Η καφεΐνη των Ελλήνων

Είναι το δεύτερο σε πωλήσεις προϊόν στον πλανήτη μετά το… πετρέλαιο και
οι Έλληνες το τιμούν και με το παραπάνω: η κατανάλωση καφέ στη χώρα μας
καλύπτει το 0,64% της παγκόσμιας παραγωγής, ποσότητα που φέρνει τους Έλληνες
στη 13η θέση της παγκόσμιας κατάταξης και στη 2η της κατανάλωσης καφέ εκτός
σπιτιού!

Όποιος καταναλώνει τη μέση ποσότητα που του αναλογεί – 1,6 καφέδες την ημέρα –
δεν έχει τίποτα να φοβηθεί για την υγεία του. Πιθανόν να ωφελείται κιόλας.
Όσοι όμως το παρακάνουν, έρχονται αντιμέτωποι με την αύξηση της πίεσης, τις
καρδιακές αρρυθμίες και τη σκλήρυνση των αρτηριών. Κάθε νέα έρευνα για την
επίδραση της καφεΐνης στην υγεία έρχεται σε σύγκρουση με την προηγούμενη! Η
καφεΐνη αυξάνει την αρτηριακή πίεση και απελευθερώνει λιπαρά οξέα, ενώ πιθανόν
να καταστρέφει και το ασβέστιο των οστών.

Όμως, ο καφές περιέχει και μια σειρά από ωφέλιμες ουσίες, όπως αντιοξειδωτικά,
κάλιο, νιασίνη (ανήκει στις βιταμίνες Β) και μαγνήσιο, οι οποίες προστατεύουν
την καρδιά και τα αγγεία. Οι ειδικοί δεν απαγορεύουν σε κανέναν τον καφέ, αλλά
συνιστούν να αποφεύγονται οι υπερβολές.

Επίπτωση η σκλήρυνση. «Τα μέχρι στιγμής επιστημονικά δεδομένα δείχνουν
ότι ένας καφές την ημέρα μπορεί να έχει ευεργετική επίδραση στο καρδιαγγειακό
σύστημα. Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση, δηλαδή το να πίνει κανείς πάνω από
τρία φλιτζάνια την ημέρα, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη λειτουργία του
καρδιαγγειακού συστήματος. Η ενδιάμεση ποσότητα – δηλαδή μέχρι τρεις καφέδες
ημερησίως – δεν βλάπτει αλλά ούτε και ωφελεί. Η βασικότερη επίπτωση της
καφεΐνης είναι ότι προκαλεί σκλήρυνση των μεγάλων αρτηριών (αορτή, καρωτίδες),
αλλά σε μεγάλες ποσότητες» εξηγεί ο κ. Χαράλαμπος Βλαχόπουλος, λέκτορας
Καρδιολογίας στην Α’ Καρδιολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ανεβάζει την πίεση. Μόλις αρχίσει να επιδρά και η τελευταία γουλιά καφέ
στον οργανισμό, η συστολική (η μεγάλη) αρτηριακή πίεση αυξάνεται κατά 10 ή 20
mmHg. Για παράδειγμα αν κάποιος έχει πίεση 120mmHg (12, όπως συνηθίζεται να
λέγεται) υπό κανονικές συνθήκες, με τον καφέ θα έχει 130mmHg ή 140mmHg (13 ή
14). Ωστόσο, αυτό διαρκεί περίπου δύο ώρες και στη συνέχεια η πίεση
επανέρχεται σταδιακά στα φυσιολογικά επίπεδα.

Όλοι οι καφέδες δεν περιέχουν την ίδια ποσότητα καφεΐνης, αφού εκτός των άλλων
δεν σερβίρονται στο ίδιο φλιτζάνι!

Δόσεις καφεΐνης. Ο φραπέ, που είναι πρώτος στις προτιμήσεις πολλών
Ελλήνων ιδιαίτερα το καλοκαίρι, πίνεται σε νεροπότηρο και η περιεκτικότητά του
σε καφεΐνη φτάνει και τα 140 μιλιγκράμ. Ο καφές φίλτρου όμως (γαλλικός)
πίνεται σε μεγάλη κούπα και τροφοδοτεί τον οργανισμό με 100 μιλιγκράμ
καφεΐνης. Αυτός είναι ίσως ένας από τους λόγους που ο εσπρέσο σερβίρεται σε
τόσο μικρό φλιτζανάκι. Αν έμπαινε στην κούπα του γαλλικού, ένας μόνο θα ήταν
αρκετός για να πλησιάσει το ανώτατο όριο ημερήσιας πρόσληψης καφεΐνης – τα 250 μιλιγκράμ!

Γιατί το τσάι κάνει τη διαφορά

Κάτι παράξενο συμβαίνει με το τσάι, που αποτελεί επίσης πηγή καφεΐνης: σύμφωνα
με μελέτες που έχει πραγματοποιήσει η Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική
στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή κ. Χριστόδουλου
Στεφανάδη, στα πρώτα 90 λεπτά μετά την κατανάλωση μαύρου τσαγιού αυξάνεται η
ακαμψία των αγγείων και κυρίως της αορτής. Ωστόσο, σταδιακά η καρδιαγγειακή
λειτουργία επανέρχεται στα φυσιολογικά επίπεδα και αυτό συμβαίνει χάρη στα
φλαβονοειδή, ουσίες που περιέχονται στο τσάι και οι οποίες φαίνεται να έχουν
ευεργετική επίδραση.