[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Οι δημοσκοπήσεις δεν βοηθούν την ουσία του πολιτικού διαλόγου

Προτιμά την «τυραννία των αριθμών» των δημοσκοπήσεων από την «τυραννία των αυθεντιών» ο Στράτος Φαναράς, ο οποίος διαφωνεί με την αστυνομική λογική που θεωρεί εκ των προτέρων «ύποπτη» μια έρευνα. Άλλωστε, λέει, η δημοκρατία είναι για όλους τους πολίτες και όχι μόνο για τους ειδικούς. Όσο για την πολιτική, αυτή είναι μια δρομέας που τερματίζει διαρκώς δεύτερη, πίσω από την πραγματική ζωή…

Κάθε δημοσκόπηση βγάζει κι ένα διαφορετικό αποτέλεσμα. Τελικά, τι να πιστέψουν οι πολίτες;

Δεν έχω αυτή την αίσθηση. Οι δημοσκοπήσεις κινούνται περίπου προς την ίδια κατεύθυνση. Οι εξαιρέσεις δεν συνιστούν κανόνα.

Δεν προκαλεί σύγχυση η πληθώρα των δημοσκοπήσεων;

Τότε γιατί τις παραγγέλνουν και τις δημοσιεύουν τα ΜΜΕ; Για να «συγχύζουν» τους πολίτες; Αλλά και η «πληθώρα» είναι σχετική. Σήμερα γίνονται στην Ελλάδα περισσότερες έρευνες από ό,τι στο παρελθόν, αλλά συγκριτικά με τις δυτικές δημοκρατίες, λιγότερες.

Συμφωνείτε να δημιουργηθεί νομικό πλαίσιο που θα ρυθμίζει την αντικειμενικότητα και αξιοπιστία τους;

Συμφωνώ, αν θα αναγνωρίζει και προάγει την έρευνα, τη σημασία της και βεβαίως την ποιότητά της. Δεν συμφωνώ με την αστυνομική λογική που θεωρεί εκ προοιμίου «ύποπτη» την έρευνα και προσπαθεί να την υπονομεύσει στη συνείδηση των πολιτών.

Πόσο αντικειμενικές είναι οι δημοσκοπήσεις για πολιτικά πρόσωπα, εφόσον οι ίδιες εταιρείες δημοσκοπήσεων μπορεί να έχουν συμβάσεις με το Δημόσιο;

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕSΟΜΑR για το 2005, στην Ελλάδα το ποσοστό συμμετοχής του Δημοσίου στην έρευνα είναι μόλις 2%. Στη Σουηδία φτάνει το 24%. Πιο χαμηλά από εμάς είναι η Ινδονησία (1%), η Βενεζουέλα (0%) και το Βιετνάμ (1%). Όσοι κατασκευάζουν θεωρίες συνωμοσίας ας μας πουν ποιο μοντέλο θέλουν. Το σουηδικό ή το ινδονησιακό;

Και εφόσον συχνά οι ερωτώμενοι έχουν άγνοια για τα θέματα στα οποία απαντούν; Μπορούν να δηλώσουν την άγνοιά τους για ένα θέμα και το κάνουν. Εξάλλου, η δημοκρατία δεν είναι μόνο για τους ειδικούς, είναι για όλους τους πολίτες.

Ένα σχόλιο για τις δημοσκοπήσεις για το κυβερνητικό έργο… Πολύ γενική ερώτηση για να απαντηθεί σύντομα.

Ο Τζοβάνι Σαρτόρι είχε πει ότι η ποσοτικοποίηση της πολιτικής σε μια μάζα στατιστικών δεδομένων δεν είναι ούτε αξιόπιστη ούτε ανθρώπινη… Ο Σαρτόρι δεν λέει «μη μετράτε», λέει «σκεφτείτε πριν μετρήσετε».

Οι πολιτικοί δίνουν την εντύπωση ότι ασχολούνται κυρίως με την ανάλυση και μελέτη των δημοσκοπήσεων και προχωρούν σε κινήσεις, μόνο επειδή επίκεινται δημοσκοπήσεις…

Επαναλαμβάνω ένα μέρος της ερώτησης: «Δίνουν την εντύπωση». Αυτό τα λέει όλα. Είναι υπονόμευση της ίδιας της πολιτικής;

Ό,τι μένει απλώς στις εντυπώσεις, ναι. Υπονομεύει την πολιτική, μαζί με τόσα άλλα.

Βοηθούν οι δημοσκοπήσεις την ουσία του πολιτικού διαλόγου;

Θα έπρεπε, αλλά νομίζω πως όχι.

Κάποιοι μιλούν για «τυραννία των αριθμών»…

Προτιμώ την «τυραννία των αριθμών» από την «τυραννία των αυθεντιών».

Επηρεάζουν οι δημοσκοπήσεις τους ψηφοφόρους ή μόνο τους πολιτικούς;

Τους ψηφοφόρους ποτέ, ουδεμία σοβαρή επιστημονική μελέτη σε όλο τον κόσμο έχει δείξει ότι τους επηρεάζουν. Τους πολιτικούς ναι. Τους χαλάνε ή τους φτιάχνουν το κέφι…

Έχετε την αίσθηση ότι η νέα γενιά αρχίζει και πολιτικοποιείται;

Ναι, γιατί ανακαλύπτει την αξία Πολύ μόνος, μαζί με τους συνεργάτες μου. Όσο και αν φαίνεται παράξενο ήταν μια τραυματική εμπειρία, τουλάχιστον για δυο- τρεις ώρες. Τόσο τραυματική που μετά δεν είχαμε κανένα κέφι να το γιορτάσουμε…

Τι λάθος έγινε τότε; Ήταν ένα οριακό αποτέλεσμα. Οι ελάχιστες μεθοδολογικές εκπτώσεις κόστισαν.

Συχνά δίνεται η εντύπωση ότι από τους σημερινούς πολιτικούς λείπουν τα κεντρικά μηνύματα. Γιατί;

Για ουσιαστικούς και τεχνικούς λόγους.

Τι πρέπει να αλλάξουν τα κόμματα εξουσίας;

Πολλά, αλλά μπορούν ελάχιστα, γιατί είναι ιεραρχημένα, άκαμπτα συστήματα.

Τι είναι η πολιτική για εσάς; Μια δρομέας που τερματίζει διαρκώς δεύτερη, πίσω από την πραγματική ζωή. Γι΄ αυτό έχει όλη τη συμπάθεια και την αγάπη μου.

Δεν είναι επικίνδυνη η τηλεοπτικοποίησή της; Έχει άλλους κινδύνους, απείρως σοβαρότερους. Είναι η σημερινή πολιτική κατά βάθος αντι-πολιτική;

Είναι αντι-πολιτική όταν διχάζει αντί να συνθέτει και είναι απολιτική όταν αδυνατεί να παρέμβει. Αυτό είναι το χειρότερο.