Οκτώ με άριστα το 10 στη δημοκρατία της Ελλάδας

Στην εικοστή δεύτερη θέση μεταξύ 167 χωρών κατατάσσει την Ελλάδα, από
πλευράς «δημοκρατικότητας», νέα έρευνα της Economist Intelligence Unit. Με
συνολική βαθμολογία 8,13 (στα 10), η χώρα μας βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις
της κατηγορίας «άρτιες δημοκρατίες». Η κατηγορία αυτή όμως περιλαμβάνει μόνο
28 χώρες, οπότε δεν τα πηγαίνουμε άσχημα.

Η προσπάθεια που έκανε το τμήμα ερευνών του «Economist» εμπεριέχει ρίσκο, και
το περιοδικό το γνωρίζει. Πώς ακριβώς αξιολογείται, πώς «μετριέται» η
δημοκρατία; Δεν υπάρχει αντικειμενική απάντηση. Σε κάθε περίπτωση, η
Intelligence Unit στηρίχτηκε σε 60 δείκτες οι οποίοι εμπίπτουν σε πέντε
ευρύτερες κατηγορίες: την εκλογική διαδικασία και τον πλουραλισμό· τον σεβασμό
των ελευθεριών του πολίτη· τον τρόπο λειτουργίας της κυβέρνησης· την ύπαρξη ή
μη δημοκρατικής πολιτικής κουλτούρας· και τη συμμετοχή των πολιτών στην
πολιτική διαδικασία και τη δημόσια ζωή εν γένει.

Με βάση αυτό τον τρόπο αξιολόγησης, 28 χώρες – η Σουηδία, η Ισλανδία και η
Ολλανδία κατατάσσονται στην πρώτη τριάδα – χαρακτηρίστηκαν άρτιες δημοκρατίες.
Περίπου οι διπλάσιες – 54 χώρες, ανάμεσά τους η Ιταλία αλλά και η Κύπρος –
περιελήφθησαν στην κατηγορία «ελλειμματικές δημοκρατίες». Από τις υπόλοιπες 85
χώρες, οι 30, ανάμεσά τους και η Τουρκία, κρίθηκαν υβριδικά καθεστώτα, δηλαδή
κάτι μεταξύ δημοκρατίας και απολυταρχισμού. Οι τελευταίες 55 θεωρήθηκαν
απολυταρχικά καθεστώτα.

Οι ΗΠΑ

Στην κατηγορία των άρτιων δημοκρατιών κυριαρχούν οι βιομηχανικά ανεπτυγμένες
χώρες του ΟΟΣΑ, με την αξιοσημείωτη εξαίρεση της Ιταλίας που «πέφτει» στη
«δεύτερη» κατηγορία, λόγω προβλημάτων στην κυβερνητική λειτουργία και την
εκλογική διαδικασία, καθώς και ελλείψεων στη δημοκρατική πολιτική κουλτούρα.
Μεταξύ των άρτιων δημοκρατιών, φιγουράρουν δύο λατινοαμερικανικές χώρες, δύο
χώρες από την Κεντρική Ευρώπη και μία αφρικανική. Η Ελλάδα με τις βαθμολογίες
που συγκέντρωσε, κρίνεται περισσότερο δημοκρατική από τη Βρετανία (που έχει
τον χαμηλότερο βαθμό στον δυτικό κόσμο όσον αφορά την πολιτική συμμετοχή) και
τη Γαλλία, που μένει στην 24η θέση λόγω χαμηλότερου βαθμού όσον αφορά τον
σεβασμό των δικαιωμάτων του πολίτη. Σχετικά χαμηλή (17η) είναι και η θέση των
ΗΠΑ, κάτι διόλου άσχετο με τον πόλεμο εναντίον της τρομοκρατίας, ο οποίος –
όπως σημειώνουν οι συντάκτες – έχει διαβρώσει αισθητά τις ελευθερίες του
πολίτη.

«Πορεία που μοιάζει να έχει σταματήσει»

Η ΕΡΕΥΝΑ της Economist Intelligence Unit κατέληξε σε πολλές
ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις. Όπως για παράδειγμα ότι παρ’ όλο που το ήμισυ και
πλέον του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε κάποιου είδους δημοκρατία, σχεδόν το 40%
εξακολουθεί να ζει υπό απολυταρχικά καθεστώτα. Το γενικότερο συμπέρασμα πάντως
δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό για τον πλανήτη. «Από τη δεκαετία του 1970»,
σημειώνεται, «και ιδιαίτερα μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού, η εξάπλωση
της δημοκρατίας στον κόσμο υπήρξε εντυπωσιακή. Σήμερα, όμως, μοιάζει να έχει
σταματήσει».