Κέρδη και ρίσκο στα δάνεια με συνάλλαγμα

Τη «λύση» των δανείων σε ξένο νόμισμα, συγκεκριμένα σε ελβετικό φράγκο,
προτείνουν τώρα οι τράπεζες ως αντίδοτο στις συνεχιζόμενες αυξήσεις των
επιτοκίων του ευρώ.

Από τη μια, το κέρδος από τη σημαντική διαφορά των επιτοκίων είναι το μεγάλο
δέλεαρ για τους δανειολήπτες που μήνα με τον μήνα βλέπουν τη δόση να
αυξάνεται. Από την άλλη όμως, η πιθανή μεταβολή της ισοτιμίας των νομισμάτων
είναι ο κίνδυνος που αναλαμβάνουν.

Η κούρσα του βασικού επιτοκίου του ενιαίου νομίσματος – από 2% τον Δεκέμβριο
του 2005 σε 3% σήμερα – αλλά και τα σχέδια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
για περαιτέρω αυξήσεις και το 2007, δημιούργησαν τις συνθήκες ώστε οι
τραπεζίτες να «ξαναθυμηθούν» τα δάνεια σε ξένο νόμισμα. Αυτή τη φορά όμως η
Eurobank και η Τράπεζα Πειραιώς, που «ενέδωσαν» πρώτες στη νέα τάση, προωθούν
τη λύση του ελβετικού φράγκου, καθώς θεωρείται πιο σταθερό σε σχέση με το
γιεν, οι έντονες διακυμάνσεις του οποίου είχαν «κάψει» πολλούς δανειολήπτες
στο παρελθόν.

Προβληματισμός

Όπως εξηγεί ο Θεόδωρος Καλαντώνης, διευθυντής της επιχειρηματικής μονάδας
στεγαστικής πίστης της Eurobank EFG, το δάνειο σε ελβετικό φράγκο μπορεί πλέον
να αποτελέσει μια τρίτη επιλογή, εκτός από τα δάνεια σε ευρώ, είτε με σταθερό
είτε με κυμαινόμενο επιτόκιο. Εξέλιξη που, όπως εκτιμά, σε συνδυασμό με τις
συνεχιζόμενες αυξήσεις στα επιτόκια του ευρώ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα, θα κάνει πολλούς δανειολήπτες – παλαιούς και νέους – να
προβληματιστούν προκειμένου να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν χαμηλότερο κόστος,
ζυγίζοντας παράλληλα τους κινδύνους που αναλαμβάνουν.

Τα πλεονεκτήματα

Το χαμηλότερο επιτόκιο, κατ’ επέκταση και η μειωμένη μηνιαία δόση, είναι το
βασικό δέλεαρ που προβάλλουν οι τράπεζες υπέρ των δανείων σε ελβετικό φράγκο.
Σήμερα, ενώ το μέσο κυμαινόμενο επιτόκιο σε ευρώ είναι 4,2%, το αντίστοιχο
επιτόκιο σε ελβετικό φράγκο που πληρώνει ο δανειολήπτης είναι 2,9%. Η διαφορά
αυτή μεταφράζεται σε κέρδος έως και άνω των 85 ευρώ ανά μήνα, για δάνειο
100.000 ευρώ για 20 χρόνια.

Συγκεκριμένα, αυτό το δάνειο σε ευρώ επιβαρύνεται με μηνιαία δόση 496,05 ευρώ
ανά μήνα, με κυμαινόμενο επιτόκιο 4,2%. Για το ίδιο δάνειο σε ελβετικό φράγκο,
με ισοτιμία ευρώ/φράγκου 1,55 (μέσος όρος της προηγούμενης διετίας), η μηνιαία
δόση μειώνεται αυτόματα στα 430,86 ευρώ. Δηλαδή, το «κέρδος» για τον
δανειολήπτη είναι 65,19 ευρώ τον μήνα. Αντίστοιχα, αν η μέση ισοτιμία
ευρώ/φράγκου αυξηθεί κατά 5%, η δόση για τον δανειολήπτη θα μειωθεί στα 410,35
ευρώ, δηλαδή ο δανειολήπτης θα «κερδίσει» 85,7 ευρώ κάθε μήνα. Ακόμα και αν η
ισοτιμία ευρώ/φράγκου μειωθεί κατά 5%, η δόση θα αυξηθεί στα 453,54 ευρώ ανά
μήνα, δηλαδή και πάλι ο δανειολήπτης θα «κερδίζει» 42,51 ευρώ τον μήνα.

Αστάθμητη η ισοτιμία

Το όφελος από τη μείωση των δόσεων είναι μόνο η μία όψη του νομίσματος, καθώς
η ανάληψη δανείου σε ξένο νόμισμα συνεπάγεται και κινδύνους για τους
δανειολήπτες.

Ο επιπλέον αστάθμητος παράγων της ισοτιμίας των νομισμάτων είναι ο βασικός
κίνδυνος που επιβαρύνει τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο ή σε οποιοδήποτε άλλο
νόμισμα, εκτός ευρώ. Αρκετοί ήταν άλλωστε εκείνοι που πριν από χρόνια είχαν
πάρει δάνεια σε ιαπωνικό γιεν και «είδαν» το δάνειό τους να εκτινάσσεται λόγω
της απότομης αλλαγής στην ισοτιμία των νομισμάτων.

Οι δύο κίνδυνοι

Ουσιαστικά, ο δανειολήπτης πρέπει να λάβει υπ’ όψιν δύο βασικούς κινδύνους που
μπορεί να επηρεάσουν το δάνειό του.

* Ο πρώτος αφορά τα επιτόκια του ελβετικού φράγκου, καθώς στην
πραγματικότητα λαμβάνει δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο. Έτσι, αν η Κεντρική
Τράπεζα της Ελβετίας αυξήσει τα επιτόκια δανεισμού, η μηνιαία δόση θα αυξηθεί,
όπως ακριβώς συμβαίνει με την αύξηση των επιτοκίων του ευρώ από την Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα. Σήμερα, το μέσο επιτόκιο του ελβετικού φράγκου στη
διατραπεζική αγορά είναι περίπου 1,47% έναντι περίπου 3,1% για το επιτόκιο του
ευρώ.

* Ο δεύτερος κίνδυνος αφορά τη διαφορά της ισοτιμίας των δύο
νομισμάτων. Και αυτό γιατί, προκειμένου να υπολογιστεί η δόση αλλά και το
συνολικό ποσό του δανείου, κάθε μήνα γίνεται μετατροπή από ελβετικό φράγκο σε
ευρώ. Έτσι, εκτός από τον επιτοκιακό κίνδυνο, ο δανειολήπτης μπορεί να βγει
κερδισμένος ή χαμένος ανάλογα με τη σχέση μεταξύ των δύο νομισμάτων. Πρέπει να
σημειωθεί πάντως ότι την τελευταία διετία η μέγιστη θετική διακύμανση της
ισοτιμίας ευρώ/ελβετικού φράγκου ήταν 2,07% και η μέγιστη αρνητική -2,34%, που
σημαίνει πως οι μεταβολές δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλες, όπως για παράδειγμα
έχει συμβεί στην ισοτιμία ευρώ/δολαρίου.

Επιπλέον, ειδικά η Eurobank δίνει τη δυνατότητα στους δανειολήπτες – με
επιπλέον χρέωση επιτοκίου 0,15% της μονάδας – να «κλειδώσουν» τις διαφορές της
ισοτιμίας σε επίπεδα 5% πάνω ή κάτω, ουσιαστικά προσφέροντας «προστατευτικό
δίχτυ» σε περίπτωση έντονων διακυμάνσεων.

Και δυνατότητα αλλαγής

Το τρίτο στοιχείο που πρέπει να γνωρίζουν όσοι «φλερτάρουν» με την ιδέα
μετατροπής των δανείων τους σε ξένο νόμισμα, είναι ότι μπορούν να τα
μετατρέψουν άμεσα σε ευρώ αν διαπιστώσουν ότι πλέον η τρέχουσα ισοτιμία δεν
είναι συμφέρουσα. Για τη διαδικασία αυτή δεν υπάρχει χρονικός περιορισμός, το
κόστος είναι σχετικά μικρό (εξαρτάται από την τράπεζα, συνήθως όμως δεν
ξεπερνά τα 150 ευρώ), ενώ η αλλαγή μπορεί να γίνεται όσο συχνά επιθυμεί ο
δανειολήπτης. Έτσι, όπως εξηγεί ο κ. Καλαντώνης, ένα δάνειο σε ελβετικό φράγκο
μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα απέναντι στις νέες αυξήσεις των επιτοκίων του
ευρώ, ενώ όταν κλείσει ο κύκλος της ανόδου και το κόστος δανεισμού σε ενιαίο
νόμισμα επιστρέψει σε χαμηλότερα επίπεδα, ο δανειολήπτης μπορεί να επιλέξει
ξανά το ευρώ ώστε να μη διακινδυνεύει λόγω των διαφορών στην ισοτιμία.