Συμφωνία – κλειδί για να αρθεί το αδιέξοδο

Μια συμφωνία που μπορεί να άρει το αδιέξοδο στο θέμα των πυρηνικών
φιλοδοξιών της Τεχεράνης, αλλά φέρνει σε δύσκολη θέση τους Αμερικανούς που
επιμένουν στις κυρώσεις, επιτεύχθηκε ανάμεσα στην Ε.Ε. και το Ιράν, το
Σαββατοκύριακο στη Βιέννη.

Στη Βιέννη. Ο διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας χαιρέτισε την πρόοδο στις συνομιλίες μεταξύ Ε.Ε. και Τεχεράνης. Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμεϊνί (πάνω) έπαιξε σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις

Η συμφωνία προβλέπει πως η Τεχεράνη θα διακόψει το πιο επίμαχο τμήμα του
πυρηνικού της προγράμματος, τον εμπλουτισμό του ουρανίου, μόλις αρχίσει
επίσημες διαπραγματεύσεις με τη Δύση. Σε αντάλλαγμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση βάζει
νερό στην απαίτησή της να σταματήσει ο εμπλουτισμός πριν αρχίσουν οι
συνομιλίες. Ευρωπαίοι διπλωμάτες υπογραμμίζουν πως θα απαιτήσουν επίσης από το
Ιράν να επιτρέψει στους επιθεωρητές του ΟΗΕ να διεξαγάγουν επιτόπιους ελέγχους
στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του για να εξασφαλίσουν ότι τηρείται η συμφωνία.
Ο εμπλουτισμός του ουρανίου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να παραχθούν τόσο
πυρηνικά καύσιμα όσο και υλικό κατάλληλο για πυρηνικά όπλα.

Ο ανώτατος ηγέτης

Σύμφωνα με πληροφορίες των «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», ο ίδιος ο ανώτατος ηγέτης του
Ιράν, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, υποστήριξε τη νέα πρόταση της Τεχεράνης, βάσει
της οποίας ο εμπλουτισμός του ουρανίου θα διακοπεί για διάστημα ώς και δύο
μηνών μόλις αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις. Ο επικεφαλής της εξωτερικής
πολιτικής της Ε.Ε. Χαβιέ Σολάνα και ο Ιρανός πυρηνικός διαπραγματευτής Αλί
Λαριτζανί επρόκειτο να συζητήσουν σήμερα το άλλο ζήτημα, αυτό των πυρηνικών
επιθεωρήσεων, ωστόσο χθες το βράδυ ανακοινώθηκε πως η συνάντησή τους δεν θα
πραγματοποιηθεί και ότι σήμερα θα συναντηθούν στο Παρίσι συνεργάτες των δύο
αξιωματούχων. Η προηγούμενη συνάντηση Σολάνα – Λαριτζανί, το Σαββατοκύριακο,
είχε χαρακτηριστεί από αμφότερες τις πλευρές «εποικοδομητική». Μια συμφωνία θα
μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για επίσημες συνομιλίες του Ιράν με τις δυτικές
δυνάμεις και για την πρώτη υψηλού επιπέδου επαφή ανάμεσα στην Τεχεράνη και τις
ΗΠΑ μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. «Η δυναμική έχει αλλάξει», δήλωσε
ένας διπλωμάτης στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». «Το κλειδί είναι οι επιθεωρήσεις».

Για την Ουάσινγκτον θα είναι ωστόσο δύσκολο να αποδεχθεί τον προτεινόμενο
συμβιβασμό και δημιουργείται έτσι το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ και η Ευρώπη να
διχαστούν στο θέμα αυτό. Η Ουάσιγκτον δεν θέλει να διακοπεί ο εμπλουτισμός
μόνο για δύο μήνες, αφού το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει ήδη ζητήσει από
το Ιράν να τον σταματήσει τελείως.

Οι Αμερικανοί

Οι ΗΠΑ δήλωναν πάντως χθες ότι δεν γνωρίζουν να υπάρχει κάποια προσφορά εκ
μέρους του Ιράν να διακόψει τον εμπλουτισμό. «Ήδη εργαζόμαστε με άλλα μέλη του
Συμβουλίου Ασφαλείας για μια απόφαση που θα αναφέρει πολύ συγκεκριμένες
κυρώσεις», δήλωσε ο Γκρέγκορι Σούλτε, ο Αμερικανός πρεσβευτής στη Διεθνή
Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ). Ωστόσο Ευρωπαίοι διπλωμάτες προειδοποιούν
ότι οι ΗΠΑ θα απομονωθούν σε περίπτωση που ταχθούν κατά της πρωτοβουλίας της
Τεχεράνης να σταματήσει τον εμπλουτισμό εφόσον αρχίσουν οι συνομιλίες. Και
επισημαίνουν τις συνεχιζόμενες διαφωνίες ανάμεσα στην Ουάσιγκτον, η οποία
πιέζει για επιβολή κυρώσεων, και όλους τους άλλους, που προτιμούν να
συνεχιστεί ο διάλογος.