Μεταρρύθμιση με «ψιλά γράμματα»

«Ψιλά γράμματα» στα τετραετή συμβόλαια που προβλέπει ο νέος νόμος για τα ΑΕΙ, χιλιάδες καθηγητές να πρέπει να ταξιδεύουν ανά την Ελλάδα κάθε χρόνο για τις κρίσεις συναδέλφων τους χωρίς καμιά οργάνωση, περιορισμό στο δικαίωμα απεργίας και κινητοποιήσεων, και άλλα δεινά που κάνουν προβληματική την εφαρμογή του, εντοπίζουν οι πανεπιστημιακοί.

Ορισμένοι συνδικαλιστές πανεπιστημιακοί ζητούν τη μη εφαρμογή του νόμου στην πράξη με τη μορφή της πολιτικής ανυπακοής, άλλοι όμως τονίζουν ότι δεν χρειάζεται καμιά ανυπακοή, για τον απλό λόγο ότι ο νόμος που πέρασε έχει τόσα προβλήματα ώστε εκ των πραγμάτων θα αποδειχτεί δύσκολη έως ανέφικτη η εφαρμογή του.

Η πρωτοβουλία των εκατοντάδων πανεπιστημιακών που αναζητά τον «τρίτο δρόμο» για την ουσιαστική μεταρρύθμιση στα πανεπιστήμια, επισημαίνει ο καθηγητής του Πολυτεχνείου Αθήνας κ. Ι. Καλογήρου, υποστηρίζει την πρόβλεψη για υπογραφή των τετραετών συμβολαίων μεταξύ ΑΕΙ και υπουργείου Παιδείας. Έχει ωστόσο εντοπίσει πολλά σημεία με «ψιλά γράμματα» στις σχετικές προβλέψεις του νέου νόμου που κάνουν ανεφάρμοστα στην ουσία τους τα συμβόλαια αυτά, αν δεν επιλυθούν. Τα 7 βασικότερα είναι:

1.Δεν υπάρχει αμοιβαία δεσμευτικός χαρακτήρας. Πρόκειται για συμβόλαια που επιβάλουν υποχρεώσεις μόνο στον έναν συμβαλλόμενο, τα πανεπιστήμια! Αυτό, λένε ορισμένοι πανεπιστημιακοί, δεν είναι απλά ψιλά γράμματα αλλά διαστρέβλωση της έννοιας του συμβολαίου.

2.Δεν υπάρχει σύνδεση των αναπτυξιακών προγραμμάτων με τη διάθεση των αναγκαίων πόρων για τη χρηματοδοτική υποστήριξη της υλοποίησής τους (διαδικασίες σύνδεσης των τετραετών προγραμμάτων των ιδρυμάτων με τους ετήσιους προϋπολογισμούς του κράτους που χρηματοδοτούν τα πανεπιστημιακά ιδρύματα).

3.Υπάρχει συμπερίληψη του αριθμού των εισακτέων σε κάθε ίδρυμα στις παραμέτρους του τετραετούς προγραμματισμού, όμως η κ. Γιαννάκου για να μην οδηγηθούμε σε δραματικές περικοπές εισακτέων ή ανάγκη δραστικής αύξησης χρηματοδοτήσεων, δήλωσε ότι το υπουργείο θα έχει τον τελευταίο λόγο και πάλι. Οπότε πρακτικά δεν αλλάζει τίποτα. 4.Δεν υπάρχει καν διαιτητής για τις διαφωνίες! Δεν προβλέφθηκαν διαδικασίες διαπραγμάτευσης και σύγκλισης των προτάσεων των ιδρυμάτων με το υπουργείο Παιδείας, ούτε σύσταση διαιτητικού μηχανισμού μεταξύ πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και υπουργείου Παιδείας.

5. Προβλέπεται σύνδεση των τετραετών προγραμμάτων (που θα ξεκινήσουν θεωρητικά του χρόνου) με τις διαδικασίες αξιολόγησής των ιδρυμάτων, ενώ η αξιολόγηση δεν έχει ακόμα ξεκινήσει! Η νεοσυσταθείσα αρχή για την αξιολόγηση θα έχει την πρώτη εξωτερική αξιολόγηση πανεπιστημίου έτοιμη, εφόσον όλα πάνε όπως προβλέπονται, το νωρίτερο σε 2 έτη. 6.Δεν έχει προβλεφθεί αναδιοργάνωση και αναβάθμιση των διοικητικών υπηρεσιών του ίδιου του υπουργείου Παιδείας για να μπορέσει να ανταποκριθεί στον επιτελικό του ρόλο. Πώς θα ελέγξει αποτελεσματικά όλες αυτές τις νέες παραμέτρους ένας μηχανισμός που έχει τυπικά γραφειοκρατικά χαρακτηριστικά;

7.Δεν προβλέφθηκε η δημιουργία των αναγκαίων διοικητικών προϋποθέσεων για την αποτελεσματική παρακολούθηση των συμβολαίων μέσα στα ίδια τα ΑΕΙ. Δηλαδή υψηλού επιπέδου διοικητικά στελέχη και αναδιάρθρωση της διοικητικής τους δομής.

Όμως δεν είναι μόνο τα τετραετή συμβόλαια, μα και άλλες διατάξεις του νέου νόμου που κρίνονται ως προβληματικές και πρακτικά πολύ δύσκολα εφαρμόσιμες από τους πανεπιστημιακούς. Σύμφωνα με τον καθηγητή στο ΕΜΠ κ. Λευτέρη Παπαγιαννάκη, μεγάλα προβλήματα θα προκαλέσει και η εφαρμογή της διάταξης που δίνει περιθώριο μόνο 2 εβδομάδων για αναπλήρωση χαμένων μαθημάτων, αλλιώς θεωρείται χαμένο το εξάμηνο. «Είναι εντελώς σπάνιο να μη χαθούν μαθήματα κάθε χρόνο, για πάρα πολλούς λόγους. Πρέπει να είναι θέμα των πανεπιστημίων για πόσο καιρό θα γίνεται αναπλήρωση, διαφορετικά θα οδηγηθούμε σε περιπέτειες, σε επιχειρήσεις αποκήρυξης της πραγματικότητας και σε μεγάλες αντιδικίες με το υπουργείο. Επίσης, μια τέτοια πρόβλεψη ουσιαστικά περιορίζει το δικαίωμα των καθηγητών στην απεργία και των φοιτητών σε κινητοποιήσεις». Ο κ. Παπαγιαννάκης επισημαίνει ακόμα την πρόβλεψη ότι για τις κρίσεις των καθηγητών θα πρέπει στο εκλεκτορικό σώμα, που αποτελείται από 11 ως 30 μέλη, να συμμετέχουν κατά το ένα τρίτο καθηγητές άλλων πανεπιστημίων. «Είναι καλό αυτό νομίζω, όμως δεν έγινε καμιά μελέτη για τις συνέπειες που φέρνει. Κάθε χρόνο γίνονται στα πανεπιστήμια εκατοντάδες κρίσεις, που ξεπερνούν τις χίλιες. Φανταστείτε να πρέπει να ταξιδέψουν 10 καθηγητές για κάθε κρίση. Αυτό σημαίνει ότι κάθε χρόνο θα πρέπει να μετακινείται για τις κρίσεις σχεδόν το σύνολο των μελών ΔΕΠ των ΑΕΙ ανά την Ελλάδα! Όμως καμιά πρόβλεψη δεν έγινε για το τεχνικό αυτό σημείο που όμως είναι πολύ σημαντικό»- για να γίνουν οι κρίσεις και όχι βραχυκύκλωμα, καταλήγει.

Τέλος, άλλες προβληματικές διατάξεις αφορούν ασάφειες στο άρθρο για το άσυλο και το ποιους αφορά η προβλεπόμενη ποινική ευθύνη (φοιτητές, καθηγητές, αστυνομία, όλους;) καθώς και την καθολική ψηφοφορία των φοιτητών στις πρυτανικές εκλογές, αλλά χωρίς ποσόστωση ανάλογα με τη συμμετοχή τους. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι αν η φοιτητική αποχή είναι μεγάλη, ακόμα και 2 φοιτητές που θα πάνε να ψηφίσουν ουσιαστικά θα βγάλουν τον πρύτανη, εφόσον η βαρύτητα της ψήφου τους είναι ίδια με αυτή που θα ήταν αν πήγαιναν δύο χιλιάδες!


Σταδιακή αποκλιμάκωση

Προς σταδιακή αποκλιμάκωση μπαίνει- εκτός απροόπτου- η κρίση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Η συνδικαλιστική ηγεσία των πανεπιστημιακών (ΠΟΣΔΕΠ) που συνεδρίασε χθες, έκανε λόγο για συνέχιση της αντίδρασης στον νόμο μέσα στα πανεπιστήμια πλέον, παρότι την ερχόμενη εβδομάδα οι κινητοποιήσεις της θα συνεχιστούν με ηπιότερη μορφή. Αυτό, καθώς την Τετάρτη δικάζονται συλληφθέντες φοιτητές, ενώ την Πέμπτη θα γίνει νέο πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο και οι καθηγητές θέλουν να δίνουν το «παρών» μαζί με τους φοιτητές. Πάντως, την απεργία ακολουθούν όλο και λιγότερα ιδρύματα. Στο Πολυτεχνείο Αθήνας για παράδειγμα, η απεργία των καθηγητών σταματάει από τη Δευτέρα, ενώ και οι καταλήψεις μειώνονται πλέον καθημερινά, παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να αποτελούν πρόβλημα σε περίπου 250 σχολές ΑΕΙ και ΤΕΙ.

«Καλούμε τα όργανα και τις Συγκλήτους να αποφασίσουν ποια σημεία του νόμου δεν μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη. Θα αναζητήσουμε τρόπους να μην εφαρμοστεί αυτός ο απαράδεκτος νόμος και θα προσφύγουμε στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να αναδειχθούν τα προβλήματα αντισυνταγματικότητάς του», λέει ο πρόεδρος της ΠΟΣΔΕΠ κ. Λάζαρος Απέκης.