Έμειναν στον αέρα τα διατηρητέα

Διατηρητέα μέσα – έξω, απεφάνθη με πρόσφατη απόφασή του το Συμβούλιο της
Επικρατείας, βάζοντας φραγή σε μια σειρά από σχέδια αξιοποίησης κτιρίων
ιδιαίτερα στο κέντρο της Αθήνας.

Κι ενώ ο νόμος έδινε τη δυνατότητα να γίνουν εσωτερικές μετατροπές στα
διατηρητέα κρατώντας ανέπαφο το εξωτερικό, τώρα πλέον ούτε κι αυτό θα
επιτρέπεται. Τι θα γίνουν όμως τα διατηρητέα που δεν πρόλαβαν να σωθούν;

Η πρόσφατη απόφαση (2128/2006) του Ε’ τμήματος του ΣτΕ δεν αφήνει περιθώρια:
«Δεν είναι επιτρεπτό να μεταβάλλονται ο αριθμός και το ύψος των ορόφων, ακόμη
και αν δεν διαφοροποιείται το ύψος του κτιρίου. Και τούτο, διότι μεταβολή
τέτοιου είδους θα είχε ως συνέπεια την αλλαγή της σχέσης μεταξύ των εσωτερικών
διαχωρισμάτων (ορόφων) και άλλων ανοιγμάτων (μπαλκονόπορτες, παράθυρα)».

Η απόφαση βγήκε κατόπιν προσφυγής ομάδας αρχιτεκτόνων κατά της μετατροπής ενός
θαυμάσιου κτιρίου του 19ου αιώνα, του Grand Hotel d’Athenes, στην Κοραή και
Σταδίου, σε εμπορικό κατάστημα και έχει ήδη διχάσει τον αρχιτεκτονικό κόσμο.
Από τη μια πλευρά είναι όσοι πιστεύουν ότι διατηρητέο είναι και το εσωτερικό
(και δέχονται πολύ μικρές αλλαγές, π.χ. την προσθήκη ασανσέρ) κι από την άλλη
όσοι επισημαίνουν ότι αυτή η απόφαση «εγκαταλείπει» τα διατηρητέα στη φθορά
του χρόνου.

«Η αποκατάσταση των διατηρητέων είναι πολύ ακριβή υπόθεση, πώς θα τα σώσεις αν
δεν τους δώσεις σημερινή χρήση; Και πώς θα τους δώσεις σημερινή χρήση όταν
εσωτερικά ήταν φτιαγμένα κυρίως για κατοικίες, ενώ σήμερα βρέθηκαν στο
εμπορικό και επιχειρηματικό κέντρο της πόλης;» επισημαίνουν αρχιτέκτονες που
έχουν αναλάβει τη μετατροπή διατηρητέων – κυρίως κτίρια τραπεζών.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχει ο αντίλογος που εκφράζεται κυρίως από τον
καθηγητή της Αρχιτεκτονικής κ. Γ. Σαρηγιάννη (ο οποίος κατέθεσε και την
προσφυγή στο ΣτΕ για το κτίριο της Κοραή). Ο κ. Σαρηγιάννης πιστεύει ότι
«προφανώς ένα κτίριο του 18ου ή του 19ου αιώνα μπορεί να μην ανταποκρίνεται
απόλυτα στις σημερινές ανάγκες, όμως μια σωστή αποκατάσταση και συμπλήρωσή του
αποκαθιστά μία σωστή χρήση σε σημερινά πρότυπα, αρκεί να υπάρχει γι’ αυτό η
πολιτική βούληση». Επίσης θέτει και το θέμα προστασίας της χρήσης και διαφωνεί
π.χ. για τις αλλαγές χρήσης στο ζαχαροπλαστείο Ζόναρς, (Πανεπιστημίου) και στα
ξενοδοχεία Ματζέστικ, Μπάγκειον και Μέγας Αλέξανδρος στην Ομόνοια.