«Το σινεμά θέτει ερωτήματα, δεν δίνει απαντήσεις»

Το μήλο θα πέσει κάτω από τη μηλιά, λέει η παροιμία. Έτσι και η Ζιλί Γ αβρά (αντίθετα από τον αδελφό της Ρομέν) στην πρώτη της μεγάλου μήκους ταινία ακολουθεί το πολιτικό σινεμά. Σαν τον πατέρα της…

Στα 36 της χρόνια η Ζιλί Γαβρά ξεκαθάρισε μέσα της τι είναι αυτό που θέλει να κάνει στη ζωή της. Δηλαδή να μην είναι απλώς η κόρη του Κώστα Γαβρά, αλλά η απόγονος και φορέας μιας ιδεολογίας που χρησιμοποιεί το σινεμά για να θέσει ερωτήματα στην κοινωνία και όχι να προσποιείται ότι η δουλειά της φέρνει τις απαντήσεις. Και η πρώτη της μεγάλου μήκους ταινία «Το λάθος του Φιντέλ» είναι ο καρπός της ωριμότητάς της.

Η Ζιλί Γαβρά πρώτα διάβασε το ομώνυμο μυθιστόρημα της Ντομιτίλα Καλαμάι για ένα κορίτσι εννέα ετών που βλέπει την καθημερινότητά του να αναστατώνεται εξαιτίας των πολιτικών πεποιθήσεων των γονιών του. Και είδε ότι οι ιδέες της στράτευσης, της οικογένειας, της παιδείας, της μετάδοσης των ιδεών μπορούσαν να βγουν σε σενάριο γραμμένο από την ίδια.

«Πολλοί νομίζουν ότι αυτή η ταινία είναι η αφήγηση της παιδικής μου ηλικίας. Τα αδέλφια μου κι εγώ δεν είχαμε καθόλου την εμπειρία των πολιτικών συναθροίσεων στο σπίτι μας. Αντίθετα, υπήρχε μια διάθεση να μας προφυλάξουν οι δικοί μας από κάτι τέτοιο. Είχαμε την ίδια νταντά τουλάχιστον για δέκα χρόνια, μετακομίσαμε μόνο μία φορά για να πάμε σε μεγαλύτερο σπίτι και παρακολουθούσαμε τα γυρίσματα μόνο όταν είχαμε σχολικές διακοπές», λέει η Ζιλί Γαβρά στο «Figaro Μagazine» είκοσι τέσσερα χρόνια μετά την προβολή του «Αγνοούμενου». Της ταινίας που γύρισε ο πατέρας της για το πραξικόπημα στη Χιλή του 1 973.

Ήταν τότε που συνειδητοποίησε την επίδραση του σινεμά που έκανε ο Κώστας Γαβράς και ένιωσε την κλίση της. Αρχίζει να ταξιδεύει, να σπουδάζει και να τριγυρίζει μέσα από διαφημιστικές παραγωγές το ενδεχόμενο μια μέρα να βρεθεί πίσω από την κάμερα.

Το 1998 βγάζει το πρώτο μικρού μήκους φιλμ «Ω! Οι ωραίες Κυριακές» και ακολουθούν δύο μικρά ντοκιμαντέρ. Και από αυτή την εμπειρία αντλεί την ικανότητα να επιλέξει τα δύο πιτσιρίκια, που θα τα καθοδηγήσει σκηνοθετικά για «Το λάθος του Φιντέλ». «Η Νίνα Κερβέλ ήταν ένα από τα 600 παιδιά που είδαμε μέσα σε έξι μήνες. Αμέσως με εντυπωσίασε ο τρόπος που μιλούσε, η παιδικότητά της και ταυτόχρονα- όταν της το ζητούσαμε- το ύφος της που έβγαζε χολή».


«Τα παιδιά είναι συντηρητικά»

Μέσα από τα πλάνα της στο «Λάθος του Φιντέλ», η Ζιλί Γαβρά φέρνει στην οθόνη διάφορες ανατροπές που σημάδεψαν τη γενιά του ΄70 και πολλές οικογένειες. Μιλάει για την εποχή μιας κοινωνικής σύγκρουσης, μιας επαναστατικής πολιτικής. Μέσα στα πολιτικοποιημένα σπιτικά, οι γονείς που πιστεύουν στην ουτοπία αφήνουν τα παιδιά τους να μεγαλώσουν στον αυτόματο πιλότο. Οι βασιλιάδες των μαχητικών συνθημάτων και των διαδηλώσεων ξεχνούν να τους εξηγήσουν ποιοι είναι οι αγώνες τους. Ο διάλογος απουσιάζει, η οικογενειακή οργάνωση διαλύεται και η σκηνοθέτις δείχνει τη μικρή της πρωταγωνίστρια να προσπαθεί με τα δικά της όπλα να διατηρήσει τον μικρόκοσμό της, τη βολή της, τις συνήθειές της.

«Με το να κατακρίνει τους γονείς της εκφράζει την ανάγκη της να έχει νέες βεβαιότητες. Όπως όλα τα παιδιά», λέει η Ζιλί Γαβρά, «είναι συντηρητική. Οι γονείς της είναι φυσικό να κάνουν λάθη, να της φέρονται αδέξια. Στο τέλος, αυτό που μαθαίνει η μικρή είναι ότι κανείς δεν μπορεί να κρατήσει τα πράγματα ίδια για πάντα. Πρέπει να μπορεί κανείς να προσαρμόζεται».