Η Αγία… Τετράδα του καρτέλ των καυσίμων

Καρτέλ με σύμμαχο την έλλειψη διαφάνειας στην ελληνική αγορά καυσίμων πλήττουν
τους Έλληνες καταναλωτές. Την ώρα που οι τιμές του αργού πετρελαίου πέφτουν
στις διεθνείς αγορές, στην Ελλάδα οι καταναλωτές βλέπουν τις τιμές των
καυσίμων να «φουσκώνουν» αδικαιολόγητα.

Οι βενζινοπώλες ρίχνουν λάδι στη φωτιά της διαμάχης που μαίνεται εδώ και
χρόνια στην αγορά των καυσίμων ανάμεσα στα διυλιστήρια, τις εταιρείες εμπορίας
και τους πρατηριούχους για το ποιος ευθύνεται στον τρόπο διαμόρφωσης των
τιμών, κατηγορώντας τους μεγάλους ομίλους πετρελαιοειδών ότι δημιουργούν
ολιγοπώλιο στην ελληνική αγορά καυσίμων και μάλιστα με την ανοχή της
κυβέρνησης. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει αναλάβει έως το τέλος
Οκτωβρίου να αποφανθεί εάν τελικά ο ανταγωνισμός στην αγορά καυσίμων νοσεί.

Λίγοι μεγάλοι καθορίζουν τις τιμές

Σήμερα στην Ελλάδα τον τομέα της διύλισης ελέγχουν κατά 100% οι όμιλοι των
ΕΛΠΕ και της Motor Oil, τον τομέα της εμπορίας η ΕΚΟ και η AVIN (θυγατρικές
των ΕΛΠΕ και Motor Oil), καθώς και οι πολυεθνικές SHELL και ΒΡ, οι οποίες
κατέχουν περίπου το 70%.

Το ίδιο συμβαίνει και στον τομέα της λιανικής, όπου οι τέσσερις
προαναφερόμενες εταιρείες εμπορίας κατέχουν μερίδιο άνω του 50%, μέσω των
πρατηρίων που φέρουν το δικό τους σήμα. «Ουσιαστικά, τέσσερις επιχειρηματικοί
όμιλοι – ΒΡ, SHELL, ΕΛΠΕ και Motor Oil – καθορίζουν με αδιαφανή τρόπο τις
τιμές, προκαλώντας αδικαιολόγητες επιβαρύνσεις στους καταναλωτές, ενώ ελέγχουν
το 50% από τα περίπου 8.000 πρατήρια που υπολογίζεται πως υπάρχουν,
φροντίζοντας να δένουν τους πρατηριούχους με λεόντειες συμβάσεις», κατήγγειλε
ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών κ. Δημήτρης Μακρυβέλιος.

Οι βενζινοπώλες καταγγέλλουν ότι οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών
καθορίζουν όπως εκείνες επιθυμούν την τιμολογιακή πολιτική των πρατηριούχων,
ανεξάρτητα από την τιμή των διυλιστηρίων». Οι συμβάσεις που έχουμε με τις
εταιρείες εμπορίας δεν αναφέρουν πουθενά σε ποια τιμή τα πρατήρια θα αγοράζουν
τα καύσιμα.

Οι εταιρείες μπορούν να διαμορφώνουν τις τιμές «κατά δικαία κρίση», λέει ο κ.
Μακρυβέλιος. Από την άλλη, έλλειψη διαφάνειας καταγγέλλεται ότι υπάρχει και
στον τροπο με τον οποίο καθορίζεται η τιμή διυλιστηρίου σε σχέση με το κόστος
διύλισης του αγρού πετρελαίου και το εργοστασιακό κέρδος. Αποτέλεσμα όλων
αυτών είναι τα κέρδη των διυλιστηρίων να αυξάνονται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς, το
περιθώριο κέρδους των εταιρειών εμπορίας να φθάνει σήμερα στο 13,5% και των
πρατηριούχων στο 4,5%. Μοναδικός χαμένος είναι ο Έλληνας καταναλωτής, ο οποίος
πληρώνει τελικά ακριβά για να γεμίσει το ρεζερβουάρ, ακόμα και αν στις ξένες
αγορές οι τιμές πέφτουν.

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού αναμένεται να δώσει σύντομα το πόρισμα της έρευνας για
τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά, το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως
το τέλος Οκτωβρίου.

Τι ψάχνει η Επιτροπή Ανταγωνισμού

Στην έρευνα που βρίσκεται σε εξέλιξη δύο είναι τα βασικά ερωτήματα:

1) Το πρώτο αφορά στο πώς διαμορφώνονται οι τιμές των καυσίμων από τα
διυλιστήρια και εάν τελικά υπάρχουν εναρμονισμένες πρακτικές από τις δύο
εταιρείες που μοιράζονται την αγορά – ΕΛΠΕ και Motor Oil. Η Επιτροπή διερευνά
εάν οι δύο αυτές εταιρείες, οι οποίες διαθέτουν συνολικά τέσσερα διυλιστήρια
συμφωνούν για τη διαμόρφωση των τιμών διυλιστηρίου, δηλαδή έχουν συστήσει
καρτέλ. Δεν είναι η πρώτη φορά που η Επιτροπή ασχολείται με τις αυτές τις δύο
εταιρείες διύλισης, αφού ήδη εκκρεμεί η απόφαση για την υπόθεση της
εναρμονισμένης πρακτικής τους ως προς τον καθορισμό ενιαίων τιμών πώλησης
αεροπορικών καυσίμων. Για την υπόθεση αυτή η Γενική Διεύθυνση της Επιτροπής
εισηγήθηκε πρόστιμα 6,7 εκατ. ευρώ στα ΕΛΠΕ και 3,479 εκατ. ευρώ στη Motor Oil
και εκκρεμεί η απόφαση της ολομελείας.

2) Το δεύτερο ερώτημα αφορά τον ρόλο των εταιρειών εμπορίας και τις
σχέσεις τους με τα πρατήρια, τα οποία είναι και τα τελικά σημεία πώλησης. Θα
εξεταστούν οι συμβάσεις ανάμεσα στα πρατήρια και τις εταιρείες, αλλά και το
καθεστώς των εκπτώσεων των εταιρειών εμπορίας προς τα πρατήρια για το εάν
δημιουργούν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.

Στο θέμα αυτό η Επιτροπή έχει παρέμβει και κατά το παρελθόν για την περίπτωση
των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών (ΒΡ Hellas Α.Ε. και Shell Hellas Α.Ε.)
με το αιτιολογικό της κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης μέσω της εφαρμογής ενιαίας
εκπτωτικής πολιτικής που επηρέαζε τις τιμές βενζίνης στα τελικά σημεία
πώλησης. Η υπόθεση εκκρεμεί, αλλά η εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης δείχνει
ενοχή των εταιρειών και ζητεί την επιβολή στις δύο εταιρείες συνολικού
προστίμου 107,8 εκατ. ευρώ.

Είμαστε από τους ακριβότερους στην Ευρώπη

Την ώρα που το θέμα της ύπαρξης καρτέλ στην αγορά καυσίμων έχει πάρει μεγάλες
διαστάσεις, η Ελλάδα παραμένει σταθερά στις πρώτες θέσεις ανάμεσα στις
ακριβότερες χώρες στις τιμές των καυσίμων (προ φόρων), γεγονός το οποίο έχει
απασχολήσει και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μάλιστα, ο αρμόδιος επίτροπος για την
ενέργεια κ. Pielbags σε απάντησή του προς τον ευρωβουλευτή του ΣΥΝ κ.
Παπαδημούλη είχε υπαινιχθεί πριν από μερικούς μήνες την ύπαρξη καρτέλ από τα
διυλιστήρια της χώρας μας που διαμορφώνει τις υψηλότερες προ φόρων τιμές της
αμόλυβδης βενζίνης σε σχέση με τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον μήνα Ιούλιο
που αφορούν την πορεία των προ φόρων τιμών των καυσίμων, η Ελλάδα κατέχει την
τρίτη υψηλότερη θέση στο πετρέλαιο κίνησης ανάμεσα στα κράτη-μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ διατηρεί την τέταρτη στην αμόλυβδη βενζίνη. Έτσι, από
την αρχή του χρόνου έως και το τέλος του Ιουλίου η μέση προ φόρων τιμή της
αμόλυβδης βενζίνης στη χώρα μας έχει αυξηθεί 30,5%, ενώ η αντίστοιχη στην Ε.Ε.
25,4%.