Ιστορία 60.000 ετών στο χρώμα (και τη γεύση) της ελιάς

Πέρα από την ιστορία το Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας στην Αγία Παρασκευή Λέσβου «εκφράζει το συνεργατικό πνεύμα»

Ένα μουσείο διαφορετικό εγκαινιάσθηκε με μια πάνδημη γιορτή στη Λέσβο. Δεν
έχει αγάλματα και αρχαία αγγεία, αλλά τεράστιες, έτοιμες να λειτουργήσουν
ξανά, ατμομηχανές. Οθόνες και σύγχρονα πολυμέσα, γιγάντια πιθάρια και…
τενεκέδες του λαδιού, σαπούνια, φωτογραφίες και παλιές ταινίες. Είναι ένα από
τα μεγαλύτερα εργοστάσια ελαιουργίας του κόσμου και βρίσκεται στους ελαιώνες
του χωριού Αγία Παρασκευή.

Ιστορία 60.000 ετών έχει η παρουσία της ελιάς στη Λέσβο. Σήμερα το νησί
είναι ένας ελαιώνας με 11.000.000 δέντρα και τριακόσια παλιά ελαιουργεία που
αναζητούν νέες χρήσεις για να αντέξουν στον χρόνο.

Το εργοστάσιο της Αγίας Παρασκευής γεννήθηκε σαν ιδέα από μια παρέα
ελαιοπαραγωγών πριν από 99 χρόνια και υλοποιήθηκε με τα χρήματα των
ξενιτεμένων. Το 1910, όταν η Λέσβος ήταν υπό τουρκική κατοχή, η «μεγάλη
ατμομηχανή» που ήρθε από τη Σμύρνη άρχισε να λειτουργεί και έπειτα από τρία
χρόνια λειτουργίας παρουσίαζε κέρδη. Με αυτά η Αγία Παρασκευή απέκτησε ένα από
τα καλύτερα εξοπλισμένα σχολεία της Ελλάδας, που μοιάζει με το Αρσάκειο. Το
Ελαιουργείο έγινε πετρελαιοκίνητο και έκλεισε επί χούντας όταν συνέλαβαν τον
πρόεδρο της κοινότητας.

Εμπνευστής της υποδειγματικής αναβίωσης του δημοτικού βιομηχανικού
συγκροτήματος είναι ο αρχιτέκτων – πολιτικός Νίκος Σηφουνάκης, που το «έτρεξε»
μαζί με τον δήμο ώστε να ενταχθεί στα Περιφερειακά Προγράμματα. «Ίσως αυτό το
παράδειγμα δείχνει ότι η χώρα δεν έχει ανάγκη από χρήματα. Έχει ανάγκη από
ανθρώπους που να αγαπάνε, να σέβονται τα πράγματα και να ξέρουν ότι το μέλλον
στηρίζεται στο παρελθόν», είπε ο ίδιος.

Οι εργασίες με προϋπολογισμό 3.900.000 ευρώ άρχισαν τον Μάιο του 2004. Η
Κοινότητα Αγίας Παρασκευής παραχώρησε για πενήντα χρόνια το συγκρότημα στο
Πολιτιστικό Ίδρυμα του Ομίλου Πειραιώς που έχει ειδικευθεί στην αποκατάσταση
παλαιών βιομηχανικών κτιρίων. Ήδη λειτουργεί ένα δίκτυο μουσείων στο Σουφλί,
τους Υδρόμυλους της Δημητσάνας, τη Σπάρτη, ενώ σύντομα θα ακολουθήσουν το
εργοστάσιο κεραμοποιίας Τσαλαπάτη στον Βόλο, το Μουσείο Μαρμαροτεχνίας στην
Τήνο και το Μουσείο Παραδοσιακών Επαγγελμάτων στον Φενεό.

Εκατόν πενήντα πέτρινα κελιά – αποθήκες για τη φύλαξη του καρπού
καθενός παραγωγού χωριστά μετατράπηκαν σε προθήκες με γυάλινες προσόψεις που
παρουσιάζουν αναλυτικά και με γιγαντοφωτογραφίες και εργαλεία όλα τα στάδια
και τα επαγγέλματα που συνεργάζονται στην καλλιέργεια και παραγωγή του
ελαιολάδου. Από τη φύτευση ώς το γλέντι στο τέλος της συγκομιδής ή ώς την
παραγωγή σαπουνιού.

INFO

Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας, στην Αγία Παρασκευή Λέσβου, τηλ.
22530-32.300. Διάρκεια λειτουργίας 1η Μαρτίου έως 15 Οκτωβρίου. Είσοδος 3 και
1,5 ευρώ.