«Ήρθε η ώρα για να αλλάξει η Τουρκία»

Να ανοίξουν τα σύνορα της Τουρκίας με την Αρμενία. Να τροποποιηθεί το άρθρο 301. Να ανοίξει η Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Αυτές τις τρεις προτάσεις διατυπώνει ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Ιλτέρ Τουρκμέν σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ».

Τώρα είναι η καλύτερη περίοδος για να τροποποιήσει η κυβέρνηση το άρθρο 301, δηλώνει ο Τουρκμέν, εκτιμώντας ότι το κλίμα «αντιεθνικισμού» που δημιουργήθηκε μετά τη δολοφονία του δημοσιογράφου αρμενικής καταγωγής Χραντ Ντινκ δίνει περιθώρια κινήσεων στο Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Μπορεί να είναι νωρίς ακόμη για να προβλέψει κανείς αν και πώς θα επηρεάσει το πολιτικό σκηνικό στην Τουρκία η δολοφονία του Χραντ Ντινκ, ωστόσο η συζήτηση έχει ήδη αρχίσει. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας δεν αναμένει καμία κρίση, αντίθετα θεωρεί ότι το τραγικό γεγονός φέρνει τη χώρα σε ένα «θετικό επίπεδο». Υποβάλλει μάλιστα και τρεις προτάσεις οι οποίες πιστεύει πως με τα νέα δεδομένα μπορεί πλέον να γίνουν αποδεκτές χωρίς αντιδράσεις:

1. Να ανοίξουν τα σύνορα μεταξύ Τουρκίας και Αρμενίας που παραμένουν κλειστά από το 1993. Η άποψή του είναι πως η αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων, ένα πολύπλοκο ζήτημα, θα μπορούσε να ακολουθήσει αργότερα.

2 . Να τροποποιηθεί το άρθρο 301 του τουρκικού Ποινικού Κώδικα το οποίο εμποδίζει την ελευθερία της έκφρασης. «Είναι η καλύτερη στιγμή για να το κάνει η κυβέρνηση», δηλώνει ο Ιλτέρ Τουρκμέν εκτιμώντας ότι ακόμη και ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Ντενίζ Μπαϊκάλ «μπορεί να επαναξιολογήσει τη στάση του και να δώσει τη συγκατάθεσή του για την τροποποίηση». 3.Να γίνουν κινήσεις προς τις μειονότητες. «Δεν πρέπει να φοβόμαστε τις μειονότητες» δηλώνει ο Ιλτέρ Τουρκμέν, ζητώντας να περάσει σύντομα ο νόμος περί βακουφίων εναντίον του οποίου άσκησε βέτο ο πρόεδρος Σεζέρ. Προτείνει επίσης την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, ένα θέμα που πάντοτε προκαλούσε τις αντιδράσεις των εθνικιστών.

Ο κ. Τουρκμέν πιστεύει ότι ο ακραίος εθνικισμός που αναπτύχθηκε στην Τουρκία τα τελευταία χρόνια είναι επικίνδυνος. «Τώρα είναι η ευκαιρία να αλλάξουν και ο Τύπος και οι πολιτικοί» αναφέρει, αν και δεν πιστεύει ότι βρισκόμαστε μπροστά στην αρχή του τέλους του εθνικισμού. «Αυτό δεν μπορεί να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη» εξηγεί, αρνούμενος να κάνει προβλέψεις για τις εκλογές του ερχόμενου Νοεμβρίου.


«Τίποτε δεν πρόκειται να αλλάξει»

Τ ην αισιοδοξία του Ιλτέρ Τουρκμέν δεν συμμερίζεται ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Μπαχτσέσεχιρ Τζενγκίζ Ακτάρ. «Δεν θα υπάρξει σύντομα αναθεώρηση του άρθρου 301» προβλέπει, εκτιμώντας ότι η τουρκική κυβέρνηση δεν θα τολμήσει να κάνει μια τέτοια κίνηση.

Ούτε και αναμένει ότι θα υπάρξουν θετικές συνέπειες μετά τη δολοφονία του Χραντ Ντινκ. Ο εθνικισμός θα εξακολουθήσει, κατά τον ίδιο, να είναι τόσο ισχυρός όσο ήταν και προηγουμένως. «Τίποτε δεν πρόκειται να αλλάξει» λέει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου με βεβαιότητα και υποστηρίζει πως οι δεκάδες χιλιάδες που βγήκαν στους δρόμους διαδηλώνοντας εναντίον του εθνικισμού κατά την κηδεία του Χραντ Ντινκ δεν είναι παρά «μια μειονότητα». Δεν πιστεύει ότι μετά τη δολοφονία θα υπάρξει κρίση, θα εξακολουθήσει όμως να υπάρχει ένταση.