[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Επιστροφή της ανασφάλειας

Τι συνθέτει την εικόνα της Ελλάδας την τρέχουσα περίοδο; Ας προσεγγίσουμε το ερώτημα από την εξωτερική οπτική, από την οπτική του διεθνούς Τύπου. Η δέσμη γεγονότων, αυτών που τουλάχιστον έχουν φιλοξενηθεί στον ευρωπαϊκό και διεθνή Τύπο και κατά κάποιον τρόπο εμφανίζονται να συνθέτουν την εικόνα της χώρας, περιλαμβάνει: τις λυσσαλέες αντιδράσεις για το βιβλίο της Ιστορίας και την προσπάθεια να ξαναδούμε το παρελθόν μας με μια άλλη προσέγγιση, τις αιματηρές βιαιότητες των χούλιγκαν στα γήπεδα, το σκάνδαλο με τα ομόλογα, τις αντιδράσεις για την «πανεπιστημιακή μεταρρύθμιση» και τις βιαιότητες των κουκουλοφόρων, τα όσα συνέβησαν με το ναυάγιο του κρουαζιερόπλοιου κ.ά. Η εικόνα δηλαδή, όπως βγαίνει τουλάχιστον από τον ευρωπαϊκό/διεθνή Τύπο, είναι μιας «χώρας σε κρίση». Μιας χώρας σε αβεβαιότητα και ανασφάλεια. Και βεβαίως η εικόνα αυτή δεν προκύπτει μόνο από τον διεθνή Τύπο. Διαδοχικές έρευνες της κοινής γνώμης (π.χ. Ευρωβαρόμετρο) καταγράφουν τις ίδιες τάσεις- γενικευμένη αβεβαιότητα και ανασφάλεια. Η γενικευμένη ανασφάλεια έχει επιστρέψει ως κύριο ψυχολογικό χαρακτηριστικό της ελληνικής πραγματικότητας ύστερα από μια περίοδο υποχώρησης. Και, το σημαντικότερο, η ανασφάλεια είναι αυτό που χαρακτηρίζει κυρίως τους νέους ανθρώπους και τη συμπεριφορά τους. Το βιώνει κανείς σε καθημερινή βάση συζητώντας στα πανεπιστήμια με νέους ανθρώπους. Η ανασφάλεια φαίνεται να αποτελεί τον κοινό παρονομαστή, το νήμα που συνδέει όλες τις μορφές βίας που εκδηλώνονται τελευταία στην ελληνική κοινωνία. Για πρώτη φορά, η νέα γενιά αισθάνεται ότι «το αύριο θα είναι χειρότερο από το σήμερα». Και καθώς αισθάνεται έτσι διαπιστώνει από την άλλη μεριά την εξωφρενική και χυδαία επίδειξη πλούτου απ΄ ορισμένους, τον εύκολο πλουτισμό κάποιων άλλων (κυρίως αυτών που ασχολούνται με τις life style business και τα mass media ή αυτών που εμπλέκονται σε φαινόμενα διαφθοράς κ.ά.) σε ορισμένες περιπτώσεις με μηδενική ή και αρνητική συνεισφορά στην ελληνική κοινωνία και το «κοινό καλό». Όθεν η παθογένεια της βίας, ιδιαίτερα καθώς απουσιάζει και οποιοδήποτε πειστικό ιδεολογικό σύστημα αξιών που θα μπορούσε να προσφέρει την προοπτική. Η επιστροφή της προοπτικής και αισθήματος ασφάλειας είναι επομένως το μεγάλο ζητούμενο…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.