[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Μπούργκα πετρελαίου στο Αιγαίο;

Επιτέλους υπεγράφη η σύμβαση του πετρελαιαγωγού. Η χώρα μας διαμορφώνεται σε ένα σημαντικό ενεργειακό κόμβο της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. Αποφεύγονται ποικίλα προβλήματα, αναφορικά με τα διόδια του Βοσπόρου. Εκατοντάδες, όμως, βαπόρια (πετρελαιοφόρα) θα διασχίζουν το Αιγαίο. Τι όμως μπορεί να σημαίνει τούτο; Σημαίνει πως το Αιγαίο, μια θάλασσα μικρή με ένα απείρου κάλλους νησιωτικό σύμπλεγμα, τεράστιας ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, θα βρεθεί σε δυσχερείς συνθήκες. Πρόσφατο παράδειγμα το ναυάγιο του «Sea Diamond», που έθεσε τη Σαντορίνη, ένα γωνιακό μαγαζί της ελληνικής τουριστικής βιομηχανίας, σε άμεσο κίνδυνο.

Δεν είναι όμως μόνο η τουριστική βιομηχανία της χώρας, που θα τελεί σε καταστάσεις άμεσου περιβαλλοντικού ρίσκου. Στο σκηνικό τούτο θα πρέπει να προσμετρηθούν δύο ακόμα σημαντικές μεταβλητές. Η πρώτη αφορά την αλιεία, και ιδιαίτερα τη μικρή παράκτια με τα 18.000

αλιευτικά σκάφη και τις ισάριθμες οικογένειες που εξασφαλίζουν τον επιούσιό τους με αυτά. Φυσικά δεν πρέπει να λησμονούμε και τις υδατοκαλλιέργειες, που σήμερα αποτελούν ένα σημαντικό μέρος του ΑΕΠ. Το Αιγαίο Πέλαγος, δεν είναι όμως μόνον τουρισμός και αλιεία. Η Μελίνα είχε προτείνει να χαρακτηριστεί ως παγκόσμια περιοχή πολιτισμού και ειρήνης, καθώς σε τούτο το Αρχιπέλαγος γράφτηκαν χρυσές σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας και του πολιτισμού.

Πώς όμως συνδέεται η μεγαλεπήβολη συμφωνία (Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολης) με όλα τα προηγούμενα; Το γεγονός αυτό αποτελεί υποκείμενο ανησυχίας για τις εμπλεκόμενες κοινωνικές ομάδες και την εθνική οικονομία; Σύμφωνα, λοιπόν, με τα επίσημα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (2000 & 2006), ο κύριος άξονας

ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ

Του «Sea Diamond» έθεσε τη Σαντορίνη, ένα γωνιακό μαγαζί της ελληνικής τουριστικής βιομηχανίας, σε άμεσο κίνδυνο. Τι θα γίνει αν αντί για κρουαζιερόπλοιο ναυαγήσει τάνκερ;

μεταφοράς πετρελαίου στη Μεσόγειο, και μάλιστα φτάνοντας το 90%, αρχίζει από την Αίγυπτο προς το Γιβραλτάρ, διά μέσου της Σικελίας, της Μάλτας μέχρι το Μαρόκο. Τα στοιχεία δείχνουν επίσης πως ο μέσος ετήσιος απολογισμός των ναυτιλιακών ατυχημάτων στη Μεσόγειο ξεπερνάει τα 60 συμβάντα. Από αυτά τα 15 ατυχήματα αφορούν πλοία που δημιουργούν μεγάλες πετρελαιοκηλίδες, και πως η γεωγραφική κατανομή των «καυτών σημείων» (δηλαδή των θαλάσσιων περιοχών με έντονα φαινόμενα ρύπανσης) συνδέεται άμεσα με την πυκνότητα των δρομολογίων της ναυτιλίας και με τα μεγάλα λιμάνια. Έτσι, η θαλάσσια περιοχή του Πειραιά, εντάχθηκε στις κόκκινες περιοχές της Μεσογείου. Τι θα γίνει, όμως, εάν αρχίσουν τα ατυχήματα στο Αιγαίο και μάλιστα σε περίοδο υψηλής τουριστικής κίνησης; Τι θα γίνει όταν πληγεί η αλιεία, οι υδατοκαλλιέργειες και το φυσικό περιβάλλον; Δεν θέλω ούτε να το σκέφτομαι, και αυτό γιατί η χώρα μας είναι απροετοίμαστη για τέτοια σενάρια. Η χώρα μας δεν φημίζεται για περιβαλλοντικές ευαισθησίες, με λόγο και πράξη.

Oι κίνδυνοι για το Αιγαίο ελλοχεύουν. Οφείλουμε από τώρα να βρούμε τους μοχλούς εκείνους για να συνταιριάξουμε το επιθυμητό με το εφικτό, πριν οι κοινωνικές ομάδες βρεθούν σε αντιμαχόμενα στρατόπεδα, πριν η χώρα βρεθεί ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου καταγγελλόμενη από όμορες μεσογειακές χώρες για πλημμελή προστασία του περιβάλλοντος, πριν καταστρέψουμε ό,τι χτίσαμε με ιδρώτα μέχρι σήμερα για τον τουρισμό, πριν βρεθούμε αντιμέτωποι με πρωτοφανείς συμφορές. Σύμφωνα με επιστημονικά δημοσιεύματα το Αιγαίο είναι ο πνεύμονας της Μεσογείου. Κατά συνέπεια φέρουμε διεθνή ευθύνη για την προστασία του. Ελπίζω κάποτε να συνειδητοποιήσουμε πως το να κάνεις έργα, στις μέρες μας, ίσως να είναι δύσκολο· το να τα συντηρήσεις όμως είναι ακόμα δυσκολότερο. Θα έλεγα λοιπόν, «κάλλιο γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε» κατά το δημώδες.

Ο Χαρίτων Χιντήρογλου είναι καθηγητής στο Τμήμα Βιολογίας του ΑΠΘ