Ξανασχεδιάζουν τον χάρτη
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
10 λεπτά Φεύγουν στην Αίγυπτο για να γλιτώσουν 
Η απόφαση του προέδρου Μαχμούντ Αμπάς να διαλύσει την κυβέρνηση και να «απολύσει» τον πρωθυπουργό της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγιε είχε ως στόχο να σταθεροποιήσει την εξουσία της Φατάχ στη Δυτική Όχθη μετά την ήττα των δυνάμεών της στη Γάζα. Όμως, αυτός ο ντε φάκτο διαμελισμός των παλαιστινιακών εδαφών σε δύο ξεχωριστές οντότητες κάνει τώρα τους Ισραηλινούς να αναζητούν λύση «τριών κρατών» ανάμεσα στο Ισραήλ, τη Δυτική Όχθη και τη Γάζα.
Οι μάχες. Η Χαμάς έχει σταθεροποιήσει τον έλεγχο της Γάζας μετά την κατάληψη του αρχηγείου των υπηρεσιών ασφαλείας της Φατάχ ύστερα από φονικές μάχες. Το κτίριο είχε συμβολική σημασία για τη Χαμάς, γιατί εκεί είχαν φυλακιστεί και βασανιστεί μέλη της τη δεκαετία του 1990, όταν ο Αραφάτ είχε επιχειρήσει να συντρίψει αυτή την ισλαμική οργάνωση. Μαχητές της Χαμάς έσκυβαν και φιλούσαν το χώμα μετά την κατάληψη του αρχηγείου, δοξάζοντας τον Αλλάχ. Η τηλεόραση της οργάνωσης μετέδωσε ότι το κτίριο θα μετατραπεί σε ισλαμική σχολή. Με την πτώση του αρχηγείου των υπηρεσιών ασφαλείας της Φατάχ ολοκληρώθηκαν πέντε ημέρες άγριων συγκρούσεων που κόστισαν τη ζωή 90 Παλαιστίνιων, με συνοπτικές εκτελέσεις, εκπαραθυρώσεις, απαγωγές ασθενοφόρων και εφόδους σε νοσοκομεία.
Οι μαχητές της Φατάχ δεν κρύβουν τη δυσαρέσκειά τους για τον τρόπο που ο Μαχμούντ Αμπάς, ο αρχηγός τους, χειρίστηκε την κατάσταση
Συλλήψεις. Η Χαμάς ανακοίνωσε χθες ότι έχει συλλάβει και κρατεί ανώτατα στρατιωτικά στελέχη της Φατάχ. Όσα μέλη της Φατάχ κατόρθωσαν να γλιτώσουν τη σφαγή, αναζήτησαν σωτηρία στην Αίγυπτο. Περίπου 100 ένοπλοι Παλαιστίνιοι κατάφεραν να περάσουν τα αιγυπτιακά σύνορα. Μέλη της Φατάχ, οπλισμένοι με ΑΚ-47, έγιναν δεκτοί στην αιγυπτιακή πλευρά των συνόρων με τη Γάζα από Αιγύπτιους αξιωματούχους που είχαν συντονίσει τη διαφυγή τους.
Στη Γάζα, μαχητές και άμαχοι της Χαμάς λεηλα τούσαν χθες το κατεστραμμένο αρχηγείο των υπηρεσιών ασφαλείας της Φατάχ. Αψηφώντας τους ενόπλους που πυροβολούσαν στον αέρα παρελαύνοντας με οχήματα που κάποτε ανήκαν στη Φατάχ, πολίτες εισέβαλλαν στο κτίριο και αφαιρούσαν κουβαλώντας στην πλάτη ψυγεία, δορυφορικά πιάτα, ακόμη και πόρτες.
Οργή. Στη Δυτική Όχθη, μαχητές της Φατάχ με μαύρες κουκούλες, όπως ο Ντάας Κάνα στη Ναμπλούς, δεν κρύβουν τη δυσαρέσκειά τους για τον τρόπο που χειρίστηκε την κατάσταση ο Μαχμούντ Αμπάς, ο αρχηγός τους. Ο Κάνα και οι σύντροφοί του συνέλαβαν περισσότερους από 90 ανθρώπους της Χαμάς στη Δυτική Όχθη. Ανάμεσά τους ένας μουεζίνης που τον πυροβόλησαν πολλές φορές στο πόδι και ένας δημοτικός σύμβουλος στη Ραμάλα. «Οι απαγωγές τελείωσαν, τώρα θα αρχίσουμε τους σκοτωμούς», λέει ο Κάνα στον απεσταλμένο των «Τάιμς του Λονδίνου».
Στις πέντε ημέρες των άγριων συγκρούσεων, ο αρχηγός της Φατάχ και πρόεδρος των Παλαιστινίων Μαχμούντ Αμπάς απέτυχε να δώσει στις δυνάμεις του στη Γάζα συγκεκριμένες εντολές και σχέδιο δράσης. Ο Κάνα είναι αποφασισμένος να μην επιτρέψει να συμβεί το ίδιο στη Δυτική Όχθη. «Δεν μπορούμε να τον περιμένουμε άλλο για να μας πει τι να κάνουμε», λέει. «Ενεργούμε με δική μας πρωτοβουλία».
Τζιχάντ: οδηγός για σωστούς δολοφόνους 
Σιωπή έπεσε στο δωμάτιο. Όμως, πριν προλάβει κάποιος να αναλάβει δράση στην προτροπή αυτή, παρενέβη η εθιμοτυπία του τζιχάντ. Δεν μπορείς να σφάζεις έτσι έναν επισκέπτη, διδάσκονται οι μαχητές από συμπαθητικούς λόγιους του Ισλάμ. Για να τον σφάξεις, χρειάζεσαι την άδεια αυτού που έχει κανονίσει τη συνάντηση. Και στην προκειμένη περίπτωση, αυτός που κανόνισε τη συνάντησή μας με τους δύο γενειοφόρους αρνήθηκε να προσυπογράψει την προτροπή. «Είναι φιλοξενούμενός μου», είπε στους γενειοφόρους ο Μαρουάν Σεχαντέχ, Ιορδανός ερευνητής.
Η εθιμοτυπία του τζιχάντ (ιερός πόλεμος)
δεν είναι γραπτή. Ποικίλει στην ερμηνεία και την εφαρμογή τόσο πολύ όσο ποικίλουν οι στόχοι των εξτρεμιστικών οργανώσεων. Υπάρχουν όμως γενικοί κανόνες που διέπουν πράξεις από τις πρόσφατες βομβιστικές επιθέσεις στην Αλγερία και τη Σομαλία ώς τους αποκεφαλισμούς και τις βομβιστικές επιθέσεις αυτονομιστών μουσουλμάνων στην Ταϊλάνδη.
Ωστόσο, ο πόλεμος στο Ιράκ αλλάζει αυτούς τους κανόνες συμπεριφοράς. Μερικοί σουνίτες μαχητές ζητούν να επιτραπεί ο φόνος σιιτών γιατί δεν είναι αληθινοί μουσουλμάνοι. Βιβλίο με κανόνες δεν υπάρχει, υπάρχουν όμως ανεπίσημοι κανονισμοί, τους οποίους συγκεντρώσαμε παίρνοντας συνεντεύξεις από μαχητές, ιερωμένους του Ισλάμ και λόγιους στην Ιορδανία, τη Συρία, το Λίβανο και την Αγγλία, καθώς και από αξιωματούχους των κυβερνητικών υπηρεσιών πληροφοριών στη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Ακολουθούν έξι από τα πιο εντυπωσιακά αξιώματα του τζιχάντ:
1 Μπορείς να σκοτώσεις περαστικούς χωρίς να αισθανθείς πολύ ένοχος.
Το Κοράνι ορίζει (στ. 33, κεφ. 17): «Μην πάρεις ζωή που ο Αλάχ έκανε ιερή, παρά μόνο για δίκαιο σκοπό». Όμως το Κοράνι διατάσσει επίσης τους μουσουλμάνους να αντιστέκονται στην καταπίεση (στ. 190, 191, κεφ. 2). Σε μία συνηθισμένη βομβιστική επίθεση με παγιδευμένο αυτοκίνητο, λένε μερικοί ισλαμιστές, ο Θεός θα αναγνωρίσει αυτούς που τους αξίζει να πεθάνουν- για παράδειγμα, όποιους βοηθούν τον εχθρό- και θα τους στείλει στην κόλαση. Τα άλλα θύματα θα πάνε στον παράδεισο. Υπάρχει όμως μια γκρίζα περιοχή. Αν είσαι μουσουλμάνος που έχει αμαρτήσει, το να σκοτωθείς από καμικάζι βομβιστή σε καθαρίζει από κάποιες αμαρτίες σου, ωστόσο δεν είναι σαφές αν θα πας στον παράδεισο ή στην κόλαση. 2 Μπορείς να σκοτώνεις και παιδιά χωρίς να χολοσκάς.
Είναι αλήθεια πως τα ισλαμικά κείμενα λένε πως είναι αθέμιτο να σκοτώνεις παιδιά, γυναίκες, γέρους και ανάπηρους. Όμως, ισλαμιστές που υιοθετούν την ιδεολογία της Αλ Κάιντα διδάσκουν αυτούς που στρατολογούν ότι τα παιδιά τυγχάνουν ειδικής αντιμετώπισης όταν πεθαίνουν- ώς την εφηβεία δεν θεωρούνται υπόλογα για αμαρτήματα. Όπως, πάντως, σημειώνει ο Τζον Ο. Βολ, καθηγητής Ισλαμικής Ιστορίας στο πανεπιστήμιο του Τζορτζτάουν, ακόμη και το Πεντάγωνο υποστηρίζει πως οι «παράπλευρες απώλειες» είναι δικαιολογημένες. 3 Μερικές φορές μπορείς να ξεχωρίζεις αμάχους που μπορείς να σκοτώσεις· τραπεζίτες, για παράδειγμα.
Κατ΄ αρχήν, μη μαχητές δεν μπορούν να γίνονται στόχοι επιχειρήσεων μαχητών. Όμως, η λίστα με τις εξαιρέσεις είναι μακρά κι επιμηκύνεται. Άμαχοι μπορεί να σκοτωθούν σε αντίποινα για εχθρική επίθεση εναντίον μουσουλμάνων αμάχων, λένε μερικοί λόγιοι, όπως ο Σαουδάραβας ιερωμένος Αμπντάλα Αλ Ρασίντ. Ο Σακίρ Αλ Άμπσι, η οργάνωση του οποίου, Φάταχ Αλ Ισλάμ, πολεμάει από τις 20 Μαΐου εναντίον του λιβανικού στρατού, λέει πως μερικοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι είναι θεμιτά θηράματα. Άλλοι, όπως ο Ατίλα Άχμετ, ένας 42χρονος Βρετανός κυπριακής καταγωγής που περιμένει τη δίκη του στην Αγγλία με κατηγορίες για τρομοκρατία, υιοθετούν μια πιο πλατιά άποψη: «Είναι θεμιτές οι επιθέσεις σε τράπεζες, επειδή χρεώνουν τόκο παραβιάζοντας τον ισλαμικό νόμο», δήλωσε πέρυσι ο κ. Άχμετ.
4Δεν μπορείς να σκοτώσεις στη χώρα στην οποία κατοικείς, εκτός αν έχεις γεννηθεί εκεί. Οι μαχητές που ζουν σε χώρα που σέβεται τα δικαιώματα των μουσουλμάνων έχουν κάτι σαν συμβόλαιο ειρήνης με τη χώρα, λέει ο Όμαρ Μπάκρι, ένας ριζοσπάστης σιίτης που μετακόμισε από το Λονδίνο στο Λίβανο πριν από δύο χρόνια υπό την πίεση των βρετανικών Αρχών. Ο Μπάκρι λέει πως δεν συγχωρεί τη βία εναντίον αθώων οπουδήποτε. Όμως, μερικοί από τις αρκετές εκατοντάδες νέων που μελέτησαν το Ισλάμ μαζί του λένε πως δεν έχουν τέτοιες αναστολές. «Εδώ στη Βρετανία ψηφίζουμε. Έτσι όποιος ψηφίζει τον Τόνι Μπλερ δεν είναι άμαχος και ως εκ τούτου είναι θεμιτός στόχος», λέει ο Χαλίντ Κέλι, ένας Ιρλανδός που ασπάστηκε το Ισλάμ και λέει πως σπούδασε δίπλα στον κ. Μπάκρι στο Λονδίνο.
5Μπορείς να πεις ψέματα ή να κρύψεις τη θρησκεία σου, αν το κάνεις για το τζιχάντ. Το Κοράνι καλεί τους μουσουλμάνους να δηλώνουν τη θρησκεία τους. Το να πουν ψέματα γι΄ αυτήν επιτρέπεται μόνο σε περίπτωση ανάγκης, για παράδειγμα αν βασανίζονται. Ωστόσο, μερικοί μαχητικοί ισλαμιστές παραβιάζουν αυτόν τον κανόνα για να μπερδευτούν με τον πληθυσμό και να μην τραβήξουν πάνω τους υποψίες. Ο αεροπειρατής της 11ης Σεπτεμβρίου που προερχόταν από το Λίβανο σύχναζε σε ντισκοτέκ της Βηρυτού.
6Μπορεί να χρειαστεί να ζητήσεις από τους γονείς σου τη συγκατάθεσή τους. Οι ισλαμιστές αναφέρουν πέντε κριτήρια στα οποία πρέπει να ανταποκρίνονται όσοι θέλουν να γίνουν πολεμιστές του τζιχάντ. Πρέπει να είναι μουσουλμάνοι, τουλάχιστον 15 ετών, λογικοί, χωρίς χρέη και να έχουν την άδεια των γονιών τους. Ο κανόνας για τους γονείς παραμερίζεται σήμερα μέσα στο Ιράκ, όπου οι ισλαμιστές λένε πως είναι καθήκον κάθε μουσουλμάνου να πολεμήσει τους Αμερικανούς. Και είναι προαιρετικός για τους κατοίκους των γειτονικών χωρών, όπως η Ιορδανία.
«Άλλο Γάζα, άλλο Δυτική Όχθη»
Την ίδια ώρα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Εχούντ Ολμέρτ προτίθεται να εξηγήσει στον πρόεδρο Μπους ότι στο εξής η Γάζα και η Δυτική Όχθη θα πρέπει να τύχουν διαφορετικής αντιμετώπισης και ότι ο ισραηλινός στρατός θα υποχρεωθεί να εφαρμόσει «πολιτική διαχωρισμού» μεταξύ των δύο παλαιστινιακών οντοτήτων. Έτσι, παρατηρεί ο Ντόναλντ Μακιντάιρ στην εφημερίδα «Ιντιπέντεντ», από τη μια η Χαμάς και πό τη μια η Χαμάς και από την άλλη το Ισραήλ επαναχαράσσουν ουσιαστικά τον χάρτη της Μέσης Ανατολής. Άλλωστε, ακόμη και σε καιρό ειρήνης, η Γάζα ήταν σχεδόν απόλυτα απομονωμένη από τη Δυτική Όχθη. Η συμφωνία την οποία είχε προωθήσει η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις το 2005, η οποία προέβλεπε «ασφαλή διέλευση» από τη Γάζα προς τη Δυτική Όχθη, δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Το Ισραήλ διατηρεί τον έλεγχο των μεθοριακών διαβάσεων, των χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου. Η πολιτική που θα ακολουθήσει στο εξής το Ισραήλ θα χαρακτηρίζεται από το δόγμα «προτεραιότητα στη Δυτική Όχθη»: θα επιδιώκει τη συνεννόηση με τον Μαχμούντ Αμπάς αγνοώντας τη Γάζα.
«Δεν απειλεί την Τουρκία ένα ανεξάρτητο Κουρδιστάν» 
Το Βόρειο Ιράκ. «Δεν νομίζω ότι θα υπάρξει απειλή από ένα τέτοιο κράτος στο Βόρειο Ιράκ, γιατί θα χρειάζεται την Τουρκία για να επιβιώσει.
Κι όταν σε έχουν ανάγκη δεν υπάρχει πραγματική απειλή», λέει στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής της αγγλόφωνης «Τhe Νew Αnatolian» Ιλνούρ Τσεβίκ. Τον αναζήτησα στο τηλέφωνο. Ήταν στο Βόρειο Ιράκ. Εδώ και 20 χρόνια πηγαινοέρχεται. Ο Τσεβίκ δεν συμμερίζεται την άποψη της πλειοψηφίας ότι σε περίπτωση που δημιουργηθεί ένα ανεξάρτητο Κουρδιστάν, οι Κούρδοι της Νοτιανατολικής Τουρκίας θα επιδιώξουν να ενσωματωθούν στο νέο αυτό κράτος. «Δεν νομίζω ότι αυτή είναι η πραγματικότητα. Έχω πάει στην περιοχή και πιστεύω ότι γνωρίζουν τα οικονομικά προβλήματα που θα προκύψουν από μια τέτοια κίνηση. Άλλωστε, πολιτισμικά είναι πιο κοντά σε μας παρά στους Κούρδους του Βορείου Ιράκ», εξηγεί.
Πιο συγκεκριμένος είναι ο αρθρογράφος της «Μιλιέτ» Σεμίχ Ιντίζ. «Δεν υπάρχει καμιά ανησυχία από την πιθανή δημιουργία ανεξάρτητου Κουρδιστάν, γιατί θα είναι απόλυτα εξαρτημένο οικονομικά και πολιτικά από την Τουρκία», μου λέει, εξηγώντας ότι Τούρκοι επιχειρηματίες έχουν ήδη αναλάβει την ανοικοδόμηση του Βορείου Ιράκ. Τις επιφυλάξεις του για το αν ένα ανεξάρτητο κουρδικό κράτος μπορεί να επιβιώσει μόνο με τα εισοδήματα από τα πετρέλαια του Κιρκούκ εκφράζει και ο αρθρογράφος της «Ραντικάλ» Ερντάν Γκιουβέν. «Πώς μπορεί να επιβιώσει ένα τέτοιο κράτος το οποίο θεωρείται απειλή από το Ιράν, την Τουρκία και τη Συρία;», διερωτάται. «Αποτελεί ένα όνειρο των Κούρδων το οποίο είναι δύσκολο έως και αδύνατον να πραγματοποιηθεί», υποστηρίζει.
Το μεγάλο αγκάθι. Το Κιρκούκ, πάντως, είναι το μεγάλο αγκάθι που θα αντιμετωπίσει η Τουρκία τους επόμενους μήνες. Οι κάτοικοί του θα κληθούν να αποφασίσουν αν θέλουν να παραμείνουν υπό μεικτή τουρκμενική, κουρδική και αραβική διοίκηση ή προτιμούν να υπαχθούν στην Κουρδική Αυτόνομη Περιοχή. Όλοι γνωρίζουν τι ψήφο θα δώσουν οι Κούρδοι του Κιρκούκ, και η ένταση με την Τουρκία φαίνεται αναπόφευκτη. Και σε αυτό το θέμα, όμως, ο Ιλνούρ Τσεβίκ έχει διαφορετική άποψη. «Τεχνικά είναι αδύνατο να γίνει δημοψήφισμα μέχρι το τέλος του χρόνου», υποστηρίζει και εξηγεί ότι με βάση το Σύνταγμα του Ιράκ θα πρέπει προηγουμένως να γίνει απογραφή πληθυσμού, κάτι που δεν φαίνεται εύκολο λόγω των προβλημάτων ασφαλείας στη χώρα.
Google news
