Φως στους ήρωες του βυθού

«Βουτιά» στον επικίνδυνο αλλά και γοητευτικό κόσμο των σφουγγαράδων από την εποχή του Ομήρου προτείνει το συλλεκτικό λεύκωμα «ΣφουγγαράδεςΟι θρύλοι του Αιγαίου»
Σχέση ερωτική που έχει περάσει στα γονίδια των Καλυμνίων εκείνη με τον βυθό της θάλασσας και τα σφουγγάρια. Γεμάτη μυστήριο, κίνδυνο και θάνατο, η ιστορία της χάνεται στην εποχή που ο Ήφαιστος σκούπιζε τον ιδρώτα του και οι δούλες στο παλάτι του Οδυσσέα καθάριζαν τα τραπέζια των μνηστήρων με σφουγγάρι για να φτάσει έως την εποχή της αποσυμπίεσης.

Αυτή η ιδιόρρυθμη σχέση αναδεικνύεται μέσα από εντυπωσιακές φωτογραφίες και κείμενα της Σου Παπαδάκου, που ύστερα από επτά χρόνια εντατικής δουλειάς, στο πλαίσιο αποστολής του Νational Geographic, κατάφερε να αποκαλύψει βήμα βήμα τις «βούτθες» των Καλυμνίων και να μιλήσει για τα μυστικά των σφουγγαριών στον συλλεκτικό τόμο «Σφουγγαράδες- Οι θρύλοι του Αιγαίου» (Εκδόσεις Μίλητος), που κυκλοφορεί και στα αγγλικά.

Γιατί ο φακός εστιάζει στην Κάλυμνο, όταν και η Σύμη, η Χάλκη ή το Καστελλόριζο ήταν από τον 19ο αιώνα σπουδαία σπογγαλιευτικά κέντρα της Μεσογείου με δράση από την Αδριατική έως τις ακτές της Βόρειας Αφρικής; Διότι οι Καλύμνιοι παρά τον βαρύ φόρο σε ανθρώπινες ζωές ήταν οι μόνοι που κατάφεραν να ανασυγκροτήσουν τον στόλο τους μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και να αναβιώσουν τη σπογγαλιεία.

Γι΄ αυτό και με φόντο το ακριτικό νησί καρέ- καρέ οι δύτες γυμνοί με μόνο εξοπλισμό την ανάγκη

ΙΝFΟ

Σφουγγαράδες- Οι θρύλοι του Αιγαίου, Εκδ. Μίλητος, σελ. 240, τιμή:
275 ευρώ.

για επιβίωση, σκανταλόπετρες και σκάφανδρα «διηγούνται» μέσα από μια σύγχρονη φωτογράφιση (με σκάφανδρα και κολαούζους…) όλες τις μεθόδους σπογγαλιείας, ενώ οι παλιότεροι ήρωες του βυθού αφηγούνται την ιστορία τους μέσα από παλαιότερα ενσταντανέ.

Φωτίζονται όμως και τα μυστικά των σφουγγαριών της Μεσογείου, που θεωρούνται τα καλύτερα στον κόσμο σε εμφάνιση και ποιότητα και των οποίων το ύψος μπορεί να φτάνει έως τα 10 μ. Μια καλή σοδειά θαλάσσιων ασπόνδυλων- που ανήκουν στο ζωικό βασίλειο- πριν από το 1986 έφτανε τον ένα τόνο, αλλά μετά την πυρηνική καταστροφή στο Τσερνόμπιλ δεν ξεπερνούσε τα 100 κιλά, με αποτέλεσμα οι τιμές να ανέβουν από τις 6.000 δρχ. το κιλό στις 40.000. Όσο πιο βαθιά βρίσκεται δε ένα σφουγγάρι τόσο πιο ελαφρύ είναι. Οι παλιοί σφουγγαράδες μιλάνε για σφουγγάρια που ζύγιζαν στεγνά από ένα έως τρία κιλά (και να σκεφθεί κάποιος πως 200 κανονικού μεγέθους σφουγγάρια ζυγίζουν μόλις ένα κιλό!)


Λεξικό

Αχταρμάς: παραδοσιακός τύπος σφουγγαράδικου καϊκιού με καμπύλη πλώρη. Έχουν απομείνει πέντε Κολαούζος: λεπτό σχοινί για τη συνεννόηση του δύτη με το σκάφος Μηχανικός: ο δύτης που βουτούσε με σκάφανδρο Βαρβάρα: η βαλβίδα εξαέρωσης του σκάφανδρου Ξεμύξιασμα: πρώτες αναγνωριστικές βουτιές Ματζαρολάς: ο δύτης που αντέχει πολλή ώρα στο νερό