ΠΡΟΣΩΠΑ Στα ίχνη του Πούτιν

Τι θα συμβεί άραγε αν ο ισλαμιστής πρωθυπουργός της Τουρκίας εκλεγεί πρόεδρος τον Μάιο; Και αν δεν θέσει υποψηφιότητα, αλλά παραμείνει επικεφαλής του κόμματός του και κερδίσει τις βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου; Στην πρώτη περίπτωση, η Τουρκία θα οδεύσει κατευθείαν σε πολιτική κρίση, σημειώνει ο Μεχμέτ Τεζκάν, πολιτικός αναλυτής στην τουρκική εφημερίδα «Βατάν». Στη δεύτερη περίπτωση, ο Ερντογάν θα γίνει ένας άλλος Πούτιν.

Οι φασαρίες, σύμφωνα με τον Τεζκάν, θα αρχίσουν τη μέρα που ο Ερντογάν θα ανακοινώσει την υποψηφιότητά του για την προεδρία. Αν δεν υποχωρήσει στις διαμαρτυρίες των υποστηρικτών του κοσμικού χαρακτήρα του κράτους και εκλεγεί πρόεδρος της χώρας από το κοινοβούλιο, ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Ντενίζ Μπαϊκάλ έχει ήδη δηλώσει πως θα προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο για να ακυρώσει την εκλογή αυτή. Θα είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της Τουρκίας που δικαστήριο θα αποφασίσει αν ο πρόεδρος της Δημοκρατίας θα είναι πραγματικά πρόεδρος ή όχι. Και η χώρα, σημειώνει ο Τούρκος αναλυτής, θα παραπαίει σαν μεθυσμένο καράβι σε σφοδρή τρικυμία.

Αν πάλι ο Ερντογάν αποφασίσει να μην είναι υποψήφιος, θα υπάρξει μία ανάπαυλα ώς τις βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου. Αλλά αν κερδίσει τις εκλογές αυτές, θα γίνει ο Πούτιν της Τουρκίας. Όπως ο Ρώσος πρόεδρος, θα μπορέσει να ανασχηματίσει τη χώρα κατά βούληση, να δημιουργήσει τη δική του Τουρκία, με δικούς του επιχειρηματίες, δικούς του γραφειοκράτες, δικά του μέσα ενημέρωσης. Εδώ και ενάμιση χρόνο υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Ερντογάν θέλει να βαδίσει προς αυτήν την κατεύθυνση. Το 2003, στην αρχή της θητείας του, ήταν συνεσταλμένος, κρατούσε κάποια απόσταση από τους επιχειρηματίες, σεβόταν τα μέσα ενημέρωσης, επειδή δεν είχε ακόμη συνειδητοποιήσει την έκταση της εξουσίας του ούτε γνώριζε καλά τον κρατικό μηχανισμό. Σιγά σιγά άρχισε να επιτίθεται στο Συμβούλιο Ανώτερης Εκπαίδευσης, να νουθετεί πρυτάνεις πανεπιστημίων, να αποκαλεί τους δημοσιογράφους «προδότες της πατρίδας», να αγνοεί την αντιπολίτευση και να αντιδρά βίαια στην παραμικρή κριτική. Αν πάρει στα χέρια του όλες τις εξουσίες, θα περάσει τους νόμους που δεν μπορούσε ώς τώρα, λόγω του προεδρικού βέτο. Θα αντικαταστήσει τους δημόσιους λειτουργούς στις θέσεις-κλειδιά με αυτούς που ο ίδιος αποκαλεί «οι δικοί μας»- από τον πρόεδρο του Συμβουλίου Ανώτερης Εκπαίδευσης ώς τους πρεσβευτές, τους νομάρχες και τους αρχηγούς της αστυνομίας. Όσο για τους επιχειρηματίες, οι υπάκουοι θα έχουν ανοιχτό τον δρόμο για συμβόλαια με το δημόσιο και οι άλλοι θα συνθλίβονται στα γρανάζια της γραφειοκρατίας.

Το πιθανότερο είναι, καταλήγει ο Μεχμέτ Τεζκάν, ότι ο Ερντογάν δεν θα είναι υποψήφιος για την προεδρία, αλλά θα σπρώξει στη θέση αυτή έναν αχυράνθρωπο, έτοιμο να επικυρώσει όλες τις αποφάσεις της κυβέρνησής του. Ο στόχος του είναι να κερδίσει τις βουλευτικές του Νοεμβρίου.