«Μας ράντισαν καρκινογόνα»

«Δεν μπορώ να καταλάβω με ποιο σκεπτικό το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης
εξέθεσε τόσο πολλούς ανθρώπους σε επικίνδυνες ουσίες για να καταπολεμήσει τη
βαμβακίαση των πεύκων».

Η κ. Πολυξένη Νικολοπούλου-Σταμάτη, αναπληρώτρια καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, δικαιώθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας όσον αφορά στην καρκινογόνο δράση εντομοκτόνου που είχε εγκρίνει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για την αντιμετώπιση της βαμβακίασης των πεύκων

Η κ. Πολυξένη Νικολοπούλου-Σταμάτη, αναπληρώτρια καθηγήτρια της Ιατρικής
Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών στον τομέα παθολογικής ανατομίας, είναι η
γυναίκα που πρωτοστάτησε στην προσπάθεια να απαγορευθεί η χρήση του Insegar σε
αστικές περιοχές. Πρόκειται για ένα εντομοκτόνο με καρκινογόνο δραστική ουσία,
το οποίο είχε εγκρίνει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για την αντιμετώπιση
της βαμβακίασης.

«Μπορεί το Συμβούλιο της Επικρατείας να ανέστειλε τη χρήση του Insegar, όμως
πουθενά αλλού στον κόσμο δεν διενεργούνται ψεκασμοί σε πόλεις. Και αυτό είναι
κάτι που πρέπει να μας προβληματίσει. Για την ακρίβεια, καμία από τις ουσίες
των εντομοκτόνων στις οποίες το υπουργείο έχει δώσει πράσινο φως για την
αντιμετώπιση της βαμβακίασης δεν έχει έγκριση για ψεκασμούς σε αστικές
περιοχές».

Ήταν 26 Μαΐου 2006, όταν η κ. Νικολοπούλου-Σταμάτη επέστρεψε στην Ελλάδα από
διεθνές συνέδριο για τις συνέπειες τοξικών ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό.
«Όταν γύρισα σπίτι μου βρήκα μία επιστολή από τον Δήμο Φιλοθέης όπου
ανακοινώνονταν οι ψεκασμοί. Αμέσως τηλεφώνησα στον δήμο και ζήτησα εξηγήσεις.
Μου απάντησαν ότι είναι απόφαση του υπουργείου και πως “δεν μπορείτε να λέτε
ότι είναι τοξικά αφού υπάρχει κυβερνητική απόφαση”».

Έτσι, η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών και επιστημονική
υπεύθυνη του μεταπτυχιακού προγράμματος «Περιβάλλον και υγεία» έψαξε στο
Ίντερνετ στοιχεία για το Fenoxycarb, τη δραστική ουσία του εντομοκτόνου
Insegar. «Βρήκα ότι είχε χαρακτηριστεί καρκινογόνος από την Ένωση
Περιβαλλοντικής Προστασίας των ΗΠΑ και αποφάσισα να πάω την υπόθεση στο
Συμβούλιο της Επικρατείας με δικά μου έξοδα». Στις αρχές Ιουλίου το ανώτατο
δικαστήριο δικαίωσε την κ. Νικολοπούλου-Σταμάτη αναστέλλοντας τη χρήση του
Insegar, την ίδια περίοδο που το υπουργείο έδινε παράταση των ψεκασμών που
είχαν ξεκινήσει τον Μάρτιο κατά ένα μήνα, μέχρι τις 15 Ιουλίου.

Αποφάσεις με ελαφρότητα

Η Φιλοθέη δεν ήταν η μόνη περιοχή όπου πραγματοποιήθηκαν ψεκασμοί. Στην Αγία
Παρασκευή χρησιμοποιήθηκε το Insegar, ενώ ανάμεσα στους δήμους που είχαν
υποβάλει αιτήσεις για την έγκριση φυτοπροστατευτικών προϊόντων ώστε να
αντιμετωπίσουν τη βαμβακίαση συγκαταλέγονται αυτοί των Αθηνών, Ψυχικού,
Κηφισιάς, Αγίου Στεφάνου, Χολαργού, Μελισσίων, Γαλατσίου, Αχαρνών, Αιγάλεω,
Ελληνικού και αρκετές περιοχές στο Λεκανοπέδιο Αττικής.

«Από αυτή την ιστορία προκύπτουν δύο θέματα: Πρώτον, πώς γίνεται να
επιτρέπονται ψεκασμοί με εντομοκτόνα σε αστικές περιοχές την ώρα που πουθενά
αλλού στον κόσμο δεν γίνεται κάτι τέτοιο; Το δεύτερο είναι η ελαφρότητα με την
οποία παίρνονται οι αποφάσεις από υπουργεία» επισημαίνει η κ.
Νικολοπούλου-Σταμάτη.

«Η βαμβακίαση πάνω από την υγεία»

To σκεύασμα Insegar με τη δραστική ουσία Feno-xycarb, η οποία έχει χαρακτηριστεί καρκινογόνος από τον αρμόδιο φορέα στις ΗΠΑ

Στη χορήγηση οριστικής έγκρισης κυκλοφορίας του εντομοκτόνου Insegar από το
υπουργείο Γεωργίας τον Μάρτιο του 2003, πουθενά δεν αναγράφεται ότι καταπολεμά
τη βαμβακίαση των πεύκων. Πιο συγκεκριμένα, το πεδίο εφαρμογής του
περιορίζεται στα εσπεριδοειδή, τα μηλοειδή, τη ροδακινιά, το αμπέλι και την
ελιά. Επιπλέον, στις οδηγίες της εταιρείας Syngenta που παράγει το Insegar
πουθενά δεν αναφέρεται ότι συνίσταται για την αντιμετώπιση της βαμβακίασης.

«Όλα αυτά έγιναν κατά παρέκκλιση του νόμου», λέει η αναπληρώτρια καθηγήτρια.
Σύμφωνα με το άρθρο 8 του Π.Δ. 115/1997 (παράγραφος 4), σε ειδικές
περιπτώσεις εγκρίνεται προσωρινά η διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων που
δεν συμφωνούν με τις διατάξεις του άρθρου 4 για περιορισμένη και ελεγχόμενη
χρήση εάν το μέτρο αυτό κρίνεται αναγκαίο λόγω απρόβλεπτου κινδύνου που δεν
μπορεί να αντιμετωπισθεί με άλλα μέσα.

«Όμως δεν μπορούν να βάζουν τη βαμβακίαση, μία “μη καλλωπιστική” ασθένεια των
πεύκων, πάνω από τη δημόσια υγεία. Και θα μου πείτε: ψεκάσανε, περάσαμε, δεν
πάθαμε τίποτα. Δεν είναι έτσι … Όταν εισπνέεις κάτι που θέτει σε κίνδυνο την
υγεία σου δεν σημαίνει ότι θα εκδηλώσεις αμέσως τα συμπτώματα της βλάβης που
έχει υποστεί ο οργανισμός σου», επισημαίνει η κ. Νικολοπούλου-Σταμάτη.

Οι κίνδυνοι από τα εντομοκτόνα

ΠΟΛΛΑ ΕΝΤΟΜΟΚΤΟΝΑ που χρησιμοποιούνται σε καλλιέργειες και κλειστούς
χώρους εγκυμονούν κινδύνους για τη δημόσια υγεία, όπως και οι ψεκασμοί σε
αστικές περιοχές

1. Καρκινογόνος δράση

2. Ενδοκρινικές διαταραχές (ουσίες από τα εντομοκτόνα αντικαθιστούν
ορμόνη και διαταράσσουν τον ορμονικό κύκλο)

3. Μη ορθή νευρολογική και ψυχοκινητική ανάπτυξη των εμβρύων

4. Υπογονιμότητα

5. Προβλήματα στο αναπνευστικό σύστημα (λιποειδική πνευμονία)

6. Αλλεργίες