Τα όνειρα του Ντέγιαν…

Κατευθύνομαι προς την Γκρατσάνιτσα. Είναι ένας από τους πιο σημαντικούς σερβικούς θυλάκους, ξακουστή και για το παλαιό ορθόδοξο μοναστήρι της, χτισμένο το 1321. Με το που μπαίνω στην πόλη ένα μήνυμα φθάνει στο κινητό μου: «Welcome. Ηave a pleasant stay with Τelekom Srbija». Στο κτίριο του αστυνομικού τμήματος κυματίζει η σερβική σημαία. Απέναντι από το κτίριο, πάνω στο πεζοδρόμιο, στη λαϊκή αγορά ηλικιωμένοι άνδρες και ηλικιωμένες γυναίκες προσπαθούν να πωλήσουν την πραμάτειά τους. Προχωράω ανάμεσα σε σπίτια και μαγαζιά. Στην τζαμαρία των μαγαζιών είναι ακόμα κολλημένες αφίσες από την προεκλογική εκστρατεία στη Σερβία. Λίγο πιο πέρα εμφανίζεται το προαύλιο ενός σχολείου. Είναι το Λύκειο της πόλης. Δίπλα του, το κτίριο του Τμήματος Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, παράρτημα του Πανεπιστημίου της Μιτρόβιτσα. Μπαίνω μέσα. Με υποδέχονται δύο Σέρβοι καθηγητές του Εργαστηρίου Πληροφορικής. Μου διευκρινίζουν αμέσως ότι δεν θέλουν να μιλήσουν για πολιτική. Η κουβέντα προχωρά μετ΄ εμποδίων και τη σιωπή γεμίζουν οι εκατέρωθεν φιλοφρονήσεις, ρουφώντας τον ζεστό τούρκικο καφέ. Εκείνη τη στιγμή έρχονται δύο φοιτητές. Ο Ντέγιαν και ο Αλεξάντερ. Ο Ντέγιαν μου εξηγεί ότι λατρεύει το Ίντερνετ και πως μόλις άνοιξε ένα computer shop.

«Σπουδάζω και δουλεύω ασταμάτητα» μου λέει. Ζητάω τη γνώμη του για τους Αλβανούς. «Παντού υπάρχουν καλοί και κακοί. Εγώ συνεργάζομαι και κάνω παρέα με Αλβανούς».

Και για ποια πράγματα μιλάτε; «Για σπουδές, μπίζνες και κορίτσια». Πας συχνά στην Πρίστινα; «Κάθε μέρα, για να συναντήσω τους Αλβανούς φίλους μου».

Πάτε μαζί για διασκέδαση τα βράδια; «Όχι, φοβόμαστε. Υπήρχαν περιπτώσεις που Αλβανοί επιτέθηκαν σε Σέρβους. Είναι επικίνδυνο και για τους Αλβανούς φίλους μου να μας δουν μαζί. Με καλούν στα πάρτι στα σπίτια τους».

Σε τι γλώσσα μιλάτε; «Σέρβικα και αλβανικά. Πριν από έναν χρόνο άρχισα να μαθαίνω αλβανικά».

Γιατί; «Γιατί έτσι είναι το σωστό νομίζω. Άλλωστε πώς μπορώ να κάνω δουλειές εάν δεν ξέρω αλβανικά…».

Το μέλλον σου πού το βλέπεις; «Εδώ». Και εάν το Κόσοβο γίνει ανεξάρτητο; «Κοίταξε, δεν με νοιάζει ποιο θα είναι το αφεντικό εδώ πέρα. Με νοιάζει να υπάρχουν ελευθερία και δουλειές».

Φεύγω από την Γκρατσάνιτσα χωρίς να είμαι σίγουρος εάν αυτό που επικρατεί στο Κόσοβο λέγεται εύθραυστη ειρήνη ή παρατεταμένη εκεχειρία. Στον δρόμο της επιστροφής, στη μέση ενός λιβαδιού, βλέπω ξανά εκείνη την αφίσα με το γράμμα «R». «Για τον στρατηγό Ραμούς» γράφει από κάτω. Αρχίζω τότε και μουρμουρίζω το τραγούδι του Ντε Γκρεγκόρι «Στρατηγέ, πίσω από τον λόφο υπάρχει η νύχτα, μαύρη και δολοφονική/ και στη μέση του λιβαδιού μια χωριάτισσα που μοιάζει με παιδί/ ένα παιδί πενήντα ετών και πέντε παιδιών/ που ήρθαν στον κόσμο σαν κουνέλια/ που διασκορπίστηκαν στον κόσμο σαν στρατιώτες και ακόμα δεν επέστρεψαν»…