Ανάλυση

Tα μέτρα για τη φοροδιαφυγή εδώ και στο εξωτερικό

Ένα από τα πρώτα μηνύματα που έστειλε όταν ανέλαβε την εξουσία αυτή η κυβέρνηση ήταν ότι οι φορολογικοί έλεγχοι είναι σκληροί και άδικοι και πρέπει να σταματήσουν. Οι επιχειρήσεις, κατά την άποψή της, θα έπαυαν να φοροδιαφεύγουν μόλις συνειδητοποιούσαν ότι η κυβέρνηση αυτή ήταν με το μέρος τους. Ή περίπου έτσι. Η περίφημη φράση του κ. Αλογοσκούφη μόλις εξελέγη η Νέα Δημοκρατία, «το ΣΔΟΕ βγήκε παγανιά», έδωσε το σήμα της πλήρους ασυδοσίας. Τη χρονιά εκείνη τα έσοδα κατέρρευσαν.

Τώρα, στο τέλος της θητείας της, η κυβέρνηση ανακαλύπτει με καθυστέρηση ότι δεν γίνεται να καταπολεμηθεί η φοροδιαφυγή χωρίς αυστηρούς ελέγχους. Το ίδιο κάνουν σε όλα τα μέρη του κόσμου. Στις πιο πολιτισμένες χώρες του κόσμου οι εφοριακοί έχουν το δικαίωμα να εισβάλλουν ακόμη και στο σπίτι του υπόπτου φοροδιαφυγής για να ελέγξουν κατά πόσον τα περιουσιακά του στοιχεία αντιστοιχούν στα έσοδα που δηλώνει. Κανένα πρόβλημα και κανείς δεν τους κατηγορεί για δίωξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας.

Από την άλλη πλευρά, βεβαίως, εκεί οι ελεγκτές είναι πραγματικά αδιάφθοροι και δεν χτίζουν σε λίγα χρόνια βίλες στον Διόνυσο, όπως συμβαίνει εδώ. Η διεθνής πρακτική δείχνει ότι υπάρχουν συστήματα που μπορούν να διασφαλίσουν πως οι εφοριακοί δεν «λαδώνονται». Όπως υπάρχουν συστήματα που διασφαλίζουν ότι οι έλεγχοι γίνονται πράγματι σε τυχαίο δείγμα, εκεί όπου υπάρχουν οι περισσότερες πιθανότητες φοροδιαφυγής μεγάλης έκτασης. Το ίδιο το μηχανογραφικό σύστημα επιλέγει τους «στόχους».

Εκτός από τους «αυστηρούς και άδικους» ελέγχους, η κυβέρνηση ξαναθυμήθηκε τώρα και το μέτρο της συλλογής αποδείξεων, που μέχρι χθες καταδίκαζε και είχε καταργήσει. Μπορεί να μην είναι πάντα αποτελεσματικό, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις θα αποδώσει, ιδίως αν τα κίνητρα που θα δοθούν, με τη μορφή της φοροαπαλλαγής, θα είναι αρκετά ισχυρά για να ζητά ο πολίτης απόδειξη.

Σε κάθε περίπτωση το ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση θα ρισκάρει να τα χαλάσει τώρα με αυτούς που χάιδεψε στην αρχή της θητείας της. Με δεδομένες τις πελατειακές σχέσεις, αυτό είναι μάλλον δύσκολο. Άρα το νομοσχέδιο μάλλον πρέπει να το δούμε προς το παρόν γι΄ αυτό που είναι: λόγια τυπωμένα σ΄ ένα κομμάτι χαρτί. Για δημιουργία προεκλογικών εντυπώσεων. Και μετά τις εκλογές, βλέπουμε.