Ο πρώτος Ίνκας που πήγε από σφαίρα

Το πρώτο θύμα των Ίνκας, από πυροβολισμό, κατά την κατάκτηση της Αμερικής από τους Ισπανούς ήρθε στο φως χάρη στα έργα για έναν αυτοκινητόδρομο στο Περού
Τ ον σκελετό του πρώτου νεκρού από πυροβολισμό στην Αμερική, σ΄ ένα νεκροταφείο των Ίνκας, έξω από τη Λίμα του Περού, έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη (με χρηματοδότηση της Νational Geographic Society και του δήμου της Λίμας), αποκαλύπτοντας το πρώτο θύμα των Ισπανών κατακτητών με ιατροδικαστική απόδειξη και ένα από τα 72 θύματα εξέγερσης ενάντια στους κατακτητές.

Το μυστικό κρυβόταν σε ένα χαντάκι 6Χ24 μ. σ΄ έναν λόφο στο προάστιο του Πουρουτσούκο. Περίπου πεντακόσιοι σκελετοί χρονολογούνται πριν από 500 χρόνια κατά τη διάρκεια του πολιτισμού των Ίνκας- των Ρωμαίων του Νέου Κόσμου, που κατέκτησαν ολόκληρη την περιοχή των Άνδεων μέχρι το 1532, όταν οι Ισπανοί εισβολείς έθεσαν τέρμα στην κυριαρχία τους.

Εβδομήντα δύο όμως από τις σορούς που βρέθηκαν στην πλαγιά του λόφου είχαν ταφεί χωρίς τις συνηθισμένες νεκρικές τελετουργίες των Ίνκας. «Οι σοροί αυτοί είχαν ταφεί με παράξενο τρόπο», λέει ο αρχαιολόγος Γκιγιέρμο Κοκ. «Δεν ήταν προς τη σωστή κατεύθυνση, ήταν σφιχτά δεμένες ή τυλιγμένες βιαστικά σ΄ ένα απλό κομμάτι ύφασμα, δεν είχαν ταφικές προσφορές και δεν ήταν θαμμένες σε μεγάλο βάθος. Μερικές από τις σορούς έφεραν σημάδια απίστευτης βίας».

Την προσοχή του τράβηξε όμως ένα από τα κρανία που έφερε ένα διαμπερές τραύμα και ένα κομμάτι οστού κρανίου. Αρχικά θεωρήθηκε πως οι οπές ήταν πρόσφατες, από πυροβολισμούς που είχαν προκαλέσει βάνδαλοι. Αλλά το κομμάτι του οστού που ανακαλύφθηκε άθικτο, μαρτυρούσε μια λιγότερο ισχυρή πρόσκρουση από οποιονδήποτε σύγχρονο πυροβολισμό και έφερε μια χαρακτηριστική κοιλότητα που υποδήλωνε ότι είχε προκληθεί από σφαίρα μουσκέτου.

Για να διαπιστωθεί εάν τελικά το τραύμα είχε προκληθεί από πυροβολισμό, η ερευνητική ομάδα αποφάσισε να χρησιμοποιήσει σύγχρονη τεχνολογία. Αξονική τομογραφία και ένα πανίσχυρο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο επιστρατεύτηκαν για να απαντήσουν αν η τρύπα είχε προκληθεί από σφεντόνα, δόρυ ή σφυρί.

Κάποια μέρη του κρανίου και ολόκληρο το κομμάτι του οστού διαπιστώθηκε πως ήταν γεμάτα με θραύσματα σιδήρου, μετάλλου που είχε χρησιμοποιηθεί στις σφαίρες των ισπανικών μουσκέτων. Η σφαίρα με διάμετρο μικρότερη από μία ίντσα χτύπησε το πίσω μέρος του κρανίου και το διαπέρασε, αφήνοντας θραύσματα σιδήρου βαθιά μέσα στο οστό, τα οποία παρέμειναν εκεί για περίπου 500 χρόνια. «Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι ο συγκεκριμένος άνδρας σκοτώθηκε από πυροβολισμό και είναι το πρώτο αναγνωρισμένο θύμα πυροβολισμού στην Αμερική», λέει ο κ. Κοκ. Έπειτα από την πρώτη αυτή ανακάλυψη, αναγνωρίστηκαν κι άλλα δύο θύματα από πυροβολισμό. Τα τραύματα στο κρανίο του πρώτου, αλλά και των δύο άλλων θυμάτων είχαν προκληθεί από όπλα που χρησιμοποιούσαν οι Ισπανοί κονκισταδόρες. Εξέγερση
Τα θύματα εικάζεται πως δολοφονήθηκαν το καλοκαίρι του 1536 κατά τη διάρκεια μιας εξέγερσης των Ίνκας – γνωστή και ως Πολιορκία της Λίμας – κατά των Ισπανών κατακτητών που είχαν επικεφαλής τον Φρανσίσκο Πιζάρο. Δεν πρέπει να ήταν στρατιώτες, αλλά βοηθοί των πολεμιστών και τάφηκαν βιαστικά, πιθανότατα διότι οι Ίνκας, εν μέσω της εξέγερσης, δεν είχαν ούτε τον χρόνο ούτε τα μέσα για να θάψουν τους νεκρούς με παραδοσιακό τρόπο.