιταλία. Στη γειτονική χώρα δραστηριοποιείται ο Αιγύπτιος επιχειρηματίας μέσω της εταιρείας κινητής και σταθερής τηλεφωνίας Wind Τelecommunicazioni, ενώ στην Αίγυπτο ελέγχει την ΟrascomΤelecom Ηolding, με παρουσία στην αγορά κινητής τηλεφωνίας επτά κρατών σε Αφρική και Ασία, από την Τυνησία μέχρι το Πακιστάν.

Γι΄ αυτό, άλλωστε, το δίκτυο των οπτικών ινών αποτέλεσε, σύμφωνα με πληροφορίες, αγκάθι στις διαπραγματεύσεις μεταξύ του Σαουίρις και του Τάκη Αθανασόπουλου, διευθύνοντος συμβούλου της ΔΕΗ. Ο κ. Σαουίρις ήθελε να αποκτήσει, αν όχι την ιδιοκτησία, τουλάχιστον την αποκλειστική χρήση του δικτύου οπτικών ινών της ΔΕΗ. Προς το παρόν, πάντως, παρότι η Τellas διατηρεί τη μίσθωση του δικτύου, δεν έχει διευκρινιστεί αν θα συνεχίσει να υπάρχει αποκλειστικότητα στη χρήση του.

Ο απώτερος στόχος του
Απώτερος στόχος του Αιγύπτιου επιχειρηματία είναι να κατακτήσει τη «μερίδα του λέοντος» στην τηλεπικοινωνιακή κίνηση μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής, καθώς και σημαντικό τμήμα της κίνησης μεταξύ Ευρώπης και Ασίας. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαία η πρόθεσή του να εισάγει την εταιρεία συμμετοχών του, την Weather Ιnvestments- στο τέλος του 2007 ή το αργότερο στις αρχές του 2008, σύμφωνα με πληροφορίες- σε μεγάλο ευρωπαϊκό χρηματιστήριο, καθώς τα σχέδιά του απαιτούν υψηλή ρευστότητα.

Η τηλεπικοινωνιακή σύνδεση εταιρειών που εκτείνονται σε τρεις ηπείρους απαιτεί μεγάλες επενδύσεις, κάτι που γνωρίζει καλά ο ίδιος. Ορισμένες κινήσεις του, άλλωστε, έχουν ήδη απορροφήσει σημαντικά κεφάλαια, όπως ήταν η εξαγορά της Wind στην Ιταλία έναντι 12,2 δισ. ευρώ πριν από δύο χρόνια. Η πρόσδεση της δεύτερης

tips

Με την απόκτηση του πλήρους ελέγχου της Τellas, φιλοδοξεί να ενώσει μέσω δικτύου οπτικών ινών την Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή

μεγαλύτερης εταιρείας σταθερής τηλεπικοινωνίας της Ελλάδας στο άρμα της Weather Ιnvestments αποτελεί ένα ακόμη πλεονέκτημα για την είσοδο της εταιρείας συμμετοχών του Σαουίρις σε χρηματιστήριο.

Θα φέρει ανατροπές
Το σχέδιο διασύνδεσης των τηλεπικοινωνιακών αγορών της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου, αν υλοποιηθεί, θα προκαλέσει σημαντικές ανατροπές, δημιουργώντας έναν ισχυρό πολυεθνικό πόλο. Ανατροπές αναμένονται και στην ελληνική αγορά, η οποία χαρακτηρίζεται, άλλωστε, από έντονη κινητικότητα και οξύ ανταγωνισμό. Ο κ. Σαουίρις έχει θέσει ως στόχο να αναδειχθεί ο όμιλος, πλέον της Wind και της Τellas, σε κυρίαρχο παίκτη. Το επόμενο βήμα στα σχέδιά του είναι η συγχώνευση των δύο εταιρειών με τη διατήρηση- πιθανότατα- δύο επιχειρησιακών μονάδων, μίας για την κινητή τηλεφωνία και της δεύτερης για τη σταθερή και το γρήγορο Ιnternet.

Τον Σεπτέμβριο, πάντως, οι δύο εταιρείες θα παρουσιάσουν σε συνεργασία νέα προϊόντα, τα οποία θα συνδυάζουν κινητή με σταθερή τηλεφωνία και ευρυζωνικές συνδέσεις. Ο κ. Σαουίρις γνωρίζει ότι στην αγορά του γρήγορου Ίντερνετ υπάρχουν μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης στην Ελλάδα. Γνωρίζει, ακόμα, ότι λειτουργώντας η Wind, κάτω από την ίδια ομπρέλα με την Τellas, θα μπορέσει να ανταγωνιστεί την Vodafone, που παρουσίασε πρόσφατα συνδυαστικά προϊόντα. Έντονο παρασκήνιο
Η υπόθεση απόκτησης του υπόλοιπου 50% πλην μίας μετοχής της Τellas από τον κ. Σαουίρις με το τίμημα των 175 εκατ. ευρώ, που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, εξελίχθηκε σε σκληρή μάχη με έντονο παρασκήνιο. Το τέμπο των έντονων διεργασιών, στις οποίες εμπλέχθηκε και η ελληνική κυβέρνηση, έδωσε ο ίδιος ο κ. Σαουίρις στις 5 Ιουνίου, όταν βρέθηκε στην Αθήνα με αφορμή την αλλαγή του ονόματος της ΤΙΜ σε Wind. Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Weather Ιnvestments διαμήνυσε τότε προς τη διοίκηση της ΔΕΗ ότι, αν δεν δεχόταν την πρότασή του, ήταν έτοιμος να αποχωρήσει από την Τellas. Τότε, το τίμημα που κατά πληροφορίες είχε προσφέρει ο Σαουίρις ήταν 130 εκατ. ευρώ, ποσό που απείχε παρασάγγας από τα 350 εκατ. ευρώ που φαινόταν να ζητά η ΔΕΗ. Μάλιστα, ο κ. Σαουίρις- γνωρίζοντας προφανώς ότι η ΔΕΗ διανύει περίοδο κάθετης μείωσης κερδών – είχε θέσει ως προθεσμία για να λάβει μια απάντηση τη 15η Ιουνίου. Γνώριζε, επίσης, καλά ότι η εταιρεία έχει σημαντικές ζημιές (125,8 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2006) και δανειακές υποχρεώσεις ύψους 100 εκατ. ευρώ.

Τελικά οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία και ο Αιγύπτιος επιχειρηματίας ικανοποίησε το αίτημά του να «πάψει να είναι συνεργάτης της κυβέρνησης», κάτι που, όμως, είχε παραβλέψει τον περασμένο Οκτώβριο, όταν είχε διατυπώσει πρόταση να εισέλθει στο μετοχικό κεφάλαιο του ΟΤΕ (η οποία απέβη άκαρπη).
Μάχη πολλών οκτανίων στα νησιά

Σκληρή μάχη προοιωνίζονται οι εξελίξεις στην αγορά πετρελαιοειδών των νησιών του Αιγαίου και του Ιονίου. Μικροί και μεγάλοι παίκτες έχουν επιδοθεί σε αγώνα δρόμου, με μεγάλες επενδύσεις σε νέα δεξαμενόπλοια και πρατήρια, επιδιώκοντας να αποσπάσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κομμάτι από την πίτα των περίπου 2 δισ. ευρώ της αγοράς πετρελαιοειδών των νησιών.

Τα υψηλότερα περιθώρια κέρδους που εξασφαλίζει σε εταιρείες και πρατήρια η πώληση καυσίμων στα νησιά (15-17 λεπτά ανά λίτρο στις βενζίνες, έναντι 10-11 λεπτών στην υπόλοιπη Ελλάδα) και η διαρκής τουριστική ανάπτυξη που γνωρίζουν, λειτουργούν πλέον σαν μαγνήτης για τις επιχειρήσεις πετρελαιοειδών. Στελέχη των εταιρειών εμπορίας εκτιμούν ότι, στα αμέσως επόμενα χρόνια, ο τζίρος της αγοράς καυσίμων της νησιωτικής Ελλάδας θα αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό 5%-6%, έναντι μόλις 3% πανελλαδικά. Στο στόχαστρό τους βρίσκονται κατ΄ αρχήν τα μεγάλα νησιά, τα οποία λόγω του μεγάλου όγκου των πωλήσεων παρουσιάζουν και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, όπως η Κρήτη, η Ρόδος, η Μυτιλήνη και τα Ιόνια, ενώ οι Κυκλάδες έρχονται- προς το παρόν- σε δεύτερη μοίρα.

info

Στα αμέσως επόμενα χρόνια, ο τζίρος της αγοράς καυσίμων της νησιωτικής Ελλάδας θα αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό 5%-6%, έναντι μόλις 3% πανελλαδικά

Έδωσαν το σύνθημα
Για τις εταιρείες εμπορίας, ο στόχος είναι σαφής: θα επιδιώξουν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους ακόμη περισσότερα πρατήρια, σε νευραλγικές από άποψη προσβασιμότητας, περιοχές, «κλέβοντάς» τα από τον ανταγωνισμό, ενώ παράλληλα θα δρομολογήσουν σύγχρονα, ασφαλή δεξαμενόπλοια. Το σύνθημα που άνοιξε τον πόλεμο των μεριδίων, έδωσαν προ μηνών δύο από τους δυναμικά ανερχόμενους παίκτες της αγοράς, η Εlin Οil και η Αegean Οil.

Οι δύο εταιρείες επιστράτευσαν τάνκερ νέας γενιάς, χωρητικότητας 2.000-2.500 κυβικών μέτρων, με ειδικά διαμορφωμένο χώρο στην πρύμνη για τη μεταφορά τριών βυτιοφόρων αυτοκινήτων (τα οποία φορτώνουν εν πλω). Έτσι επιτυγχάνε- ται ο ασφαλής εφοδιασμός των νησιών, αφού οι εταιρείες παύουν να εξαρτώνται από τους αποθηκευτικούς χώρους των ανταγωνιστών τους.

«Μονοπώλιο» από τρεις
Το μεγαλύτερο εμπόδιο όσον αφορά την ανάπτυξη του ανταγωνισμού στα νησιά – άρα και την πτώση των τιμών, που σταθερά είναι από τις υψηλότερες στην Ελλάδα (Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Κρήτη, Ιόνια)- είναι η απουσία ικανοποιητικού αριθμού αποθηκευτικών χώρων, εξαιτίας των αντιδράσεων από τις τοπικές κοινωνίες. Ελάχιστες εταιρείες διαθέτουν – ήδη από τη δεκαετία του ΄60- αποθηκευτικούς χώρους (κυρίως η ΕΚΟ, ενώ ακολουθούν η ΒΡ με τη Shell και, σε πολύ μικρότερο βαθμό, η Silkoil, η Jetoil και η Εlin Οil). Οι τρεις πρώτες κατέχουν και τη μερίδα του λέοντος στην αγορά των νησιών, με μερίδια που, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης, φτάνουν το 57% στο Ιόνιο, το 65% στο Αιγαίο και το 84,4% στην Κρήτη!

Η απουσία αποθηκευτικών χώρων αναγκάζει τις περισσότερες εταιρείες να καταβάλλουν ενοίκιο σε όσους διαθέτουν τέτοιες εγκαταστάσεις, με φυσική συνέπεια τη μετακύλιση της επιβάρυνσης στην τελική τιμή της βενζίνης που αγοράζει ο καταναλωτής. Δεν είναι τυχαίο το ότι στα περισσότερα νησιά οι τιμές της βενζίνης βρίσκονται σε δυσθεώρητα ύψη σε σχέση με την ηπειρωτική Ελλάδα, ακριβώς λόγω των μεταφορικών, των συνθηκών αποθήκευσης αλλά και της κερδοσκοπίας εκ μέρους πολλών πρατηριούχων, η οποία ειδικά τα καλοκαίρια είναι εξαιρετικά έντονη στα νησιά. Η τελευταία τιμοληψία του Υπουργείου Ανάπτυξης (27-7-2007) δείχνει τη μέση τιμή της βενζίνης πανελλαδικά στα 1,04 ευρώ / λίτρο, όταν στο Αργοστόλι μετρήθηκε στο 1,13 ευρώ, στη Ζάκυνθο στα 1,10, στην Ιεράπετρα στα 1,12, στην Κω στα 1,13, στα Χανιά και το Ρέθυμνο στα 1,12, και στην Κέρκυρα και την Κάλυμνο στα 1,10. Πρόκειται για διαφορές έως και 10%, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της χώρας.


Οκτώ νέα τάνκερ για να μειώσουν το κόστος τους

Στην αγορά και τη δρομολόγηση τάνκερ, προκειμένου να παρακάμψουν τη διαδικασία αποθήκευσης στις τοπικές εγκαταστάσεις άλλων εταιρειών και έτσι να μειώσουν το κόστος τους, προχωρούν η μία μετά την άλλη οι εταιρείες εμπορίας καυσίμων. Τόσο η Εlin Οil όσο και η Αegean Οil έχουν ήδη παραλάβει και δρομολογήσει τα πρώτα από τα δεξαμενόπλοια αυτά στα νησιά του Αιγαίου, του Ιονίου και στην Κρήτη (η πρώτη έχει παραγγείλει 2 και η δεύτερη συνολικά 6), κίνηση που ετοιμάζονται να ακολουθήσουν και άλλες εταιρείες, με πρώτη την ΕΚΟ, η οποία σχεδιάζει την παραγγελία 2 τέτοιων τάνκερ.

Ένας άλλος ραγδαία αναπτυσσόμενος τομέας στα νησιά, στον οποίο προσβλέπουν οι εταιρείες πετρελαιοειδών, είναι οι μαρίνες. Θα κατασκευαστούν τουλάχιστον 10 μεγάλες μαρίνες σε νησιά μέσα στα επόμενα χρόνια, πράγμα που αυξάνει τις ανάγκες για ντίζελ κίνησης, το οποίο κάποιοι θα πρέπει να προμηθεύσουν.

Σε κάθε περίπτωση, οι εταιρείες «οσφραίνονται» κέρδη στην αγορά πετρελαιοειδών της νησιωτικής Ελλάδας- ειδικά στην Κρήτη, όπου τα περιθώρια κέρδους είναι από τα υψηλότερα πανελλαδικά. Εκεί τα περιθώρια για την εταιρεία και τον πρατηριούχο μαζί φτάνουν τα 17-18 λεπτά/ λίτρο, όταν στην υπόλοιπη Ελλάδα δεν ξεπερνούν τα 10-11 λεπτά/ λίτρο. Ακόμη και αν αφαιρέσει κανείς τα μεταφορικά, τα περιθώρια κέρδους στις μεγάλες πόλεις (Χανιά, Ηράκλειο και Ρέθυμνο) δεν πέφτουν κάτω από τα 15 λεπτά, έναντι 8-9 στην υπόλοιπη χώρα. Για να μπορέσουν, πάντως, οι μικρές εταιρείες να ανταγωνιστούν τις μεγάλες στα νησιά, θα πρέπει να αποκτήσουν ένα δίκτυο, για παράδειγμα στο Αιγαίο, της τάξης των 50-80 πρατηρίων και στην Κρήτη τουλάχιστον 100 (αφού εκεί μόνον η ΕΚΟ ελέγχει ένα δίκτυο πάνω από 200). Ο συνολικός τζίρος της αγοράς πετρελαιοειδών στα νησιά ανέρχεται σε 1,8-2 δισ. ευρώ ετησίως και αντιπροσωπεύει το 20% σχεδόν του πανελλαδικού, ο οποίος κυμαίνεται περίπου στα 10 δισ.

ευρώ (βενζίνες, ντίζελ).