Μια φάκα χωρίς γραβιέρα

Αρχή άνδρα δείκνυσι – και στην περίπτωση του Γιώργου Παπανδρέου θα δείξει το άρθρο 16…

ΕΙΝΑΙ αμφίβολο αν το λαϊκό άσμα «δεν είμαι εγώ ο Γιώργος σου που μου
‘λεγες τον πόνο σου» υπάρχει στο iPod του αρχηγού του ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, η
εβδομάδα μετά τον πρώτο γύρο των δημοτικών εκλογών σηματοδοτήθηκε από μια
έντονη δημόσια συζήτηση για το ποιος είναι πραγματικά ο Παπανδρέου, τι είδους
αντιπολίτευση πρέπει να κάνει και ποιους πρέπει να έχει δίπλα του στη Χαριλάου
Τρικούπη.

Ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος αναχώρησε τελικά για τη Φινλανδία. Επισήμως για
διαβουλεύσεις με τους άλλους Ευρωπαίους σοσιαλιστές. Ανεπισήμως, γιατί
υπερίσχυσε η σκανδιναβική του ιδιοσυγκρασία – δηλαδή η απώθηση που του
προκαλεί η ατμόσφαιρα έντασης.

Η σχεδόν μεταφυσική συζήτηση για το ποιος είναι ο αυθεντικός Γιώργος και αν
προδίδει τον βαθύτερο εαυτό του αναμένεται να κορυφωθεί τις προσεχείς ημέρες.
Την Τετάρτη συζητείται στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής η αναθεώρηση του
άρθρου 16, δηλαδή η κατάργηση του δημόσιου χαρακτήρα της Ανώτατης Παιδείας.
Εδώ οι πάσης φύσεως «παπανδρεολόγοι» κρατούν την αναπνοή τους.

Το δίλημμα είναι ωμό. Αν ο Γιώργος αντιταχθεί στην αναθεώρηση του άρθρου 16,
προδίδει τον εαυτό του, αφού έχει ταχθεί υπέρ των μη κρατικών μη κερδοσκοπικών
πανεπιστημίων εδώ και είκοσι χρόνια. Αν πάλι ο Γιώργος πάρει θέση υπέρ της
αναθεώρησης του άρθρου 16, τότε προδίδει το ΠΑΣΟΚ που, σύμφωνα με τις
πολιτικές παραδόσεις της Μεταπολίτευσης, είναι θεματοφύλακας του δημόσιου
χαρακτήρα των ΑΕΙ. Στη μια περίπτωση, ο Γιώργος χάνει τον εαυτό του – και πιο
συγκεκριμένα το νεωτερικό προφίλ του. Στην άλλη περίπτωση, ο Γιώργος χάνει το
κόμμα του – αφού η ΠΑΣΠ και διάφορα στελέχη αναμένεται να βγουν στα κεραμίδια.
Ένας Θεός ξέρει τι θα γίνει με τους βουλευτές όταν φθάσει η ώρα για τις
ψηφοφορίες επί των άρθρων στην Ολομέλεια.

ΕΙΝΑΙ το είδος της ανάλυσης στο οποίο αρέσκονται ο Καραμανλής και οι
συνεργάτες του. Εξ ου και το άρθρο 16 έχει μπει στο πρόγραμμα νωρίς νωρίς, με
στόχο την αποδόμηση του Γιώργου ή του ΠΑΣΟΚ ή, ακόμη καλύτερα, και των δύο
μαζί. Το 16 περιλαμβάνεται, άλλωστε, στην πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος
που υπέβαλε το ΠΑΣΟΚ προ διμήνου, με υπογραφή όλων των βουλευτών. Και κάτι
τέτοια στο Μαξίμου τα διαβάζουν προσεκτικά. Η δε επικαιρότητα των
εκπαιδευτικών θεμάτων βοηθάει να ανέβει το θέμα ακόμη περισσότερο.

Για τον Παπανδρέου το άρθρο 16 είναι άσκηση ηγετικών ανακλαστικών. Σε τι
συνίσταται η ηγετική συμπεριφορά; Στο να μην αλλάζεις γνώμη; Πιθανόν. Όταν
όμως ο Γιώργος τοποθετήθηκε υπέρ της ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης δεν ήταν
αρχηγός του ΠΑΣΟΚ. Τότε ηγετική συμπεριφορά ήταν να εκφράζει μειοψηφικές ή
προωθημένες απόψεις, τραβώντας μπροστά το κόμμα του. Όπως έκανε και ως
υπουργός Εξωτερικών οδηγώντας την ελληνοτουρκική προσέγγιση. Τώρα; Τώρα ως
πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κρίνεται και από την ικανότητά του να συνθέσει
αντικρουόμενες απόψεις ή να προστατεύσει την ενότητα της παράταξής του.

Ωστόσο, κάθε δίλημμα κρύβει μέσα του και την υπέρβασή του. Η αντίληψη της Ν.Δ.
για την ιδιωτικοποίηση της Ανώτατης Παιδείας συμπίπτει με το όραμα που έχει
στο μυαλό του για τα μέλλον των ελληνικών πανεπιστημίων ο Γιώργος Παπανδρέου;
Ανταποκρίνεται στη «δίκαιη κοινωνία» που επαγγέλλεται ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ;
Μάλλον όχι. Πολιτικός του ΠΑΣΟΚ με μεγάλη εμπειρία καγχάζει λέγοντας πως «η
απελευθέρωση της Ανώτατης Εκπαίδευσης θα μοιάζει μάλλον με το άνοιγμα της
τηλεόρασης στα ιδιωτικά κανάλια». Περισσότερο απορρύθμιση παρά ρύθμιση.

Ξορκίζοντας την πόλωση, μιλώντας για μεταρρυθμίσεις που δεν κάνει, ο
Καραμανλής επιχειρεί να παγιδεύσει τον Παπανδρέου σε μια φάκα που δεν έχει καν
τυρί. Ο Γιώργος το έχει αντιληφθεί και φέρεται αποφασισμένος να αποφύγει τον
εγκλωβισμό του. Όπως πρέπει και να έχει αντιληφθεί ότι αυτή δεν είναι η δική
του αναθεώρηση.