Ανάλυση

Το μάθημα των ομολόγων

Η υπόθεση των ομολόγων κρύβει σκάνδαλα και μίζες που πρέπει να εντοπιστούν, ώστε να καταλογιστούν ευθύνες. Θα είναι ασυγχώρητο αν κουκουλωθούν και τη γλιτώσουν ατιμώρητα τα διάφορα λαμόγια, προκειμένου να περιοριστεί το πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση. Όμως τα σκάνδαλα και οι μίζες δεν θα ανθούσαν, αν το έδαφος δεν ήταν πρόσφορο. Αν το Δημόσιο, το οποίο εξέδωσε τα ομόλογα, οι ενδιάμεσοιτράπεζες και χρηματιστηριακές- που τα προώθησαν και οι διοικήσεις των Ταμείων λειτουργούσαν ορθολογικά και στο πλαίσιο του νόμου, τα σκάνδαλα και οι μίζες είτε δεν θα υπήρχαν είτε- αν υπήρχαν- θα ήταν περιθωριακά φαινόμενα. Όμως τίποτα δεν λειτουργούσε όπως έπρεπε.

«Εγώ απλώς εκτελούσα εντολές», ομολογούσε σε κατ΄ ιδίαν συζητήσεις του επικεφαλής μεγάλου ασφαλιστικού ταμείου, από αυτά που ενεπλάκησαν στο σκάνδαλο των ομολόγων, όταν τον ρωτούσαν πώς πήρε την απόφαση γι΄ αυτή την αγορά.

Πρόκειται για μια ομολογία- σοκ που δείχνει ακριβώς πώς κινείται το σύστημα. Η κυβέρνηση θέλει να δανειστεί χρήματα και βάζει τα Ταμεία να αγοράσουν τους σχετικούς τίτλους. Τους αρέσειδεν τους αρέσει, διορισμένες διοικήσεις είναι, θα κάνουν ό,τι τους πει. Μήπως και ξέρουν άλλωστε ποια είναι η καλύτερη λύση, αν υποθέσουμε ότι κάποιοι ενδιαφέρονται για το συμφέρον των ασφαλισμένων του Ταμείου που διοικούν; Ο συγκεκριμένος επικεφαλής του Ταμείου δεν είχε ιδέα από οικονομικά.

Η όλη πράξη γίνεται με ενδιάμεσους. Μία, δύο ή και περισσότερες τράπεζες και χρηματιστηριακές μεσολαβούν για να δανειστεί το Δημόσιο από το… Δημόσιο (τα Ταμεία). Καθεμία με το αζημίωτο φυσικά. Ορισμένες αποδείχθηκε ότι είχαν καλλιεργήσει στο έπακρο το σπορ, καθώς ήταν πολύ προσοδοφόρο γι΄ αυτές.

Πρέπει να αλλάξουν πολλά
Είναι προφανές ότι το πλαίσιο αυτό δεν μπορεί να διατηρηθεί άλλο. Πολλά πρέπει να αλλάξουν και αυτά δεν αφορούν μόνο τη νομοθεσία:

● Αφορούν κατ΄ αρχήν τη δύσκολη απόφαση να κοπεί ο ομφάλιος λώρος των διοικήσεων των Ταμείων με την εκάστοτε κυβέρνηση. Όταν οι διοικήσεις θα σταματήσουν να δέχονται τις εντολές των κυβερνήσεων, θα έχει γίνει ένα σημαντικό βήμα.

● Αφορούν, δεύτερον, την εφαρμογή του όποιου υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου. Την τήρηση της νομιμότητας, με άλλα λόγια. Στην περίπτωση της αγοράς δομημένων ομολόγων αυτή καταστρατηγήθηκε, με ευθύνη της ίδιας της κυβέρνησης, που αδρανοποίησε την Επιτροπή Ελέγχου της Τραπέζης της Ελλάδος. Φαίνεται, δε, ότι παραβιάστηκε η νομιμότητα και στις συνεδριάσεις των διοικητικών συμβουλίων που πήραν τις αποφάσεις για επενδύσεις χωρίς να έχουν την προβλεπόμενη σύνθεση.

Από εκεί και πέρα, πολλές προτάσεις μπορεί να διατυπωθούν για το πώς θα επενδύονται καλύτερα τα κεφάλαια των ασφαλισμένων.

Η κυβέρνηση ετοιμάζει το δικό της νέο θεσμικό πλαίσιο. Η αντιπολίτευση οφείλει κι αυτή να τοποθετηθεί στο θέμα και να δεσμευθεί για το πώς θα το αντιμετωπίσει αν αναλάβει την εξουσία. Χωρίς αυτό με τίποτα να σημαίνει ότι ο γέγονε γέγονε και ότι οι υπεύθυνοι θα μείνουν ατιμώρητοι.