Ο Τάσσος τρομοκρατεί την Αθήνα

Στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Δεκέμβριος φημίζεται ως ο μήνας του
«σκληρού διπλωματικού πόκερ» και ουκ ολίγες φορές στο επίκεντρό του έχει
βρεθεί η Τουρκία. Το 1997, η Ελλάδα προέβαλε βέτο και η Άγκυρα δεν κατάφερε να
γίνει υποψήφια για ένταξη χώρα. Το 1999, στο Ελσίνκι, η Τουρκία πήρε την
πολυπόθητη υποψηφιότητα, αφού οι εταίροι υποχρεώθηκαν να δεχθούν τους όρους
του Κώστα Σημίτη για την Κύπρο και το Αιγαίο, αλλά και να ακούσουν το…
αδιανόητο, «αλλιώς μπλοκάρω τη διεύρυνση».

Παρά τις αλλεπάλληλες επικοινωνίες Μπακογιάννη – Παπαδόπουλου (φωτό), όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, ο Κύπριος Πρόεδρος δεν έχει αποκαλύψει τις προθέσεις και τους προσανατολισμούς του

Τούτη τη φορά, οι «25» έχουν και πάλι να επιλύσουν έναν τουρκικό γρίφο: οι
ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Άγκυρας έχουν αρχίσει, αλλά η κυβέρνηση
Ερντογάν αρνείται να υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της προς την Ένωση – με
κυριότερη αυτή της τελωνειακής σύνδεσης με την Κύπρο, δηλαδή το άνοιγμα
λιμανιών και αεροδρομίων στα κυπριακά πλοία και αεροπλάνα.

Αποτυχία. Οι προσπάθειες της φινλανδικής προεδρίας να πετύχουν έναν
συμβιβασμό μεταξύ Άγκυρας και Λευκωσίας, ο οποίος θα επέτρεπε την απρόσκοπτη
συνέχιση των διαπραγματεύσεων, στέφθηκαν με απόλυτη αποτυχία. «Με ευθύνη και
των δύο», υποστηρίζουν κατ’ ιδίαν κοινοτικές πηγές. «Της Τουρκίας», λέει
ευθέως η Κύπρος. «Των Ελληνοκυπρίων», υποστηρίζει ο Αμπντουλάχ Γκιουλ.

Όπως και να έχει, οι «25» βρίσκονται τώρα στη δύσκολη θέση να διαχειριστούν
την «καυτή πατάτα» που λέγεται «κυρώσεις» στην Άγκυρα για μη συμμόρφωση προς
τους κοινοτικούς όρους. Και φυσικά, ως είθισται, δεν συμφωνούν μεταξύ τους για
το πού πρέπει να τοποθετηθεί ο… πήχυς αυτών των κυρώσεων.

Το Λονδίνο, συνεπικουρούμενο από αρκετούς ευρωατλαντιστές, θέλει η Τουρκία να
πέσει όσο γίνεται πιο μαλακά – σχεδόν σαν να μην έχει συμβεί τίποτα και οι
διαπραγματεύσεις να συνεχιστούν κανονικά. Τόνι Μπλερ και Φόρεϊν Όφις τα είπαν
άλλωστε αναλυτικά στον Κώστα Καραμανλή και την Ντόρα Μπακογιάννη, που με τη
σειρά τους εξήγησαν ότι αυτά τα πράγματα δεν γίνονται. Στη γραμμή της Αθήνας
βρίσκεται και μία σειρά άλλων χωρών, όπως η Γαλλία και η Γερμανία.
Αντιλαμβάνονται – και το λένε δημόσια – πως το «σαν να μην έχει συμβεί τίποτα»
είναι αδιανόητο. Ως εκ τούτου, οι όποιες κυρώσεις πρέπει να υπερβαίνουν το
αφελές, «δεν ανοίγουν τα 4-5 κεφάλαια της διαπραγμάτευσης που συνδέονται με
την τελωνειακή ένωση», που θα επιθυμούσαν το Ηνωμένο Βασίλειο και η
υπερατλαντική υπερδύναμη. Στο σημείο αυτό υπεισέρχεται ο δύσκολος, ευαίσθητος
και εξισορροπητικός ρόλος της Αθήνας, ο οποίος και υποχρεώνει την Ντόρα
Μπακογιάννη να μιλά σχεδόν καθημερινά στο τηλέφωνο με τη φινλανδική προεδρία,
τον Γερμανό ομόλογό της κ. Σταϊνμάγιερ, τον Γάλλο ΥΠ.ΕΞ. κ. Μπλαζί, τον
Βρετανό υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων κ. Χουν, αλλά και τον Σουηδό κ. Μπιλντ,
προσωπικότητα κύρους στην Ευρώπη.

Επιδίωξη της κ. Μπακογιάννη, όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, είναι η εξεύρεση
μιας φόρμουλας κυρώσεων τέτοιας που θα επιτρέψει στον μεν Ταγίπ Ερντογάν να
μην επιστρέψει στην Άγκυρα ηττημένος, στον δε Τάσσο Παπαδόπουλο να μπορεί να
μιλά για πάγωμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Το εγχείρημα δεν είναι καθόλου εύκολο. Πολύ περισσότερο που παρά τις
αλλεπάλληλες επικοινωνίες Μπακογιάννη – Παπαδόπουλου, όπως έλεγαν διπλωματικές
πηγές, ο Κύπριος Πρόεδρος δεν έχει αποκαλύψει τις προθέσεις του και τους
προσανατολισμούς του.

Μυστικοπάθεια. Η μυστικοπάθεια αυτή – λένε οι ίδιες πηγές – μπορεί να
οφείλεται στο ότι ο ίδιος δεν έχει καταλήξει. Ή στις διαφωνίες που φέρεται να
έχει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Λιλλήκας απέναντι στην προτιμητέα από τον
Πρόεδρο σκληρή γραμμή του πλήρους παγώματος των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Μπορεί να οφείλεται ακόμη – όπως λένε πηγές στη Λευκωσία – στα δεδομένα που
δημιουργεί η προεδρική εκλογή των αρχών του 2008.

Όπως και να έχει, η Αθήνα θέλει πάση θυσία μία φόρμουλα για την Τουρκία,
σκληρή μεν, αλλά που δεν θα θέτει σε κίνδυνο τις ευρωτουρκικές
διαπραγματεύσεις και την πρόσδεση της Άγκυρας στο ευρωπαϊκό άρμα.

Το ερώτημα είναι τι θα κάνει η ελληνική κυβέρνηση αν ο κ. Παπαδόπουλος
επιβάλει το πάγωμα ή τη διακοπή των διαπραγματεύσεων της Τουρκίας με την
Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Αθήνα θα διαφοροποιηθεί από τη Λευκωσία; Η απάντηση,
σύμφωνα με πληροφορίες, είναι «Όχι» – ο Κώστας Καραμανλής έχει εμπεδώσει τις
διδαχές του θείου του και είναι πολύ πιθανό να ακολουθήσει τον κ. Παπαδόπουλο
στο βέτο.

«Φουρτούνα» για το Αιγαίο

Να διαχωρίσει το θέμα του Αιγαίου από την τρέχουσα ένταση στις ευρωτουρκικές σχέσεις θα επιδιώξει η Ντόρα Μπακογιάννη κατά την επίσκεψη του Αμπντουλάχ Γκιουλ στην Αθήνα, κάτι όμως μάλλον δύσκολο σε αυτήν τη συγκυρία (φωτό αρχείου)

Παρά τις προσπάθειες που καταβάλλει η Αθήνα ώστε οι κυρώσεις προς την Άγκυρα
να είναι δεόντως αυστηρές, δεν τρέφει καμιά αυταπάτη ως προς τι θα σήμαινε ένα
πάγωμα της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας, μια πλήρης διακοπή των
διαπραγματεύσεων.

Η δρομολογηθείσα ήδη προσπάθεια επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών σε
διμερές επίπεδο θα εισερχόταν σε εξαιρετικά ολισθηρό έδαφος λένε διπλωματικές
πηγές, αφού η Τουρκία δεν θα εξαιρούσε την Ελλάδα από τα αντίποινα – κυρίως
εάν είχε προϋπάρξει ταύτιση με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Τ.
Παπαδόπουλο. Έτσι, «η μείωση στους δείκτες έντασης του Αιγαίου» που υπάρχει
όλο το τελευταίο διάστημα – και για την οποία ενημερώθηκε από το ΓΕΕΘΑ ο
Πρωθυπουργός κατά την επίσκεψή του στο Πεντάγωνο – σύμφωνα με τις εκτιμήσεις
διπλωματικών πηγών θα πρέπει να θεωρηθεί παρένθεση. Και παραβιάσεις,
παραβάσεις και επικίνδυνοι καθημερινοί ελιγμοί θα επανέλθουν στην ημερήσια
διάταξη, με τον φόβο ενός θερμού επεισοδίου να κατατρύχει διαρκώς την Αθήνα.
Τα «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο ως στόχος θα παραπεμφθούν στις ελληνικές καλένδες.

Στο πλαίσιο αυτό, τόσο ο Κώστας Καραμανλής, στη συνάντηση που εκτός απροόπτου
θα έχει με τον κ. Ερντογάν στη Ρίγα, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του
ΝΑΤΟ, όσο και η Ντόρα Μπακογιάννη κατά την επίσκεψη του Αμπντουλάχ Γκιουλ στην
Αθήνα, θα επιδιώξουν να διαχωρίσουν το θέμα του Αιγαίου από την τρέχουσα
ένταση στις ευρωτουρκικές σχέσεις – κάτι μάλλον δύσκολο σε αυτήν τη συγκυρία.