[ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ] Το φάντασμα του Χάρβαρντ

Ξαφνικά, εγκαταλείφθηκε η αμήχανη και δύσκολη συζήτηση για τις μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται τα δημόσια ελληνικά πανεπιστήμια και η αντιπαράθεση μεταφέρθηκε εμβληματικά στο άρθρο 16 του Συντάγματος. Οι υπέρμαχοι της αναθεώρησης πιστεύουν ότι έτσι θα δημιουργηθούν καλά ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα και θα αναβαθμιστεί η ανώτατη παιδεία στη χώρα μας.

Σύμφωνα με την άποψη αυτή, το Χάρβαρντ, το Γέιλ και το Κέμπριτζ αδημονούν και καραδοκούν πότε θα ανοίξει η ελληνική πανεπιστημιακή αγορά για να ιδρύσουν θυγατρικά πανεπιστήμια ισάξια της παγκόσμιας φήμης τους και έτσι θα ασκηθούν ασφυκτικές πιέσεις στα δημόσια που θα αναγκαστούν να υιοθετήσουν όσες μεταρρυθμίσεις τώρα καταπολεμούν. Δηλαδή, με μια απλή ψηφοφορία και χωρίς να ανοίξει μύτη όχι μόνο παρακάμπτουμε τα μέτωπα των συγκρούσεων, αλλά στο τέλος θα έχουμε και το διπλό όφελος της αναβάθμισης των δικών μας ιδρυμάτων και της έλευσης φημισμένων ξένων. Για να καμφθούν μάλιστα οι επιφυλάξεις ότι με την αναθεώρηση του άρθρου 16 θα ορμήσουν τα ΙΕΚ και τα παραμάγαζα των βρετανικών polytechnics, είναι πολύ πιθανόν η πράξη συνταγματικής εφαρμογής να περιέχει πολύ αυστηρές προϋποθέσεις για τη λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Είναι όμως σχεδόν βέβαιο ότι το Χάρβαρντ ουδόλως θα ενδιαφερθεί να έρθει στην Ελλάδα, όταν ξέρει ότι όσοι θέλουν να το επιλέξουν προτιμούν να πάνε στην Αμερική. Την ίδια στιγμή τα εγχώρια κερδοσκοπικά εκπαιδευτήρια δεν θα μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις και θα πιέζουν αφόρητα να χαμηλώσει ο πήχυς για να χωρέσουν. Θα το πετύχουν μάλιστα ακόμη ευκολότερα εάν κάποιες συνδικαλιστικές ομοσπονδίες γοητευτούν από την πρυτανική τήβεννο και επίσης εάν, παρ΄ ελπίδα, κυβέρνηση είναι τότε η Ν.Δ., στους κόλπους της οποίας πρωταγωνιστούν ουκ ολίγοι ιδιοκτήτες εκπαιδευτηρίων. Μια τέτοια εξέλιξη όχι μόνο θα δικαιώσει τους αμύντορες του άρθρου 16, αλλά επίσης ουδόλως θα ταράξει τον εφησυχασμό των δημόσιων πανεπιστημίων που καμία πίεση δεν θα νιώσουν από την «ανωτατοποίηση» των κολεγίων. Επειδή και εδώ ισχύει ο νόμος του Γκρέσαμ ότι σε μία αγορά «το κακό νόμισμα διώχνει το καλό», η μέση ποιότητα των ελληνικών πανεπιστημίων θα πέσει και καμία ουσιαστική μεταρρύθμιση δεν θα γίνει στην ελληνική παιδεία.

Ό ποιος αμφιβάλλει γι΄ αυτότο σενάριο, ας δει τι έγινε στην απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας: Σε πρώτη φάση, οι αυστηροί κανόνες εισόδου στην ηλεκτροπαραγωγή βρήκαν ανέτοιμους τους ιδιώτες και η Ν.Δ. τώρα για να τους δελεάσει έχει βαλθεί να απαξιώσει τη ΔΕΗ και να δώσει «καλά και σώνει» μερίδια κατανάλωσης σε αεριτζήδες προμηθευτές χωρίς καμία παραγωγική βάση. Μπορούμε άραγε να αποφύγουμε το σενάριο απαξίωσης της ανώτατης παιδείας; Μόνο αν συμφωνήσουν τα δύο μεγάλα κόμματα να αναθεωρηθεί μεν το άρθρο 16, είτε τώρα είτε μετά τις εκλογές, αλλά να μην εφαρμοστεί επί μία τριετία. Στη διάρκεια της τριετίας θα λειτουργήσει η Αρχή Αξιολόγησης ΑΕΙ και θα αναβαθμιστούν τα δημόσια πανεπιστήμια με διεθνείς προδιαγραφές ποιότητας.

Και τότε, όποιος έχει τα κότσια ας έλθει να τα ανταγωνιστεί. Ίσως μάλιστα τότε έρθει και το Χάρβαρντ, και όχι κάποιο κακέκτυπο φάντασμά του! Ο καθηγητής Νίκος Μ. Χριστοδουλάκης είναι βουλευτής Χανίων του ΠΑΣΟΚ, πρώην υπουργός.

[ΑΥΡΙΟ: Άρθρο του Ανδρέα Ανδριανόπουλου]