Και οι καστανιές έχουν… έλκος

Φέτος η φουφού του καστανά θα έχει περισσότερα κάστανα από Τουρκία και
Πορτογαλία, αφού τα πιο πολλά ελληνικά δέντρα είναι άρρωστα, χτυπημένα από
μύκητα, το «έλκος της καστανιάς».

Από γενιά σε γενιά οι οικογένειες σε 10 ορεινά χωριά του Πάρνωνα στους νομούς
Αρκαδίας και Λακωνίας συνήθιζαν ώς το 1990 να παράγουν κατά μέσον όρο ετησίως
2.000 – 2.500 τόνους κάστανου σε περισσότερα από 25.000 στρέμματα. Οι
εξακόσιες οικογένειες που απέμειναν στην καλλιέργεια μέτρησαν πέρυσι μόλις
1.000 τόνους και φέτος πιθανόν να μη φθάσουν ούτε τους 400.

«Την περσινή χρονιά είχαμε 270 τόνους, φέτος, σε συνδυασμό και με τις καιρικές
συνθήκες που δεν ευνόησαν, θα κατέβουμε ίσως και στους 100, η παραγωγή θα
είναι μειωμένη σχεδόν κατά 70%. Οι καστανεώνες έχουν καταστραφεί, η χρονιά
είναι δύσκολη για όλη την Ελλάδα, μιλάμε για πλήρη απελπισία», λέει στα «ΝΕΑ»
ο πρόεδρος του τοπικού συμβουλίου στην Καστάνιτσα Αρκαδίας, Σωτήρης Λάτσης.

Η οικονομική ζημιά για τους παραγωγούς της χώρας είναι ήδη δυσβάσταχτη. Μόνο
στην Καστάνιτσα, οι 100 οικογένειες με αποκλειστική απασχόληση τις
καλλιέργειες 5.000 στρεμμάτων καστανιάς αναπολούν τα περασμένα μεγαλεία, αφού
τα περσινά κέρδη ξεπέρασαν τα 500.000 ευρώ και φέτος δεν αναμένεται να φτάσουν
με τίποτα τις 200.000. Ανάλογη εικόνα απόγνωσης και σε άλλους «καστανονομούς»
της χώρας, ειδικά σε Μεσσηνία, Κιλκίς και Λάρισα όπου, σύμφωνα με τον δήμαρχο
Μελιβοίας Αντώνη Γκουντάρα, τα τελευταία 5 χρόνια η σοδειά έκανε βουτιά 15%.

Θερίζει από τη δεκαετία του ’70

ΤΟ «ΕΛΚΟΣ της καστανιάς» προκαλείται από τον μύκητα cryphonectria
parasitica (παλαιότερα και endothia parasitica) που νεκρώνει τα δέντρα και
τους καρπούς τους. Για πρώτη φορά η ασθένεια εμφανίστηκε στην Ελλάδα το 1963,
στο Πήλιο, όπου στη δεκαετία του ’70 θέρισε ολόκληρη την παραγωγή, με
αποτέλεσμα οι κάτοικοι – έμποροι της περιοχής να στραφούν προς το μήλο.
Επόμενη ένδειξή της το 1986 στην Ήπειρο, το 1988 στο Άγιο Όρος και σταδιακά,
από τη δεκαετία του ’90, σε ολόκληρη τη χώρα, σήμερα πλέον σε 22 νομούς.

Εμβόλιο – αντίδοτο από Έλληνα επιστήμονα

ΤΟ ΑΝΤΙΔΟΤΟ, πάντως, στη μείωση της παραγωγής έχει βρεθεί. Πρόκειται
για ένα εμβόλιο, το μοναδικό στην Ελλάδα, που επιστράτευσε ο δασολόγος –
φυτοπαθολόγος Στέφανος Διαμαντής, τακτικός ερευνητής στο Ινστιτούτο Δασικών
Ερευνών Θεσσαλονίκης. Αρχικά χρησιμοποιήθηκε πιλοτικά το 1998, με επιτυχημένα
αποτελέσματα στα 60.000 στρέμματα καστανιών του Αγίου Όρους, και πλέον σε
ολόκληρη τη χώρα. Ήδη, μάλιστα, Ρουμανία, Βουλγαρία, Τουρκία και Πορτογαλία
έχουν επιδείξει ενδιαφέρον για επιστημονική συνεργασία πάνω στην ελληνική
μέθοδο. «Έχουμε βρει το ιολογικό – βιολογικό παρασκεύασμα που προσβάλλει τον
ιό και ελαττώνει την παθογόνο δύναμή του, θεραπεύοντας σε μια τριετία την
ασθένεια», εξηγεί ο κ. Διαμαντής. «Ήδη, στο πλαίσιο Εθνικού Προγράμματος του
υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, συντάξαμε μελέτη για τους τρόπους
αντιμετώπισής της σε 17 νομούς της χώρας και έχουν προγραμματιστεί ειδικά
συνεργεία για εμβολιασμούς από το 2007 έως το 2009. Έως τότε, όμως, δυστυχώς
δεν μπορούμε να αποτρέψουμε τη ζημία των παραγωγών».

Εισαγωγές από Τουρκία και Πορτογαλία

«ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΑ, για μερικά ακόμα χρόνια ο κόσμος θα φάει κάστανα από
Τουρκία και Πορτογαλία. Πολλές φορές, μάλιστα, επιτήδειοι τα πλασάρουν και σαν
ντόπια», θα πει ο κ. Λάτσης, την ώρα που οι ετήσιες εισαγωγές από τις δύο
αυτές χώρες φθάνουν περίπου τους 6.000 τόνους. Αναγκαίο κακό, από τη στιγμή
που η ετήσια ελληνική παραγωγή μειώθηκε στους 11.000 τόνους έναντι 18.000 στις
δεκαετίες ’60 και ’70. Παρά τη μείωση της παραγωγής φέτος, τα κάστανά τους
φεύγουν προς τους εμπόρους φθηνότερα σε σχέση με πέρυσι, από 1,60 – 1,80 ευρώ
έναντι 1,80 – 2,40 το κιλό. Στα οπωροπωλεία, ωστόσο, οι καταναλωτές θα τα
βρουν προς 4 έως 6 ευρώ και στις λαϊκές γύρω στα 3,5 ευρώ το κιλό.