Οι προοπτικές για νέα διεύρυνση

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ Συμβούλιο(διάσκεψη κορυφής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης) που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα υπό τη φινλανδική προεδρία θα ασχοληθεί(εκτός ίσως από το θέμα των σχέσεων Τουρκίας- Ε.Ε.) με ένα κεντρικό θέμα: τις δυνατότητες, προοπτικές και προϋποθέσεις για την παραπέρα διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το θέμα έχει τεράστια στρατηγική σημασία, τόσο για την Ένωση γενικά όσο και για την Ελλάδα ειδικότερα. Άλλωστε η «παραπέρα διεύρυνση» της Ένωσης αφορά στην Τουρκία και τις χώρες των Δ. Βαλκανίων(ΠΓΔΜ, Αλβανία, Σερβία, Βοσνία, Κροατία κ.ά.)- χώρες δηλαδή του άμεσου περιφερειακού περιβάλλοντος, την ένταξη των οποίων προωθεί η Ελλάδα ως προϋπόθεση για σταθερότητα, ευημερία και δημοκρατία στην ευρύτερη περιοχή. Η συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα διεξαχθεί με βάση τις σχετικές εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και θα περιστραφεί ειδικότερα γύρω από την έννοια της «ικανότητας ενσωμάτωσης»(«integration capacity») της Ένωσης- της ικανότητας δηλαδή της Ένωσης να υποδεχθεί και ενσωματώσει νέα μέλη πέρα από τα είκοσι επτά(μετά την ένταξη της Βουλγαρίας και Ρουμανίας από την 1.1.2007). Υπάρχουν δύο κύριες συγκρουόμενες απόψεις γύρω από το θέμα: η μία που υποστηρίζεται από χώρες όπως Γαλλία, Γερμανία, κ.ά., που θέλει να αξιοποιήσει την έννοια της «ικανότητας ενσωμάτωσης» λίγο- πολύ ως μηχανισμό για να τερματίσει(ή πάντως να αναστείλει για μεγάλο χρονικό διάστημα) τη διαδικασία της παραπέρα διεύρυνσης. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι η Ένωση δεν μπορεί «να χωρέσει» άλλες χώρες ως πλήρη μέλη. Η δεύτερη άποψη τονίζει την ανάγκη της θεσμικής, πολιτικής προετοιμασίας της Ένωσης(με υιοθέτηση λ.χ. των καινοτομιών του Ευρωπαϊκού Συντάγματος) προκειμένου να προχωρήσει με ασφαλή τρόπο η διαδικασία της διεύρυνσης. Η προεδρία θα επιχειρήσει να διαμορφώσει ένα «νέο consensus» για τη διεύρυνση συμβιβάζοντας τις παραπάνω απόψεις. Είναι προφανές ότι η Ελλάδα έχει συμφέρον τόσο για την ισχυροποίηση της Ένωσης όσο και για τη διεύρυνση. Μπορεί επομένως να προβάλει και επιδιώξει μια συμβιβαστική λύση με την οποία να εξυπηρετούνται και οι δύο στόχοι. Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.