Τα μυστικά του «Αγίου της ελληνικής γλυπτικής» στον φακό

Ένα άγνωστο μικρό γλυπτό του Γιαννούλη Χαλεπά αποκαλύπτει μία από τις δύο αδημοσίευτες φωτογραφίες του «Αγίου της ελληνικής γλυπτικής», που περιλαμβάνεται στο λεύκωμα τσέπης 63 σελίδων «Ο Χαλεπάς με τα μάτια των φωτογράφων και με τα χέρια των γλυπτών και ζωγράφων» των Εκδόσεων Ερίννη- Φιλιππότης.

Σύμφωνα με τη μελετήτρια του έργου του Χαλεπά, Αλεξάνδρα Γουλάκη Βουτυρά, η φωτογραφία είναι ένα μοναδικό ντοκουμέντο του 1927 για το έργο «Οιδίπους και Σφίγγα», ένα γλυπτό άψητο σε καβαλέτο, του οποίου αγνοείται η τύχη και του οποίου σώζονται αρκετά σχέδια. Η φωτογραφία έχει παρθεί στο υπόγειο εργαστήρι του Χαλεπά στο πατρικό σπίτι του στην Τήνο.

Η δεύτερη φωτογραφία δείχνει τον γέρο Χαλεπά να κοιτάζει «αλλού» και δίνει έμφαση στα εκφραστικά χέρια του, που έχουν μετατραπεί σε εργαλεία γλυπτικής. Αυτά τα χέρια που τόσο συγκίνησαν τον Πολύκλειτο Ρέγκο, ώστε να τα αποτυπώσει σε θαυμάσια σχέδια, με τις εξογκωμένες φλέβες και τα μακριά δάχτυλα, τα βλέπουμε να αγκαλιάζουν τρυφερά τα γλυπτά του, να αναπαύονται με ένα μισαδάκι τσιγάρο, να πρωταγωνιστούν σε όλες τις δυσεύρετες φωτογραφίες αυτού του μικρού βιβλίου, όπου βλέπουμε τον γλύπτη ασπρομάλλη γέροντα δίπλα στο αριστούργημά του, την «Κοιμωμένη» του Α΄ Νεκροταφείου. Από την πρώτη περίοδο της ζωής του Χαλεπά, πριν τον χτυπήσει η τρέλα, σώθηκε μόνο μία φωτογραφία, όταν ήταν φοιτητής στο Μόναχο το 1876. Ένας ωραίος νέος με πλατύ μέτωπο, σπαστά μαλλιά που δεν θυμίζει σε τίποτα τη βασανισμένη αλλά τόσο εκφραστική μορφή του, όταν γέρος πια επέστρεψε στην τέχνη για να δώσει το πιο πρωτοποριακό έργο του. Φωτογραφίες από προτομές του Χαλεπά και σχέδια των Ν. Λύτρα, Γ. Βαρλάμου, Τζ. Καΐμη, Γ. Ιωάννου, Κ. Τσίζεκ συμπληρώνουν την έκδοση, που κλείνει με δύο ανάγλυφα αυτοπορτρέτα του σε γύψο και μια αυτοπροσωπογραφία σε σχέδιο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Φραγκέλιο» το 1928.