Όταν ο θρόνος δεν χωρά μια γυναίκα

Η Ιαπωνία μπορεί πλέον να ησυχάσει. Η πριγκίπισσα Κίκο γέννησε αγόρι και
μια πιθανή συνταγματική κρίση για τη διαδοχή ξεπεράστηκε πριν καν εκδηλωθεί.
Πιο προνοητικές, άλλες βασιλικές οικογένειες φρόντισαν πάντως να λύσουν
εγκαίρως το πρόβλημα του φύλου των εστεμμένων θέτοντας το προφανές ερώτημα: τι
το σπουδαίο έχει ένας αρσενικός διάδοχος;

Μέρα γιορτής. Γιαπωνέζα μαμά πανηγυρίζει για τη γέννηση του διαδόχου

Η Σουηδία θεσμοθέτησε το 1980 το προβάδισμα του πρωτότοκου παιδιού ανεξαρτήτως
φύλου. Το Βέλγιο, η Ολλανδία και η Νορβηγία ακολούθησαν. Οι Ισπανοί και οι
Δανοί εξετάζουν το ενδεχόμενο να θεσμοθετήσουν κι αυτοί το προβάδισμα αυτό. Τα
πρωτότοκα κορίτσια στη βασιλική οικογένεια του Νεπάλ μπορούν να γίνονται
βασίλισσες από φέτος τον Ιούλιο. Όσο για τη Βρετανία, ο σχετικός νόμος έχει
αλλάξει περισσότερες φορές από μία με αποτέλεσμα να μπορεί κάποιος να φτιάξει
μερικά εκ των υστέρων διασκεδαστικά σενάρια. Αν, για παράδειγμα, ο Ερρίκος Η’
δεν ήθελε οπωσδήποτε αρσενικό κληρονόμο, δεν θα είχε διακόψει τις σχέσεις με
τη Ρώμη ούτε (ενδεχομένως) θα είχε τόσες πολλές συζύγους. Αν η Βίκυ, η
πρωτότοκος της Βασίλισσας Βικτωρίας, είχε γίνει βασίλισσα, το στέμμα θα είχε
περάσει στη συνέχεια στον γιο της, τον Κάιζερ Γουλιέλμο Β’!

Η αποξένωση. Στην Ιαπωνία, μερικοί εμπειρογνώμονες λένε τώρα πως, μετά
τη γέννηση του γιου της Κίκο και του Ακισίνο, είναι ίσως ευκαιρία να αλλάξει ο
νόμος περί διαδοχής ώστε να περιλάβει και τις γυναίκες χωρίς η αλλαγή αυτή να
γίνει λόγω πιεστικής ανάγκης. Άλλωστε μια τέτοια αλλαγή υποστηρίζεται περίπου
από το 80% των Ιαπώνων – οι μόνοι αντίθετοι είναι οι ακροδεξιοί θεματοφύλακες
της παράδοσης, μια μικρή μειοψηφία που απείλησε ωστόσο και με επιθέσεις, αν
επιτρεπόταν σε γυναίκες να ανέβουν στο θρόνο.Πολλοί υποστηρίζουν ότι το
πραγματικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν ο αυτοκράτορας Ακιχίτο και οι απόγονοί
του δεν είναι η κρίση της διαδοχής, αλλά η αυξανόμενη αποξένωση ανάμεσα στον
μονάρχη και τον λαό. Οι Γιαπωνέζοι έχουν πιο καθημερινές ανησυχίες σχετικά με
την αυξανόμενη ανισότητα στην ιαπωνική κοινωνία και με την εργασιακή
ανασφάλεια. Τα «βάσανα» των «κλεισμένων στο χρυσό κλουβί», όπως χαρακτηρίζεται
μερικές φορές η βασιλική οικογένεια, δεν είναι τόσο σημαντικά γι’ αυτούς όσο
μπορεί να ήταν για τους γονείς τους.

Επτά πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε για τον Θρόνο των Χρυσανθέμων

1. Οι πιστοί στις παραδόσεις πιστεύουν πως ο αυτοκρατορικός θεσμός της
Ιαπωνίας είναι η αρχαιότερη κληρονομική μοναρχία στον κόσμο. Χρονικά του 8ου
αιώνα αναφέρουν πως ο πρώτος αυτοκράτορας Τζιμού βασίλευσε από το 660 ώς το
585 π.Χ., αλλά υπάρχουν αμφιβολίες για το αν υπήρξε πράγματι.

2. Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του αυτοκρατορικού θεσμού, ο
αυτοκράτορας δεν είχε άμεση πολιτική εξουσία και ήταν πρωταρχικά μια συμβολική
και θρησκευτική φυσιογνωμία. Με το σύνταγμα Μεϊτζί που ψηφίστηκε το 1889, ο
αυτοκράτορας έγινε συνταγματικός μονάρχης, καθώς και θεϊκός ηγεμόνας και
αντικείμενο λατρείας.

3. Ο αυτοκράτορας Χιροχίτο, ο πατέρας του σημερινού αυτοκράτορα
Ακιχίτο, απαρνήθηκε το θεϊκό καθεστώς του μετά την ήττα της Ιαπωνίας στον Β’
Παγκόσμιο Πόλεμο. Βάσει του ισχύοντος ιαπωνικού συντάγματος, το οποίο
συντάχθηκε από τις αμερικανικές δυνάμεις κατοχής, ο αυτοκράτορας έγινε το
«σύμβολο του κράτους και της ενότητας του λαού».

4. Κατά την παράδοση μόνο άρρενες γόνοι της πατρικής γενιάς μπορούν να
ανέβουν στον θρόνο. Η παράδοση αυτή θεσμοθετήθηκε το 1947, σε ένα νόμο περί
διαδοχής.

5. Ο παππούς του σημερινού αυτοκράτορα απέκτησε πέντε γιους, ένας εκ
των οποίων ήταν ο Χιροχίτο, ο αυτοκράτορας της Ιαπωνίας κατά το Β’ Παγκόσμιο
Πόλεμο. Τα κατάφερε επειδή είχε πέντε επίσημες ερωμένες – ο Χιροχίτο ήταν γιος
μιας εξ αυτών. Για γενιές αυτός ήταν ο τρόπος με τον οποίο η αυτοκρατορική
οικογένεια εξασφάλιζε ότι θα υπήρχαν αρκετά αρσενικά παιδιά ώστε να μη
διακοπεί η γραμμή της διαδοχής. Ο Χιροχίτο όμως αρνήθηκε να αποκτήσει επίσημη
ερωμένη.

6. Πριν από την περασμένη Τετάρτη, κανένα αγόρι δεν είχε γεννηθεί στην
αυτοκρατορική οικογένεια από το 1965, όταν γεννήθηκε ο δεύτερος γιος του
αυτοκράτορα, ο Ακισίνο. Ο πρίγκιπας διάδοχος Ναρουχίτο, 46 χρόνων, και η
πριγκίπισσα Μασάκο, 42 χρόνων, έχουν μια θυγατέρα, την 4χρονη Άικο. Ο
πρίγκιπας Ακισίνο και η πριγκίπισσα Κίκο έχουν δύο θυγατέρες. Η πριγκίπισσα
Σαγιάκο παντρεύτηκε κοινό θνητό, έτσι τα παιδιά της δεν μπορούν να ανέβουν
στον θρόνο.

7. Βάσει του νόμου περί διαδοχής που ισχύει σήμερα, το αγόρι που έφερε
στον κόσμο η πριγκίπισσα Κίκο είναι τρίτο στη γραμμή διαδοχής του θρόνου. Αν ο
νόμος αναθεωρηθεί ώστε να επιτρέψει στις γυναίκες και τα παιδιά τους να
ανεβαίνουν στον θρόνο, η Άικο θα είναι δεύτερη στη σειρά.