Στον «αστερισμό» των ζημιών η πιο κερδοφόρος ΔΕΚΟ!

Η κακή διαχείριση, οι κομματικές επιλογές και η εφαρμογή της απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρισμού με τρόπο που να ευνοεί τους ιδιώτες έφεραν τη ΔΕΗ, τη μέχρι χθες πιο κερδοφόρο ΔΕΚΟ, στα πρόθυρα των ζημιών. Επιπλέον, η εταιρεία έχει μείνει πίσω στις επενδύσεις της, και η απειλή του μπλακ-άουτ είναι πάντα ορατή.

Όταν η ΔΕΗ έκανε, το 2001, την είσοδό της στο Χρηματιστήριο Αθηνών, είχε δημιουργήσει ελπίδες ότι η μεγαλύτερη βιομηχανική επιχείρηση που μέχρι τότε βρισκόταν υπό τον απόλυτο έλεγχο του κράτους, θα γινόταν πιο κερδοφόρος και ανταγωνιστική. Πράγματι, την περίοδο 2001-2004 η επιχείρηση φάνηκε να εισέρχεται σε μια μόνιμη αναπτυξιακή τροχιά. Μέσα σε τέσσερα χρόνια τετραπλασιάστηκαν τα κέρδη της, φτάνοντας τα 502 εκατ. ευρώ από μόλις 133 εκατ. το 2001, αυξήθηκε κατά 85% η αξία της μετοχής της, περιορίστηκε δραστικά το λειτουργικό κόστος και γενικότερα μπήκε σε τροχιά δυναμικής ανάπτυξης. Η πορεία αυτή ανακόπηκε απότομα το 2005, όταν άρχισε ο κατήφορος της Επιχείρησης, με τα κέρδη προ φόρων να καταγράφουν πτώση 60%.

Πέρασε σε ζημίες
Η εικόνα επιδεινώθηκε το 2006, με αποκορύφωμα το τρίτο τρίμηνο του έτους, όταν πρώτη φορά εδώ και πάρα πολλά χρόνια η εταιρεία πέρασε σε ζημίες. Τα κέρδη προ φόρων ύψους 141 εκατ. ευρώ του πρώτου εξαμήνου, μειώθηκαν σε 106 εκατ. ευρώ το εννεάμηνο, γεγονός που σημαίνει ότι το τρίτο τρίμηνο η επιχείρηση κατέγραψε ζημίες 35 εκατ. ευρώ! Για να αντιληφθεί κανείς τι σημαίνει αυτό, το τρίτο τρίμηνο κάθε έτους παραδοσιακά θεωρείται για την Επιχείρηση το καλύτερο, λόγω της πολύ μεγάλης ζήτησης που υπάρχει για ρεύμα τον Ιούλιο χάρη στα κλιματιστικά. Έτσι, ποτέ μέχρι σήμερα, όσο δυσβάσταχτο κι αν ήταν το κόστος των καυσίμων, η εταιρεία δεν σημείωνε ζημίες στο διάστημα Ιουλίου- Αυγούστου- Σεπτεμβρίου.

Πρόβλημα στο μάνατζμεντ
Η ιδιότυπη διαμάχη του πρώην προέδρου της εταιρείας κ. Παλαιοκρασσά με τον νυν διευθύνοντα σύμβουλο κ. Μανιατάκη θεωρείται από πολλούς υπεύθυνη για τις καθυστερήσεις που παρατηρήθηκαν την τελευταία διετία. Η απομάκρυνση του κ. Παλαιοκρασσά από την προεδρία της ΔΕΗ δεν έλυσε όμως το πρόβλημα του μάνατζμεντ. Οι γνωρίζοντες κατηγορούν τη ΔΕΗ ότι έχει πάψει να λειτουργεί βάσει συγκεκριμένων στόχων, οι αρχές εταιρικής διακυβέρνησης έχουν εγκαταλειφθεί, ενώ οι διευθυντές της περιόδου 2000-2004 απομακρύνθηκαν και τοποθετήθηκαν καινούργιοι, με επιλογές όχι πάντα αξιοκρατικές.

Τα στοιχεία διαψεύδουν
Η διοίκηση, από την πλευρά της, αποδίδει τη σημαντική μείωση των κερδών στην αύξηση της τιμής των καυσίμων. Τα στοιχεία διαψεύδουν όμως τους ισχυρισμούς της. Η συμμετοχή των καυσίμων στην ελληνική ηλεκτροπαραγωγή είναι περιορισμένη και οι τιμές ακόμη και του μαζούτ που καίνε κάποιες μονάδες δεν είναι ευ-θέως συνδεδεμένες με τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Το 65% της ηλεκτροπαραγωγής προσφέρεται από τις λιγνιτικές μονάδες, περίπου 15% καλύπτεται από τις υδατοπτώσεις και μόλις ένα 20% απαιτεί καύση αερίου και μαζούτ υψηλού θείου, οι τιμές των οποίων επηρεάζονται από τις τιμές του πετρελαίου, αλλά όχι αυτομάτως. Η τιμή του αερίου παρακολουθεί την τιμή του πετρελαίου αλλά με υστέρηση έξι μηνών, ενώ για το μαζούτ δεν υπάρχει διεθνώς μεγάλη ζήτηση, καθώς όλο και λιγότερες μονάδες στον κόσμο καταναλώνουν αυτό τον τύπο καυσίμου.

Τι συμβαίνει με τον λιγνίτη
Το «τις πταίει», λένε όσοι παρακολουθούν τις εξελίξεις, πρέπει να αναζητηθεί καταρχήν στην κακή λειτουργία των ορυχείων και των μονάδων παραγωγής από λιγνίτη. Λόγω των παραπάνω, η ΔΕΗ θα κληθεί να πληρώσει φέτος κονδύλιο της τάξης των 230 εκατ. ευρώ. Η ΔΕΗ έχει πάψει να εκμεταλλεύεται αποτελεσματικά το μεγάλο της πλεονέκτημα, δηλαδή τον φθηνό λιγνίτη χάρη στον οποίο η τιμή του οικιακού ρεύματος στην Ελλάδα συνεχίζει να είναι η χαμηλότερη στην Ευρώπη των «25». Πληροφορίες μέσα από την Επιχείρηση αναφέρουν ότι το κόστος παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος από λιγνίτη έχει ξεφύγει από τον έλεγχο της διοίκησης. Και συμπληρώνουν ότι οι κακές επιλογές της εταιρείας εμποδίζουν τις λιγνιτικές μονάδες να δουλεύουν στο φουλ, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Παράλληλα και η κυβέρνηση φρενάρει τις πολύ φθηνές μονάδες λιγνίτη θέλοντας να ευνοήσει την είσοδο ιδιωτών στην αγορά ηλεκτρισμού.

Το αποτέλεσμα θα είναι φέτος η εταιρεία να πουλήσει 3.000 γιγαβατώρες λιγνιτικής παραγωγής λιγότερο σε σχέση με πέρυσι, τις οποίες υποκαθιστά με την πολύ ακριβότερη ενέργεια από φυσικό αέριο και πετρέλαιο. Ας σημειωθεί ότι το κόστος παραγωγής ρεύματος από λιγνίτη είναι μόνο 25 ευρώ η μεγαβατώρα, όταν από φυσικό αέριο στοιχίζει 50 ευρώ, και η αγορά ενέργειας μέσω του ΔΕΣΜΗΕ ξεπερνά τα 60 ευρώ. Η κακή λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων στοιχίζει στη ΔΕΗ 130 εκατ. ευρώ ετησίως ενώ η αύξηση του κόστους παραγωγής στα ορυχεία προσθέτει άλλα 100 εκατ. ευρώ(70 εκατ. τόνοι επί 1,5 ευρώ ο τόνος), φτάνοντας συνολικά τα 230 εκατ. ευρώ.