Με τον φόβο των στρατηγών

Ακόμη πιο επικίνδυνες εξελίξεις στην Τουρκία φοβάται η Αθήνα, παρ΄ ότι η προκήρυξη των πρόωρων εκλογών φαντάζει ως ένας τρόπος εκτόνωσης της κρίσης.

Την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοιπου έτσι κι αλλιώς αντιμετώπιζαν καχύποπτα την προοπτική ένταξης της Άγκυρας στην Ε.Ε.- παρακολουθούν με αυξημένο ενδιαφέρον τα γεγονότα κι αφήνουν ήδη υπονοούμενα σχετικά με το τέλος των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Οι εκλογές που αναγκάστηκε να προκηρύξει ο Ταγίπ Ερντογάν, μετά την παρέμβαση των στρατηγών και την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου

ΟΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ

αφήνουν ήδη υπονοούμενα σχετικά με το τέλος των ενταξιακών διαπραγματεύσεων

για ακύρωση της πρώτης ψηφοφορίας για την ανάδειξη του Αμπντουλάχ Γκιουλ στην Προεδρία, «θα συμβάλουν στο να ξεκαθαρίσει το πεδίο», υποστήριζε διπλωματική πηγή. Αυτό σημαίνει ότι το κυβερνών σήμερα, το ΑΚΡ, είτε θα αυξήσει τη δύναμή του- οπότε θα εκλέξει ανεμπόδιστα πλέον και τον Πρόεδρο, υπόθεση που προκάλεσε το «μεταμοντέρνο» πραξικόπημα- είτε θα υποστεί «ψαλίδισμα», οπότε θα πρέπει να κυβερνήσει υπό την κηδεμονία των Ενόπλων Δυνάμεων.

Βλέπουν και εμφύλιο
Στην πρώτη περίπτωση, το ενδιαφέρον θα εντοπίζεται στο τι θα πράξουν οι Ένοπλες Δυνάμεις, καθώς θα διαπιστώσουν ότι το «μεταμοντέρνο» πραξικόπημά τους τελικά έπεσε στο κενό. Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι σ΄ αυτήν την περίπτωση ενδέχεται πράγματι να χρησιμοποιηθούν τα τανκς- και τότε οι συνέπειες μπορεί να είναι πολύ διαφορετικές απ΄ ό,τι στα προηγούμενα πραξικοπήματα της Τουρκίας: τούτη τη φορά η τουρκική κοινωνία είναι βαθιά διχασμένη, μεταξύ των «ισλαμιστών της μαντίλας» και των κεμαλιστών. Ορισμένοι δεν αποκλείουν ακόμη και συγκρούσεις ή ακόμη κι έναν μίνι-εμφύλιο.

Στη δεύτερη περίπτωση οι στρατηγοί θα είναι ουσιαστικά οι αφανείς κυβερνήτες της γείτονος- κάτι που επίσης θα προκαλέσει εντάσεις. Και στα δύο σενάρια, πάντως, όπως σημειώνουν ελληνικές διπλωματικές πηγές, θα πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις θα παίξουν το χαρτί τής έντασης- τόσο στο Αιγαίο όσο και στο Κυπριακό, αλλά και στα άλλα εξωτερικά μέτωπα της Τουρκίας – διότι αυτή η τακτική τις βοηθά να εδραιώνουν τη θέση τους στο εσωτερικό της χώρας.

Απαισιόδοξα σχόλια
Η διαφαινόμενη ουσιαστική επικράτηση των στρατηγών παρακολουθείται με ανησυχία όχι μονάχα από την Αθήνα, αλλά και από τις Βρυξέλλες και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η γερμανική Προεδρία της Ένωσης απέφυγε να πάρει θέση«συνεχίζουμε να παρακολουθούμε τις εξελίξεις» ήταν το λακωνικό σχόλιο αξιωματούχου στο Βερολίνο-, όμως όλοι θυμούνται πως η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ ουδέποτε υποστήριξε ιδιαίτερα θερμά την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. Σε αντίθεση με την Προεδρία, ο πρόεδρος της Κομισιόν κ. Μπαρόζο ξεκαθάρισε πως για να ενταχθεί η Τουρκία στην Ε.Ε. «θα πρέπει να είναι μια πραγματική ευρωπαϊκή χώρα, με οικονομικούς και πολιτικούς όρους κι όχι μια χώρα που προσθέτει, ας πούμε, κριτήρια σε ένα επίπεδο που εμείς δεν έχουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Αλλά και ο επίτροπος, αρμόδιος για τη διεύρυνση, Όλι Ρεν, απηύθυνε χθες προειδοποίηση στον τουρκικό στρατό να μείνει εκτός των πολιτικών εξελίξεων στη χώρα, εάν επιθυμεί η Τουρκία να γίνει κάποτε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ εκ μέρους των Βρυξελλών τάχθηκε υπέρ της προσφυγής στις κάλπες για ανάδειξη νέου τουρκικού Κοινοβουλίου. Χαρακτηριστικό είναι ότι προσέθεσε πως «η Κομισιόν περιμένει οι εκλογές αυτές να διεξαχθούν δημοκρατικά και χωρίς ανάρμοστες παρεμβάσεις».

Η απομάκρυνση της Τουρκίας από την Ε.Ε. καθιστά ακόμα πιο περίπλοκες τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στη βελτίωση των οποίων η Ευρώπη έπαιξε καθοριστικό ρόλο τα τελευταία δέκα χρόνια. «Θα γυρίσουμε πίσω στο 1997», είναι η δυσοίωνη πρόβλεψη διπλωμάτη του υπουργείου Εξωτερικών. Βολές Γιώργου κατά Ν.Δ.
Την ελπίδα ότι θα επέλθει η ηρεμία και η ομαλή λειτουργία του δημοκρατικού πολιτικού συστήματος στην Τουρκία εξέφρασε χθες ο Γιώργος Παπανδρέου μιλώντας στο Κοινοβουλευτικό Συμβούλιο το κόμματός του.